Morgunblaðið - 15.09.2012, Blaðsíða 18

18 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 15. SEPTEMBER 2012
FRÉTTASKÝRING
Rúnar Pálmason
runarp@mbl.is
Í fjárlagafrumvarpi næsta árs er gert
ráð fyrir að spara 250 milljónir með
nýju greiðsluþátttökukerfi vegna
lyfjakostnaðar, enda hafi það tekið
gildi um áramót. Yfirlýstur tilgangur
með nýja greiðsluþátttökukerfinu
var þó ekki sá að spara fjármuni og
aðstoðarmaður velferðarráðherra
segir að orðalagið í fjárlaga-
frumvarpinu sé ónákvæmt. Sparn-
aðurinn upp á 250 milljónir eigi við
um almennan lyfjakostnað og komi
greiðsluþátttökukerfinu ekkert við.
Frumvarpið um greiðsluþátttöku
var samþykkt 1. júní sl. og þá var
gert ráð fyrir að lögin tækju gildi 1.
október. Þá þegar mun hafa verið
ljóst að sú dagsetning er óraunsæ.
Óraunhæf dagsetning
Steingrímur Ari Arason, forstjóri
Sjúkratrygginga Íslands, segir að
kerfisbreytingin sé umfangsmikil.
Frumvarp um greiðsluþátttöku hafi
verið lengi í meðförum Alþingis og
þegar það var samþykkt hafi verið
gert ráð fyrir gildistöku 1. október.
Þá þegar hafi verið ljóst að sú dag-
setning var óraunhæf.
Ráðuneytið hefur horfst í augu við
það því í þingmálaskrá ríkisstjórn-
arinnar kemur fram að velferð-
arráðherra hyggist fresta gildistöku
ákvæða um greiðsluþátttöku í lyfja-
kostnaði til 1. júní 2013.
Eftir sem áður er í fjárlaga-
frumvarpinu gert ráð fyrir sparnaði
upp á 250 milljónir „í nýju greiðslu-
þátttökukerfi sem muni hafa tekið
gildi um næstu áramót“ eins og segir
í fjárlagafrumvarpinu.
Ekkert um sparnað í frumvarpi
Orðalagið í fjárlagafrumvarpinu
stingur í augu því í greinargerð með
frumvarpinu um greiðsluþátttöku er
afar lítið fjallað um sparnað sem af
því muni hljótast. Þó er tekið fram að
því sé ætlað að sporna gegn því að
sömu sjúklingarnir noti mörg lyf í
senn. Í umsögn fjárlagaskrifstofu um
greiðsluþátttökukerfið segir enn-
fremur að ekki verði séð að það sé
sjálfstætt markmið með frumvarpinu
að stemma stigu við auknum út-
gjöldum til lyfjakaupa. Sú einföldun á
kerfinu sem felist í frumvarpinu
kunni þó í sjálfu sér að leiða til meiri
skilvirkni og betri nýtingar á fjár-
munum „að einhverju marki“.
Um þetta var líka skýrt kveðið á í
tilkynningu frá velferðarráðuneytinu
í nóvember í fyrra en þar sagði að
markmið breytinganna væri að
„jafna lyfjakostnað, ekki spara út-
gjöld“.
Í fullu gildi
Gunnar Axel Axelsson, aðstoð-
armaður velferðarráðherra, segir á
hinn bóginn að fyrri yfirlýsingar séu
enn í fullu gildi. Greiðsluþátttöku-
kerfinu sé ekki ætlað, í sjálfu sér, að
leiða til sparnaðar hjá ríkinu. Orða-
lagið í fjárlagafrumvarpinu sé væg-
ast sagt ónákvæmt. Áform um sparn-
að eigi við um almennan lyfjakostnað.
Eftir eigi að útfæra nákvæmlega með
hvaða hætti sparnaðinum verði náð
fram en engin ástæða sé til að ætla að
það takist ekki. Mjög vel hafi gengið
að halda lyfjakostnaði í skefjum und-
anfarin ár.
Eftir að útfæra 200 milljónir
Í fjárlagafrumvarpinu kemur einn-
ig fram að spara skuli 200 milljónir
vegna meðferða erlendis en útgjöld
vegna þeirra hafi vaxið gríðarlega á
undanförnum árum. Samkvæmt rík-
isreikningi 2011 námu þau 1,8 millj-
örðum.
Steingrímur Ari, forstjóri Sjúkra-
trygginga, segir að helsta skýringin á
auknum kostnaði sé gengishrun
krónunnar. „Það eru miklar sveiflur í
þessum útgjöldum því undir þennan
lið eru færðar líffæraígræðslur og
fleiri kostnaðarsamar aðgerðir. Tveir
til þrír einstaklingar geta velt háum
fjárhæðum,“ segir hann.
Í fjárlagafrumvarpinu kemur fram
að sparnaður vegna meðferða erlend-
is sé hluti af „sértækum aðhalds-
aðgerðum“ ríkisstjórnarinnar. Hjá
Sjúkratryggingum hefur ekki verið
fjallað sérstaklega um hvernig megi
ná fram þessum sparnaði. „Tillagan
er ekki frá okkur komin,“ segir Stein-
grímur Ari.
Gunnar Axel, aðstoðarmaður vel-
ferðarráðherra, segir að verið sé að
vinna að útfærslu á því hvernig
sparnaði í meðferðum erlendis verði
náð fram. Ráðuneytið geti engu bætt
við þann texta sem sé í fjárlaga-
frumvarpinu.
Ónákvæmt orðalag um 250 milljónir
 Í fjárlagafrumvarpi fyrir 2013 segir að ný lög um greiðsluþátttöku lyfja muni spara 250 milljónir
 Var ekki ætlað að spara  Á við almennan lyfjakostnað  Ætla að spara í meðferðum erlendis
Morgunblaðið/Sverrir
Nýja greiðsluþátttökukerfinu er
ætlað að verja sjúklinga fyrir
háum lyfjakostnaði en um leið
er gert ráð fyrir að þeir finni fyr-
ir útgjaldaaukningu í upphafi
sem svo gangi til baka þegar
líður á greiðsluárið. Gert er ráð
fyrir að þeir sem þurfi geti feng-
ið greiðsludreifingu.
Steingrímur Ari Arason, for-
stjóri Sjúkratrygginga Íslands,
segir að ýmsar leiðir hafi verið
ræddar, m.a. að hægt yrði að
sækja um greiðsludreifingu, t.d.
hjá greiðslukortafyrirtækjum
eða hjá apótekum. Ekki sé búið
að útfæra þetta endanlega.
Guðmundur Magnússon, for-
maður Öryrkjabandalags Ís-
lands, segir að kerfið geti komið
sér mjög vel fyrir suma en verið
mjög slæmt fyrir aðra. Helst
komi þetta illa við þá sem eru
mjög dýr lyf. Og þótt kerfið sé
að danskri fyrirmynd geri ís-
lensku lögin ekki ráð fyrir þeirri
félagslegu aðstoð sem veitt er í
Danmörku.
Þá bendir hann á að ekki hafi
allir greiðslukort og þar með
möguleika á greiðsludreifingu.
Lyf á rað-
greiðslum?
GREIÐSLUÞÁTTTAKA
islandsbanki.is | Sími 440 4000
Við bjóðum
góða þjónustu
Snúðu
dæminu
við