Organistablaðið - 01.12.1979, Blaðsíða 4

Organistablaðið - 01.12.1979, Blaðsíða 4
þátttökuleysi stendur blómlegu safnaðarlífi fyrir þrifum. Umrætt rit tekur ekki mið af þessu höfuðvandamáli kirkjunnar. Mörg eru þau lög, sem hér beinlínis standa sem tímaskekkja. Þau hefðu verið sæmilega boðleg fyrir tveim mannsöldrum. Má þar tiltaka Dýrð í hæstum hæðum sem dæmi um flatneskju, með tón- og hljóm- endurtekningum, sem er fyrsta boðorð þess, hvað forðast skal í tónbálki kirkjulaga, auk þunglamalegs milliendis. Svipaðir annmarkar eru á laginu Vér stöndum á bjargi (ritað með úreltum punds-nótuml), með villuráfandi stökkhreyfingu í niðurlagi ( þar sem einmitt ró ætti að færast yfir tónferð með skrefhreyfingu). Þá er stórmeistaranum Sibelius lítill greiði gerður með birtingu lags hans, Sem stormur hrekiskörðótt ský. Vankantar raddbúningseru svo miklir, aðfurðu sætir (kyrrstaða hljómferðar, lagtónn semforhald, ítrekuðtrítónus-stökk). Leiðigjarnt I söng verður þá líka fánýtt hringsól lagmyndunar í Frelsishetja. friðargjafi. og lagið Guðs alvæpni taktu má vissulega flokkast sem "trivial-músik". Danski organistinn Berggreen er svo fyrirferðarmikill í íslenskri kóralbókaútgáfu, að óþarft var að bæta þar við,enda er söngur hans, Sofðu vært hinn síðsta blund, e.ngin búbót, öllu heldur skóbót (með upphafs-sekvens, lagstríðri krómatík, meiningarlausum tónítrekunum og lágkúrulegum skiptinótu-endi). Hér verður naumast rúm til þess að tíunda hvert númer. Yfirleitt má segja, að allt of mörg laganna sverji sig íættviðþátíma, semólítúrgískastir hafa verið, 19. öldina, með hennar takmarkaða skilningi á kirkjulegum stíl (Gade), sem því oft verður flatur og fátæklegur (Bjargið alda, borgin mín, Vort líf er lán frá þér). Engin undantekning er þá heldur ókirkjulegt lag eins og Ó. ást sem faðmar allt, með sínum lágkúrusmekk, eða þá / öllum löndum lið sig býr, sem nánast mætti skilgreina sem forhalds-stúdíu og vísnasöng. Hljómsetning Svo mjög sem ábótavant er hljómsetningu kóralbókarinnar frá 1936 (Sigfús Einarsson, Páll ísólfsson), þá hefði hér mátt vænta umskipta til bóta. En því miður fer því víðs fjarri. Dæmi þessa eru svo mýmörg, að upptalning þeirra mundi fylla margar síður. Verður því að stikla á stóru. Gegnumgangandi höfuðljóður er sínotaður fersexundarhljómur, sem úthrópaður er í "klassískum kantionalsats" (útsetning á kóralbókasöngvum). Þessi ótrausta hljómundirstaða blasir strax við í þrem fyrstu lögunum. Beinlínis röngerhúná bls. 3, 7, 10, 38, 52, 61, 73 (máske prentvilla), 96, 108, 114, 133, 147 (óstílístísk), 164, 167. Sumir laghöfundar virðast tæplega kunna sína "skóla-teóríu" og flaska jafnvel á alræmdum samstígum fimmundum (bls. 1, 4, 7, 18, 28, 67, 100, 107, 114, 120, 127, 141, 146, 147, 170, 171). Samstígar áttundir sjást líka (bls. 35. 41, 93 og víðar). Eitt hið óhyggilegasta, sem kórlaga-höfundar geta gert, er að nota oft krómatlk. Þesskonar "litbrigði" voru fyrrum talin stríðóma og því útskúfuð, og enn reynast þau mörgum kórista óþjál í hæsta máta og söngstjóra tímafrek I æfingu. Hér ganga þau.ljósum logumsem "rómantískar"afturgöngurogóprýða víða tónbálk til mikilla lýta (bls. 1, 3, 7, 8, 10, 12, 16, 17, 18 og áfram til 174). Óuppleystir mishljómstónar finnast allvíða (bls. 1,4, 11, 107, 114 og 165). 4 ORGANISTABLAÐIÐ
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Organistablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Organistablaðið
https://timarit.is/publication/787

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.