Fréttatíminn - 09.09.2011, Side 14

á morgun.
Fjöldi tilboða
í tilefni dagsins.
Opið frá 10 til 16.
Nóatúni 4 · Sími 520 3000
www.sminor.is
Sölusýning
Mér fannst það svolítið sérstakt því
ég hafði ekkert spáð í þetta. Ég las
mikið, gleymdi náminu og fékk mér
vinnu. Ég starfaði sem þjónn á Hótel
Óðinsvéum og Hótel Borg og skrifaði
ljóð í frítímanum. Það var gaman að
skrifa ljóð milli þess sem maður hljóp
með bakka milli borða. Eitt þeirra
fjallaði, að mig minnir, um að á fínasta
veitingastað borgarinnar borðaði
ruslatunnan manna mest á meðan
vaskurinn drykki alla undir borðið. Ég
gaf út ljóðabók árið 1989, og ljóðabók
og smásögur 1990, en þessar bækur
voru mest notaðar sem gjaldmiðill
– það er að segja að við neðanjarðar-
skáldin skiptumst á bókum.“
Bjarni skrifaði líka leikrit sem
áhugamannaleikhópurinn Veðurleik-
húsið leiklas.
„Þetta leikrit fjallaði um heims-
myndina eins og hún var á kaldastríð-
sárunum og sagði frá konum sem hitt-
ust á hóteli til að gera eitthvað í þessu
ástandi en þá kom í fréttum að skollin
væri á kjarnorkustyrjöld. Plottið var
á þá leið að geimskip ryksugaði upp
kjarnaoddana og hvarf með þá út í
geiminn. Þá hófst hjá sumum nýtt víg-
búnaðarkapphlaup en aðrir vildu hefja
nýtt líf þar sem ríkti friður á jörðu. Um
það bil sem ég var búinn með verkið
féll Berlínarmúrinn og vígbúnaðar-
kapphlaupið endaði. Þannig að hinn
voðalegi heimur sem ég hafði verið
að kryfja var skyndilega horfinn út í
geiminn – og dramað mitt orðið frekar
hlægilegt!“
Gaf forlaginu upp símanúmerið
í fatahengi Landsbókasafnsins!
Þegar Bjarni byrjaði að skrifa bækur
bjó hann í risherbergi og var símalaus.
Það var því ómögulegt að ná í unga rit-
höfundinn ef forlagið þurfti að hafa tal
af honum.
„Hins vegar var ég mikið á Lands-
bókasafninu að lesa og konurnar í
fatahenginu voru svo almennilegar
að þær leyfðu mér að gefa upp síma-
númerið þar. Einhvern tíma hringdi
útgáfustjórinn hjá Máli og menn-
ingu í þetta símanúmer og sú sem
svaraði hagaði sér bara eins og hún
væri ritarinn minn, sagði að ég væri
ekki við í augnablikinu en hann gæti
hringt aftur klukkan þrjú. Næst þegar
hringt var frá Máli og menningu tók
ég símann og sagði nokkuð stress-
aður: Halló, þetta er í fatahenginu! Hjá
útgáfunni vissi enginn hver ég var,
könnuðust bara við hið árlega handrit
og númerið undarlega í fatahenginu.
Ég var spurður hvort ég starfaði
þarna, en svaraði eitthvað á þá leið
að það gerði ég ekki beint. Ég fékk
mörg kurteisleg símtöl þangað frá
mönnum sem höfðu ekki áhuga á að
gefa út bækur eftir mig. Þegar búið
var að hafna handritinu settist ég hjá
konunni í fatahenginu sem gaf mér
kaffi, hvatti mig til dáða og sagði að
þetta myndi eflaust ganga betur næst.
Ég safnaði höfnunarbréfunum saman
og átti orðið vænan bunka sem ég velti
fyrir mér að gefa út sem eins konar út-
tekt mætra manna á verkum mínum!“
segir hann glaðlega. „Þetta voru kurt-
eisleg bréf og einn sálgreindi mig og
sagði mér hvernig ég ætti að taka mig
á í lífinu. Ég leit á það sem ókeypis sál-
fræðitíma.“
Iðnaðarráðherra kemur með
kvenlega innsýn í skrifin
Á miðvikudaginn kom út níunda
skáldsaga Bjarna, Mannorð. Hún
segir af útrásarvíkingi sem vill koma
heim og hreinsa mannorð sitt – en það
kostar mikla og ófyrirséða fyrirhöfn.
