Verktækni - 01.03.2001, Blaðsíða 12

Verktækni - 01.03.2001, Blaðsíða 12
Ráágjsc ísland í dag - Auknar kröfur til húsa og hönnuða Þegar horft er yfir höfuðborgina og bygg- ingar hennar skoðaðar, þarf skólað auga ekki lengi að líta til þess að merkja alla nýjustu strauma og stefnur síðustu ára- tuga í vestrænum arkitektúr. Og margt af því sem fyrir augu ber er í allra fremstu röð. Það er gæfa Utillar eyþjóðar, að eiga metnaðarfulla arkitekta sem sótt hafa menntun sína víða um lönd. Menning okk- ar verður auðugri fyrir vikið. Ef haft er í huga hversu einsleit byggingarhefð okkar var, fyrir einungis nokkrum áratugum síð- an, er ljóst að réttara er að tala um bylt- ingu en breytingar. Svo ör hefur þróunin verið. Byltingar ganga aldrei áfallalaust fyrir sig. Margar hugmyndir sem íslenskir arki- tektar komu með heim frá útlandinu voru á undan sinni samtíð og féllu af þeún sök- um í grýttan jarðveg. Menn hefðu t.d. bet- ur skoðað hugmyndir um fljótandi gólf með opnari huga á sínum tíma, í stað þess að kasta þehn alfarið fyrir róða. Þá vær- um við ekki nú að glíma við æ fleiri mála- ferh vegna ófullnægjandi hljóðeinangrun- ar í fjölbýli. I öðrum tilvikum hefðu arki- tektar betur notið sérfræðiráðgjafar til þess að útfæra hugmyndir sínar með tilliti til íslensks veðurfars. Vegna stöðugra lekavandamála var flötu þökunum úthýst. Eins og menn vita í dag, er ekkert því til fyrirstöðu að hafa þök flöt á Islandi. Ut- færsla og deililausnir þurfa einfaldlega að vera í lagi. Enn heldur þróunin áfram og það hægir síst á henni nú í upphafi nýrrar aldar. Kröfur almennings til umhverfis síns og húsakynna, svo og yfirvalda í formi reglu- gerða og staðla, aukast stöðugt. Það er vel; en krefst um leið stöðugt meiri sér- þekkingar hönnuða til að standa undir auknum kröfum. Og er þá komið að hvata þessa greinarkorns. Við húsbyggingar er löng hefð fyrir því á Islandi að fyrst er ráðinn arkitekt. Hon- um til halds og trausts eru fengnir þrír ráðgjafar, hver á sínu sviði: Einn tryggir burðarþol, sá næsti sér um lagnir og sá þriðji annast rafmagnið. AUt annað á arkitektinn að kunna. Og þar stendur hnífurinn í kúnni. Það er ekkert vit né sanngirni í því, eins og menn sjá eins og skot ef þeir hta til nágrannalanda okkar. Ef vel á að vera þarf húsbyggjandi og arkitekt þrjá ráðgjafa til viðbótar. Sá fjórði þarf að kunna skil á brunavörnum, sá fimmti hljóði og sá sjötti veðri og vind- um, þ.e.a.s. hvernig hægt er að halda þeim náttúruöflum utan dyra. Auðvitað er ekkert því til fyrirstöðu að einn og sami ráðgjafinn kunni skil á fleiri en einu fræðasviði. Það er í sjálfu sér hreint auka- atriði. Aðalatriðið er að verkkaupi og arkitekt geti gengið að traustri ráðgjöf á öllum þessum sviðum vísri. Ella verða ekki byggð góð hús á Islandi; þegar til lengdar lætur. Stöðluð ákvæði í þóknun- arsamningum arkitekta um að þeir skuh annast hljóð- og brunahönnun ásamt fleiru eru börn síns tíma. I nútímanum krefst þessi hönnun þekkingar og flókinna útreikninga sem ekki er hægt að ædast til að þeir kunni skil á. Ef svo væri, ættu arkitektar ekki síður að geta annast burð- arþolsútreikninga en sérmenntaðir verk- fræðingar. Greinarhöfundar hafa alhr starfað sem burðarþolshönnuðir til fjölda ára. Af fenginni reynslu gera þeir sér grein fyrir því að sérmenntun þeirra á nefndum fræðasviðum, sem enn eru ekki almennt viðurkennd og utan hefðbundinna þókn- unarsamninga, er mikilvægari fyrir ís- lenskan byggingarmarkað en þekking þeirra á burðarþoh. Gerð eru dýr mistök á hverjum degi; sem vönduð ráðgjöf gæti komið í veg fyrir. Nefnum örfá dæmi því til stuðnings: Aður tíðkaðist að arkitektar flettu því upp í reglugerð, hvernig þeir ættu að skipta byggingum sínum niður í brunahólf og haga flóttaleiðum. Nú á dögum þurfa metnaðarfulhr húsahönnuðir ekki að vera bundnir af shkum forskriftum. Nýstárleg- ar byggingar bera hugmyndaauðgi arki- tekta gott vitni en kalla um leið á nýjar og oft flóknar hönnunaraðferðir til að leysa öryggismál. Því fyrr sem sérfræðingur kemur að málum, því betur tekst yfirleitt að hanna byggingu sem bæði er örugg og þjónar hlutverki sínu vel. Alltof oft er búið að leggja mikla vinnu í að „leysa" skipulag l>yggingar þegar í ljós koma ó- leyst vandamál við að tryggja öryggi fólks og eigna. Þá standa menn frammi fyrir því að velja á miUi vondra lausna til að bjarga málum: T.d. setja brunastiga utan á hús, hólfa sundur glaisileg rými með ljót- um eldvarnarhurðum eða setja dyr sem enginn gengur um. Alhr eru óánægðir með

x

Verktækni

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Verktækni
https://timarit.is/publication/957

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.