Ský - 01.06.2007, Qupperneq 36

36 sk‡
Um lífshlaup Ástu Sigurðardóttur skáldkonu
I.
Fannar fornbókasali sagði mér í óspurðum fréttum að Júlli rakari væri kominn í bindindi. „Hvað meinarðu?“„Hvað meina ég? Júlli er hættur að drekka.“
„Drakk hann?“
„Vissirðu það ekki?“
„Nei, ég hef aldrei séð hann fullan.“
„Það er bara af því þú stundar ekki kráarlífið. Hann klippir aldrei
fullur, hann Júlli, hann klippir timbraður. Hefurðu ekki tekið eftir
því?“
„Jú, það getur svo sem vel stemmt.“
Fannar sat við tölvuna og leit ekki upp úr henni. Hann lét eins og
hann hefði engan áhuga á því að tala við mig en þó hafði hann byrjað
samtalið. Hann var í dökkgrænni skyrtu og þegar ég færði mig að
borðinu til hans sá ég enn dekkri svitabletti undir handarkrikunum.
Ég kíkti yfir öxlina á honum og sá að hann var að blogga.
Hausinn á bloggsíðunni var kunnuglegur með yfirskriftinni: Fitnað
á fjósbitanum. Til hliðar var lítil ljósmynd af Fannari, glaðbeittum
með veiðihatt á höfðinu. Ég vissi ekki til að hann stundaði veiðar.
Hann hamraði á lyklaborðið eins og hann vissi ekki af mér. Það var
skallablettur á kollinum á honum. Hann var 37 ára en leit út fyrir að
vera fimmtugur.
Ég hafði komið inn í búðina í leit að gömlum harðsoðnum
reyfurum á ensku, fór að róta í hillunum og fann spæjarasögu frá árinu
1950. Á kápuljósmyndinni var höfundurinn með pípu í munninum.
Sá hafði ekki átt amalega ævi, hamrað glæpasögur á þunglamalega
ritvél allan daginn, hálfhulinn pípureyk, og af og til skroppið út í
banka, tóbaksbúðina og krána á götuhorninu þar sem hann hugsaði
upp næsta kafla í sögunni yfir bjórglasi.
Ég lagði bókina á borðið. Fannar gaf henni hornauga, hætti að
hamra á lyklaborðið, tók upp bókina og skoðaði hana.
„Áttu fimmhundruð kall?“ spurði hann afsakandi og ég rétti
honum debetkortið.
„Fór Júlli í meðferð?“
Fannar horfði undrandi á mig. Hann var glettilega þekkt andlit,
kannski hafði ég séð hann jafnoft í fjölmiðlum og augliti til auglitis.
Hann birtist stundum sem pólitískur álitsgjafi í umræðuþáttum, sem
glúrinn fulltrúi óflokksbundinnar þjóðarsálar, fornbókasalinn kankvísi
með sitt sérstaka sjónarhorn. Hann þekkti alla í bænum og oft þegar
birtust samkvæmismyndir í blöðunum af frægu fólki var Fannar í
bakgrunninum.
„
„Neineinei. Hann Júlli fer aldrei í meðferð. Þetta er bara árlega
bindindið hans. Hann drekkur yfirleitt ekki frá áramótum og fram á
vor. Svo fer hann að smásulla í bjór í apríl-maí. Það eykst um sumarið
og á haustin er ástandið yfirleitt orðið svo slæmt að hann sofnar
dauðadrukkinn hvert einasta kvöld. Einhvern veginn þraukar kallinn
fram að áramótum án þess að loka stofunni og fara í ræsið - en svo á
nýársdag byrjar bindindið.“
„Hann er þá búinn að vera edrú í einhvern tíma núna?“
„Fimm vikur. Hann hringdi í mig rétt áðan, bara virkilega hress
kallinn, sagði að sér hefði aldrei liðið betur.“
Það gat alveg staðist að Júlli klippti mig alltaf timbraður. Ég
hafði bara ekki hugsað út í það. Hann var á sextugsaldri, stórskorinn
og þrútinn í framan. Hann var með töluverða ístru en tjásuleg
hárgreiðslan virkaði móðins og þykkt hárið skartaði ljósum strípum
- því kom hann mér fyrir sjónir eins og maður sem hefur lokast inni í
hnakkapartíi áratugum saman.
Júlli heilsaði manni yfirleitt með svip sem virtist gefa til kynna að
hann óskaði þess heitast að maður léti sig hverfa út um dyrnar aftur.
Hann vísaði manni með þögulli bendingu í rakarastólinn og tók
orðalaust til starfa. Eftir dálitla stund lét hann einhverja athugasemd
flakka um það sem efst var á baugi í þjóðmálunum. Ég svaraði og áður
en yfir lauk höfðu spunnist þokkalegar samræður. Þannig að ef Júlli
þjáðist daglega af timburmönnum þá virkuðu þeir bara ágætlega og
hann klippti vel.
Ég leit í kámugan spegil á leiðinni út í vetrarmyrkrið. Mér veitti
ekki af klippingu. Ég velti því fyrir mér hvort Fannar væri að tala svona
um mín mál við fólk úti í bæ. Mér komu þessir menn ekki við, Fannar
og Júlli, en maður ræður oft litlu um það hverjir verða á vegi manns.
Maður situr uppi með eitthvað allt annað en maður hefði kosið.
II.
Í mörg ár áður en það hvarflaði að mér að skilja við Maríu átti ég
mér dagdrauma um að búa einn í miðbænum, í lítilli og látlausri
íbúð. Þar undi ég mér vel í afskiptaleysi og þögn og frelsi, las reyfara
og horfði á það sem mig lysti í sjónvarpinu. Stundum heimsóttu mig
huggulegar konur. Ég nennti yfirleitt ekki að fá sömu konuna oft í
heimsókn. Í raunveruleikanum gáfu konur mér auga, það var ekki
um að villast þegar ég spókaði mig í miðbænum eða skrapp á krá
með vinnufélögum. Stundum var loftið mettað sjensum og það var
bara spurning um að velja. En auðvitað gerði ég ekkert, harðgiftur
maðurinn en augnakontöktin vöktu upp hugsanir um ljúfa lífið sem
ég gæti lifað ef ég væri laus og liðugur. Við María vorum jafnaldrar,
höfðum verið saman síðan við vorum 18. Hún leit út fyrir að vera sú
miðaldra, feitlagna, kynkalda og sínöldrandi kona sem hún var, en
ég leit hins vegar ennþá út fyrir að vera ungur maður þó að ég væri
kominn yfir fertugt.
Lengi fannst mér virkilega notalegt að koma heim til mín, í þetta
hlýja skjól vanans. En stundum alveg upp úr þurru þyrmdi leiðanum
yfir mig. Það þurfti ekki mikið til, ég var til dæmis bara að raða
diskum og glösum í uppþvottavélina og heyri þá í Maríu frammi kalla
á stelpuna: „Elsa Kristjánsdóttir, viltu gjöra svo vel að koma hingað og
hirða upp fataleppana þína af baðherbergisgólfinu.“ Þá andvarpaði ég
þungt og óskaði þess heitast að vera staddur einn í dagdraumaíbúðinni
minni í miðbænum.
Það var svo sem ekkert að hjá okkur Maríu en við rifumst um
allt og ekkert, þó aðallega um smámuni. Þetta var slæmur ávani
Skjólið
Smásaga eftir Ágú­st Borgþór Sverrisson