„Við Kata fórum í ævintýralega ferð
til Indlands í fyrrahaust og þeð er ekki
ofsögum sagt að landið hafi heillað
mig gersamlega. Þar tókum við til
dæmis bíl frá Nýju Delí til Jaipur.
Það var átta tíma samfelld áskorun
að sitja í þessum beyglaða bíl, maður
horfði helst ekki á hraðamælinn. Á
leiðinni sáum við ótrúlegustu hluti og
það snerti mann að sjá börn liggjandi
uppi á flutningabílum á fullri ferð;
voru greinilega að leita að lífsgæfunni
einhvers staðar annars staðar. Ég
var með dagbók með mér og skrifaði
þarna í myrkrinu það sem ég upp-
lifði og nota hluta af því í Mannorð-
inu. Þannig hef ég oft skrifað þegar
við höfum verið á ferðinni hingað
og þangað. Stundum spyr ég Kötu
hvernig hún myndi bregðast við hinu
og þessu sem persónurnar í sögunni
lenda í og fæ þar með kvenlega innsýn
sem skerpir eflaust á persónusköpun-
inni, kannski sérstaklega þegar kem-
ur að kvenpersónunum. Í Mannorðinu
fæst ég við ýmsar siðferðisspurningar
sem vakna á Íslandi í kjölfar hrunsins
og við gátum því líka rætt margs kon-
ar þjóðfélagsmál í kringum söguna.“
Skrifaði kafla í bókina
í brúðkaupsferðinni!
Ég missi andlitið þegar Bjarni seg-
ir mér að hann hafi skrifað Mann-
orð tuttugu og þrisvar sinnum!
„Starf rithöfundar felst í að end-
urskrifa. Í hverri yfirferð bætast
við smáatriði og lýsingar skerpast.
Fjöldi manns las verkið í vinnslu,
meðal annars fólk úr fjármála-
heiminum sem þekkti til útrásar-
víkinganna. Rannsóknarvinnan
fólst meðal annars í því að safna
persónulegum sögum af þeim sem
höfðu siðferðislegan vinkil. Nokkr-
ir rithöfundar lásu handritið líka
en þó er best að fá sem flest ókunn-
ugt fólk sem þorir að segja manni
hreinskilnislega skoðun sína. Aðal-
söguhetjurnar, Starkaður Leví og
Almar Logi, mættu til mín í apríl
í fyrra og skildu ekki við mig fyrr
en verkið fór í prentun um miðjan
ágúst á þessu ári. Þeim kump-
ánum lá greinilega á að komast í
heiminn, hvað svo sem þeir ætla
sér þar; ég skrifaði meira að segja í
brúðkaupsferðinni á Spáni og kom
náhvítur heim eftir þrjár vikur í
yfir þrjátíu stiga hita og sól! Sem
betur fer höfðum við farið til Berl-
ínar skömmu eftir að við ákváðum
að gifta okkur svo það var hin
eiginlega brúðkaupsferð!“
Hvaða útrásarvíkingur
er þetta eiginlega?
Heldurðu að einhver útrásarvík-
inganna eigi eftir að hafa samband
við þig og telja að hann þekki sig
í bókinni? Ég þóttist þekkja einn,
svo sá ég annan út úr textanum,
svo þann þriðja og svo koll af kolli.
„Já, það kæmi mér ekki á óvart
að einhver þeirra teldi sig þekkja
sjálfan sig í þessari bók. En það
verður erfitt fyrir þá að reiðast mér
því ég viðaði að mér efni í Starkað
Leví svo víða að. Þeir sem þekkja
sig í honum þyrftu kannski að
mynda með sér samtök – stuðn-
ingshóp sín á milli. Um leið og þeir
greiddu úr eigin flækjum gætu
þeir skoðað hve mikið af Stark-
aði væri innra með þeim. Verkið
fjallar um útrásarvíking sem vill
endurnýja mannorð sitt. Þegar það
reynist erfitt veltir hann fyrir sér
hvort hann geti keypt nýtt mann-
orð. Þá vaknar spurningin hver
gæti selt honum það. Svo kemur
almúgamaðurinn, Almar Logi, inn
í myndina og ákveðin viðskipti
fara í gang. Þegar upp er staðið
getur maður spurt sig hvort maður
heldur með Starkaði eða Almari.
