Læknablaðið - 15.03.1984, Blaðsíða 27

LÆKNABLADID
99
lifur, en minnstar í heila (sbr. töflu II, ysti
dálkur til hægri).
Dæmi um banvæna eitrun: Kona, 71 árs (elsti
einstaklingur í safninu). Komið var að henni
látinni í rúmi sínu. Ekki varð annað séð en
konan myndi hafa sofnað með venjulegum
hætti. Talið var, að hún hefði verið iátin í
sólarhring, pegar að var komið. Hún hafði haft
sjúkdómseinkenni frá hjarta og fengið lyf við
því. Hin látna hafði verið til meðferðar í
göngudeild Kleppsspítala (eftiriit á þriggja
mánaða fresti), en einnig leitað eigin læknis.
Amítriptýlín í heila var 68 míkróg/g, 5,7
míkróg/ml í blóði og 330 míkróg/g í lifur. I
heila voru enn fremur 39 míkróg/g nortriptýiín
(hér talið umbrotsefni amítriptýlíns), 1,3 mí-
króg/ml í blóði og 62 míkróg/g í lifur. í
kransæðum var minni háttar kölkun, en veru-
leg kölkun í ósæð (aorta).
Athyglisvert er, að í engu öðru tilfelli var
péttni amítriptýlíns í heila og lifur meiri og
péttni í blóði var umfram meðaltal. Þéttni
nortriptýlíns í heila og lifur var einnig hlutfalls-
lega mikil (tafla II).
II. Eitranir af völdum amítriptýlíns og
annarra lyfja
í töflu III eru sýndar niðurstöðutölur ákvarð-
ana á amítriptýlíni og nortriptýlíni í liffærum
tólf einstaklinga, sem taldir voru hafa látist
úr eitrun af völdum amítriptýlíns og annarra
lyfja. Blóð var tekið til rannsóknar i öllum til-
vikum, heili í átta og lifur og pvag í níu
tilfellum. Eins og við var að búast var sam-
anlögð péttni amítriptýlíns og nortriptýlíns
minni í líffærum þessara einstaklinga en hinna,
sem taldir voru hafa látist úr »hreinni« amí-
triptýlíneitrun (tafla II). Var mismunur pessi
ávallt marktækur (P<0,05). Eins og í fyrr-
nefnda hópnum var þéttni amítriptýlíns og nor-
triptýlíns mest í lifur, því næst í heila, pvagi
og blóði í þessari röð. Sveiflur voru sömu-
leiðis minni í samanlagðri péttni amítriptýlíns
og nortriptýlíns í heila en í blóði og lifur.
Áfengisneysla kom við sögu í tíu af tólf
tilvikum, sem greinir í töflu III (péttni alkóhóls
í blóði var á bilinu 0,15 %o-3,15 °/oo og í þvagi
1,65 %o-3,44 %o). í líffærum urðu auk pess
greind eftirtalin lyf í einu eða fleiri tilvikum:
Díazepam, karísópródól, klórdíazepoxíð, kló-
zapín, mebúmal, mepróbamat, prómetazín, sa-
licýlsýra og tríflúóperazín.
Table I. Cases of fatal poisonings involving antide-
pressant drugs in Iceland, in the period 1972-1981.
Number
Antidepressant drugs of cases
Amitriptyline............................ 21
Nortriptyline ............................ 3
Doxepin................................... 2
Maprotiline............................... 2
Dibenzepine............................... 1
Imipramine................................ 1
Trimipramine.............................. 1
Two antidepressant drugs involved
(amitriptyline + maprotiline (2),
dibenzepine + nortriptyline (1),
doxepin + imipramine (1))............. 4
Total 35
Dæmi um banvæna eitrun: Banvæn eitrun af
völdum amítriptýlíns og alkóhóls. Kona, 55 ára
gömul. Hafði ásamt eiginmanni verið í matar-
veislu. Komu heim til sín kl. um eitt að nóttu
og voru pá, að sögn eiginmanns, allnokkuð við
skál. Hjónin lögðust skömmu síðar til svefns.
Eiginmaður varð pó var við, að konan fór
einhverra erinda fram í eldhús. Næsta morgun
kl. 10, pegar eiginmaður vaknaði, fann hann
konuna liggjandi á gólfinu við hlið hjóna-
rúmsins. Hún var nakin og köld orðin. Farið
var með konuna í slysavarðstofu og var hún
par úrskurðuð látin. Hún hafði verið í meðferð
hjá geðlækni í mörg ár. Við krufningu sáust
áverkar á höfði. í briskirtli sáust merki um
byrjandi bólgubreytingar. í legi voru tvö
vöðvahnýti (myom). Annað eggjakerfi hafði
verið fjarlægt með skurðaðgerð fyrir löngu. í
skjaldkirtli var góðkynja kirtilæxli.
Magn alkóhóls í blóði var 1,44 %o og í pvagi
2,27 %o. Amítriptýlín í blóði var 0,1 míkróg/ml,
2,3 pg/g í heila, 5,6 pg/g í lifur og 0,1 pg/ml í
pvagi. I blóði var enn fremur 0,1 pg/ml
nortriptýlín, 1,5 pg/g í heiia, 3,6 pg/g í lifur og
0,1 pg/ml í pvagi. Ef litið er á töflu III, er Ijóst,
að í engu líki öðru var magn amítriptýlíns og
nortriptýlíns minna í blóði og þvagi og magn
þessara lyfja í heila og lifur var einnig hlut-
fallslega mjög lítið eða í lágmarki.
III. Eitranir þar, sem önnur geðdeyfðarlyf
komu við sögu eða fleiri en eitt
geðdeyfðarlyf
Sýndar eru í töflu IV niðurstöðutölur ákvarð-
ana á geðdeyfðarlyfjum í líffærum 11 einstak-
linga, sem taldir voru hafa látist úr eitrun af