blaðið - 10.06.2006, Page 24

blaðið - 10.06.2006, Page 24
24 I VERÖLDIN LAUGARDAGUR 10. JÚNÍ 2006 blaðiö Á leiðarenda FERÐASAGA BRYNDÍSAR XIV.KAFLI Við vorum loksins komin á áfanga- stað - til Kolfinnu í Kosova (svona heitir það á máli innfæddra). Það var dásamlegt að hitta þau öll aftur, Kolfinnu, Starka, Möllu og Franc- esco, sem er sambýlismaður dóttur minnar. Öll voru þau frísk og falleg, vel fram gengin og töluðu hvert í kapp við annað. Það var frá nógu að segja og fyrstu nóttina var lítið sofið. Það var skemmtilegt að heyra krakkana lýsa skólastarfinu og segja frá nýjum vinum úr fjarlægum löndum. Þvílík reynsla á svo ungum aldri! Kennslan í skólanum þeirra fer fram á ensku auk þess sem þau leggja stund á albönsku, þýsku, algebru, sögu og landafræði. Malla, sem er ellefu ára fegurðardís og far- andskáld, hefur eignast tvær góðar vinkonur í skólanum. Önnur er frá Bangladesh og hin frá Fijieyjum. Elmi frá Bangladesh er múhameðs- trúar, og Malla fer oft með henni heim eftir skóla á daginn. Þegar Ramadan föstunni lauk í nóvember var henni boðið til bajram, sem er fagnaðarhátíð á föstulokum. Fjöl- skylda og vinir safnast saman til að gera sér dagamun, klæðast sínu feg- ursta skarti, borða gómsætan mat, hlæja og syngja. Allir í sátt og sam- lyndi þar. Starkaður er þremur árum eldri en Malla. Hann er þegar orðinn mikill heimsborgari og getur borið saman skólakerfi fjögurra landa. Hann er nú á seinasta ári í grunn- skóla samkvæmt amerísku kerfi. Krakkarnir í hans bekk eru flestir synir og dætur efnaðra Kosovabúa, sem hugsa til framtíðar og eru stað- ráðnir í að verða fullgildir þátttak- endur í heimsvæðingunni, hvenær Bandariskar herþyrlur sveima yfir sveitum Kosovaen héraðið hefur verið undir eftirliti alþjóðasamfélagsins á undanförnum árum enda ástandið eldfimt. Eitt af því sem vekur athygli f höfuðborginni Pristina eru bíialeestir friðargæsluliða Sameinuðu þjóðanna sem aka löturhægt um göturnar. Minningarkort Minningar- og styrktarsjóðs hjartaskjúkiinga HjartaHeill sími 552 5744 Gfró- og kreditkortþjónusta svo sem hún nær til þessara afskiptu slóða Balkansskagans. Aldingarður Pristína, höfuðborgin, minnir mig á þorpin í Grikklandi, þegar ég kom þangað fyrst, nokkrum árum eftir að herforingjastjórninni var velt af stóli og landið var að opnast. Nema hvað, þótt Kosova eigi sér þús- und ára sögu, þá er saga Pristínu svo stutt; hún varð ekki til fyrr en eftir seinna stríð. Moskan er eina byggingin, sem þykir þess virði að sýna ókunnugum. Kosovabúar eru bændur frá fornu fari. Landið er einn samfelldur aldingarður. Samt fást þeirra eigin ávextir ekki í búð- unum. Heldur ekki grænmeti, nema þá helst papríkur. Meira að segja mjólkin er flutt inn frá Slóveníu. Skyldi maður þó halda að það væru nægar kýr í þessu fagra fjallalandi. En enginn stundar búskap lengur því að verðið sem fæst fyrir afurð- irnar er ekki samkeppnishæft við niðurgreidda framleiðslu Evrópu- sambandsins. Þess vegna eru auð- vitað allir bændur komnir til borgar- innar og ganga þar um atvinnulausir, sviptir allri von um betra líf. Minnir mig á grísku þorpin forðum daga, sagði ég. Allt er hálf- karað (þá var það af því að Grikkir \\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\W þú kröfur ? i HM í beinni Vandaðurbúnaóur Tilvalinn fyrir heimilið eða sumarbústaðinn FIFA WORLOCUP ©€Rm^ny 2006 Eico, alltaf flottastir! Kr. 19.900.