Þeir sem hafa lesið bókina skiptast
alveg í tvo hópa með það. Ég sem
rithöfundur tek ekki afstöðu, enda
lesandans að gera það. Ég er því
sannfærður um að þótt útrásar-
víkingarnir taki sig saman og sjái
sjálfa sig í Starkaði, þá er ekki
víst að þeir hafi neitt upp á mig að
klaga; það fer eftir því hvernig þeir
túlka söguna.“
Fyrirheitna landið Færeyjar
Katrín og Bjarni eiga mörg sam-
eiginleg áhugamál og njóta frí-
stundanna saman. „Við höfum
bæði gaman af að lesa bækur,
fara út að borða og ferðast,“ segir
hann. „Við förum nú líklega ekki
í ferðalag til útlanda fyrr en eftir
þrjú ár svo að við erum ekki búin
að plana neitt nema að ferðast um
landið næsta sumar. Þegar ég
bjó í Færeyjum bjó ég á eyju sem
heitir Nólsey og er beint á móti
Þórshöfn. Þetta er pínulítil eyja
og þar sem ég tala færeysku og á
þarna pabba og tvö uppeldissyst-
kin, langar okkur mikið að fara
þangað og leigja okkur hús. Leyfa
afa að sjá tvíburana! Ég á mjög
gott samband við uppeldisbróður
minn sem var svaramaður minn
í brúðkaupinu. Hann er ekkill
með tvö börn á aldur við strákana
okkar. Kata hefur aldrei komið til
Færeyja svo ég reikna með að það
verði næsti viðkomustaður okkar í
útlöndum.“
Gæti ekki verið
hamingjusamari
Þegar Bjarni féll fyrir Katrínu og
Katrín fyrir Bjarna, var hann 44
ára og hún tíu árum yngri. Þegar
ég spyr hvort hann hafi átt von á
að verða ástfanginn á þeim aldri,
svarar hann:
„Nei, reyndar ekki. Við vorum
hvorugt að spá í þetta; okkur leið
vel einum, sátt við að vera ein og
höfðum það fínt. Svo kom ástin
og ég gæti ekki verið hamingju-
samari. Það kemur mér í raun
á óvart hvað maður getur verið
hamingjusamur í fjölskyldulíf-
inu. Það er himnasending að eiga
von á börnunum, en ég treysti á
gæfuna með að þau verði heilbrigð
og verð ekki í rónni fyrr en ég
held á þeim í fanginu. Ég er meira
með hugann við að börnin okkar
verði heilbrigð heldur en hvernig
persónum bókarinnar reiðir af
þarna úti í heiminum. Þær spjara
sig í sínum innbundna orðaheimi
og þurfa ekki á mér að halda. Ég
er uppteknari af þeim sem eru í
hinum opna, takmarkalausa heimi
okkar allra og hægt er að gefa ást
og umhyggju. Við Kata hlökkum
mikið til að sjá þau og erum mjög
ánægð með að þau skuli vera tvö
svo að við þurfum ekki sífellt að
bíða eftir hinu til að komast að og
faðma þau!“
Bjarni handskrifar allar sínar bækur og oft á kaffihúsum. Hann hefur gefið út
sautján bækur. „Fyrst þegar ég var að skrifa bækur bjó ég í risherbergi og var ekki
með síma. Konurnar í fatahenginu á Landsbókasafninu lofuðu mér að gefa upp
númerið þar og höguðu sér alveg eins og einkaritararnir mínir ef forlag hringdi!“Við Kata
hlökkum
mikið til að
sjá þau og
erum mjög
ánægð með
að þau skuli
vera tvö
svo að við
þurfum ekki
sífellt að bíða
eftir hinu til
að komast
að og faðma
þau.
14 viðtal Helgin 9.-11. september 2011