Fréttablaðið - 30.10.2013, Blaðsíða 15

MIÐVIKUDAGUR 30. október 2013 | SKOÐUN |
E
N
N
E
M
M
/
S
ÍA
/
N
M
5
9
5
5
8
*Miðað við uppgefnar eyðslutölur framleiðanda í blönduðum akstri
www.renault.is
SPARNEYTNIR
Á GÓÐU VERÐI
BL ehf
Sævarhöfða 2 / 110 Reykjavík
525 8000 / www.bl.is
SPORT TOURER 1,5 l, sjálfsk. dísil
EXPRESSION 1,5 l, beinsk. dísil
Sjálfsk. dísil
GRAND, 7 MANNA: 4.690 þús. kr.
Verð: 3.890 þús. kr.
Verð: 2.890 þús. kr.
Verð: 4.290 þús. kr.
RENAULT MEGANE
RENAULT CLIO
RENAULT SCENIC
L/100 KM*
L/100 KM*
L/100 KM*
4,2
3,4
4,7
GE bílar / Reykjanesbæ / 420 0400 – Bílasalan Bílás / Akranesi / 431 2622
Bílasala Akureyrar / Akureyri / 461 2533 – Bílaverkst. Austurlands / Egilsst. / 470 5070
IB ehf. / Selfossi / 480 8080
Hvað segði íþróttafólk við
því ef bornar væru saman
heilu íþróttagreinarn-
ar á grunni markatölu? Í
sumum íþróttum eru ein-
faldlega ekki skoruð mörk
heldur er árangur metinn
á annan hátt. Í körfubolta
eru körfurnar og stig-
in mörg en í fótbolta eru
þau fá. Þetta þarf að hafa
í huga þegar ástundun og
árangur í íþróttum er veg-
inn og metinn.
Í Fréttablaðinu 26. október birt-
ist frétt sem er byggð á bloggpistli
frá því daginn áður. Í fréttinni er
fjallað um lítil afköst vísinda-
manna við Háskóla Íslands, þ.e.
þeirra sem stunda hug-, félags-
og menntavísindi. Niðurstaðan
er fengin með því að bera saman
birtingar greina í svokölluðum
ISI-tímaritum. Sá samanburður er
álíka gæfulegur og að bera saman
ástundun og árangur í íþróttum
með markatölu sem eina mæli-
kvarðann.
Ólíkt eftir greinum
Birtingar niðurstaðna rannsókna á
viðurkenndum vettvangi er góður
mælikvarði á árangur rannsókna-
starfs. Um það eru flestir sam-
mála. Það er hins vegar mjög ólíkt
eftir greinum hver þessi viður-
kenndi vettvangur er. Í sumum
greinum vísinda eru svo til allar
niðurstöður birtar í tímaritum.
Þetta á við um stóran hluta verk-
fræði- og náttúruvísinda ásamt
heilbrigðisvísindum. Í hug-, félags-
og menntavísindum er hins vegar
mun algengara að birta niðurstöð-
ur rannsókna í bókum eða ritgerð-
um sem birtast í ritgerðasöfnum.
Ekki er til neitt skýrt yfirlit yfir
mismunandi birtingahefð
á Íslandi en styðjast má
við greiningu sem Danska
rannsóknaráðið birt-
ir árlega (http://fivu.dk/
publikationer/2012/filer-
2012/forskningsbarome-
ter-2012.pdf).
Þar sést (bls. 72) að 84%
allra birtinga í verkfræði-
og náttúruvísindum eru í
tímaritum. Í heilbrigðis-
vísindum er sambærileg
tala 96%. Í félagsvísindum
eru 60% birtinga í tímaritum og í
hugvísindum (sem í tilfelli Dana
innihalda menntavísindi) er hlut-
fallið 52%. Greinar í ritgerðasöfn-
um eru hins vegar 44% af öllum
birtingum í hugvísindum. Fyrir-
fram er engin ástæða til að ætla að
þessi hlutföll séu önnur á Íslandi.
Samanburður sem nær einungis
yfir tímaritsbirtingar gefur því
mjög villandi mynd af hlutfalls-
legum styrk og vinnuframlagi vís-
indanna.
Ómarktækur samanburður
Málið versnar enn þegar hin svo-
kölluðu ISI-tímarit eru skoðuð
nánar. ISI er í raun gagnagrunn-
ur yfir mikinn fjölda tímarita sem
bandaríska fyrirtækið Thomson
Reuters á og rekur. Hann nær yfir
velflest tímarit í verkfræði- og
raunvísindum og heilbrigðisvís-
indum. Því er hann góður grunn-
ur til að skoða virkni og árangur á
þessum sviðum. Það er hins vegar
almennt viðurkennt að hann er
gagnslítill þegar kemur að hug-,
félags- og menntavísindum. Það
vantar einfaldlega stóran hluta
virtustu tímarita í þessum grein-
um í grunninn. Þetta þýðir að
stór hluti birtinga hug-, félags- og
menntavísindafólks í tímaritum
ratar ekki inn í tölfræði ISI. Þetta
gerir samanburð byggðan á ISI-
grunninum ómarktækan.