- Pakki fyrir fríar rásir iiiiiniiiiiii eoess www.eico.is SKÚTUVOGI 6 SÍMI 570 4700 borguðu ekki fasteignagjöld meðan húsið var óklárað, og til þess þurfti steypustyrktarjárn að standa út úr veggnum). Einhver hefur byrjað að byggja sér hús en hætt í miðju kafi, eða hefur ekki átt fyrir gluggum eða hurðum, hvað þá fyrir málningu (ætli þeir hafi apað fasteignaskatt- ana eftir Grikkjum?). Göturnar hafa einhvern tímann verið með slitlagi, sem er löngu orðið eins og gatasigti, hola við holu, varasamt í myrkri, því að engin er götulýsingin. Sorphirða er greinilega ekki forgangsverkefni hér því að sorpið liggur eins og hrá- viði um götur og sund, laðar að sér rottur og hunda, sem öllum er sama um. Rafmagnið er tekið af tvisvar á dag og minnir óneitanlega á ástandið í Reykjavík á árunum eftir stríð. Allt dettur í dúnalogn, menn paufast áfram í kolniðarmyrkri, „hvar eru kertin?" og vatnið kólnar undir kart- öflunum. Enginn kvöldmatur fyrr en seint og um síðir. Hin lamandi hönd kommúnismans hefur strokið burt allt sem heitir sjálfsbjargarvið- leitni og framtakssemi. Beðið eftir betri tíð? En innan um alla þessa óreiðu og alls- leysi sýnist mér vera myndarlegt og elskulegt fólk sem brosir og heilsar jafnvel ókunnugum. Kvenfólkið er hávaxið og fallegt, með mikið hár og dramatískan svip í augunum. Menn- irnir brúnaþungir og dökkir yfir- litum, bera vonleysið utan á sér. Þeir eru fyrirvinnurnar. Götulífið er fjör- ugt, enda hvar eiga atvinnulausir að halda sig? Menn standa í smáhópum, skrafa saman. Þeim er eflaust heitt í hamsi. Kannski eru þeir að plotta, brugga ráð, því að svona getur þetta ekki gengið til lengdar. Þessi kyrr- staða, þessi eilífa bið, verður til þess að þjóðin dregst bara aftur úr og á enga von um bættan hag ef, eða þegar, hún einhvern tímann rís upp úr öskustónni. Hún missir af tæki- færunum á tímum alþjóðavæðingar og markaðslausna. Einhver verður að taka að sér stjórnina, opna fólki leið til mennta, skapa því mann- sæmandi kjör, hjálpa því að komast til manns, standa jafnfætis öðrum þjóðum í Evrópu. Það sem vekur athygli strax á fyrsta degi eru endalausar bílalestir, stórir hvítir jeppar merktir UN, sem aka löturhægt um aðalgötur borg- arinnar. Þeir hreykja sér yfir bíla Höfuðborgin Pristina minnir á þorpin í Grikklandi eftir að herforingjastjórninni var velt af stóli og landið var að opnast. Ibúar Kosova eru myndarlegt og elskulegt fólk sem brosir og heilsar ókunnugum. heimamanna, sem eru litlir og las- burða. Þetta eru hjálparsveitir Sam- einuðu þjóðanna, sem eru hér til að gæta friðar og reyna að hafa stjórn á ástandinu í þessu hrjáða landi. Enginn veit nákvæmlega hvað þeir eru að gera, en mikið fer fyrir þeim í bæjarlífinu. Og eitthvað fer nær- vera þeirra fyrir brjóstið á heima- mönnum sem vilja fá að stjórna sér sjálfir en ekki vera endalaust upp á aðra komnir. Og þar stendur hnífur- inn í kúnni. Bænagjörð Strax fyrsta morguninn er ég vakin fyrir allar aldir. Titrandi rödd kallar- ans berst frá moskunni út í myrkan vetrarmorguninn og boðar komu dags. Þessi tæra rödd, þrungin til- beiðslu og andakt, minnir á siðasta blómið hans James Thurber - lítil jurt, sem reynir að skjóta rótum í sviðinni jörð. Eitthvað svo fallegt, eitthvað svo óvænt mitt í öllu von- leysinu. Hér eru allir múslimar að nafninu til, en eru löngu orðnir fráhverfir kirkjusókn og strangri trúariðkun. Moskan stendur samt enn fyrir sínu, alveg eins og kirkjan heima hjá okkur, sem virðist helst vera til fyrir sjálfa sig og fer sínu fram, hvað svo sem hver segir. Bryndís Schram, disschram@yahoo.com

x

blaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: blaðið
https://timarit.is/publication/941

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.