Vel þekkt staðreynd
Að lokum er nauðsynlegt að minn-
ast á aðra vel þekkta staðreynd
sem hefur mikil áhrif á alla töl-
fræði um birtingar á ólíkum
fræðasviðum. Mjög víða innan
verk-, tækni- og heilbrigðisvísinda
tíðkast að margir höfundar sam-
einist um greinar. Þegar doktors-
nemar birta greinar í tímaritum
eru t.d. leiðbeinendur þeirra líka
skráðir höfundar greinanna ásamt
öðrum sem tengdust viðkomandi
rannsókn. Í félags- og menntavís-
indum er þetta ekki eins algengt
og enn sjaldgæfara í hugvísind-
um. Þessi munur helgast fyrst
og fremst af mismunandi hefðum
og ekki gott að segja hvort önnur
leiðin sé betri en hin. Þetta þýðir
hins vegar að sambærileg virkni í
til dæmis heilbrigðisvísindum og
hugvísindum kemur fram í mun
færri skráðum birtingum á höf-
unda í hugvísindum en í heilbrigð-
isvísindum.
Af þessu ætti að vera ljóst að
samanburðurinn sem greinin í
Fréttablaðinu byggir á er ekki
bara marklaus heldur fráleit-
ur. Vissulega má ræða innbyrð-
is styrkleika ólíkra greina innan
Háskóla Íslands en sú umræða
verður að byggja á marktækum
samanburði.
Epli og könglar
VÍSINDI
dr. Eiríkur Smári
Sigurðarson
rannsóknastjóri á
Hugvísindasviði HÍ
➜ Samanburður sem nær
einungis yfi r tímaritsbirt-
ingar gefur því mjög vill-
andi mynd af hlutfallslegum
styrk og vinnuframlagi vís-
indanna.
Útfl utningsleiðin
Það er merkilegt að fylgjast með af hvílíkri trúmennsku
stjórnin fylgir utanríkisstefnu þeirri sem Ólafur Ragnar
Grímsson tók að móta á árunum þegar hann var for-
maður sósíalistaflokks sem nefndist Alþýðubandalagið.
Þá hét þessi stefna „útflutningsleiðin“.
Kjarni hennar eru aukin viðskipti við Kína. Eftir því
sem Ólafur situr lengur á forsetastóli verður hann
trúaðri á „útflutningsleiðina“.
Utanríkisráðherra Íslands segir í viðtali við Bloom-
berg-fréttaveituna að hann voni að Ísland gangi aldrei í
Evrópusambandið, hann vill þess í stað horfa til Kína og
styrkja tengslin þangað.
Á sínum tíma var borgaralegum stjórnmálamönnum
á Íslandi mjög í mun að berjast gegn einræðisöflum– og
þá með lýðræðisöflunum. Hvað varð um þá baráttu?
http://eyjan.pressan.is/silfuregils/
Egill Helgason
AF NETINU
Innritun í framhaldsskóla á vorönn 2014
Innritun í dagskóla fyrir vorönn 2014 fer fram á menntagatt.is dagana 1. nóvember til 30.
nóvember 2013. Einstakir skólar kunna að bjóða upp á lengra innritunartímabil og eru
upplýsingar um það veittar á vefsíðu viðkomandi skóla. Rafrænt umsóknareyðublað og
nauðsynlegar upplýsingar um innritunina má nálgast á menntagatt.is. Námsmatsstofnun
hefur umsjón með innritun og eru nánari upplýsingar veittar í síma 550 2400.
Umsóknir um nám í dagskóla
Umsækjendur sem ekki hafa veflykil tiltækan geta sótt hann á menntagatt.is. Þegar
umsækjendur hafa fengið veflykil opnast þeim aðgangur að innrituninni. Nemum sem koma
erlendis frá er bent á að setja sig í samband við þá skóla sem þeir hyggjast senda umsókn.
Umsóknir um nám í kvöldskóla og fjarnám
Innritun í kvöldskóla, fjarnám og annað en nám í dagskóla fer fram í þeim framhaldsskólum
sem hafa það í boði. Skólarnir auglýsa umsóknarfrest sjálfir og leggja til umsóknareyðublöð.
Umsækjendum er bent á að snúa sér til viðkomandi skóla. Upplýsingar um framhaldsskólana
má finna á menntagatt.is Allar nánari upplýsingar um innritun á vorönn 2014 eru veittar í
framhaldsskólunum. Einnig er hægt að senda fyrirspurnir á netfangið innritun@namsmat.is
Mennta- og menningarmálaráðuneyti, 30. október 2013.
menntamálaráðuneyti.is