Ský - 01.06.2007, Síða 54

5 sk‡
hefur gert örlæti götuskáldsins ódauðlegt í
bók sinni Ég­ um mig­ frá mé­r til mín sem
Iðunn gaf út 1978. Þar segir svo:
„Í miðjum klíðum birtist Vilhjálmur frá
Skáholti, holdtekja íslenska skáldrónans.
Það var eins og öllum létti við að fá
einstakling sem þorði að fara yfir strikið
og tjá lífið.
„Ó­, þér unglingafjöld!“ hrópaði hann
með dramatískri sveiflu og pantaði ís á
hópinn.
Þegar afgreiðslustúlkan sinnti því engu,
mokaði hann seðlum upp úr vösunum,
mörgumsinnum fulla lúku og hlóð á
afgreiðsluborðið.
Hvaða sósu? spurði stúlkan skeptísk.
Krækiberja.
Ekki til.
Einiberja.
Því miður. Við erum bara með
jarðaberja, súkkulaði og ananas með
bitum.
Hvaða bitum? spurði skáldið
áhugasamt.
Í því birtist lögreglan og hafði meira
áhuga á skáldinu en skrílnum. Síðan hvenær
voru íslensk skáld með fulla vasa af seðlum.
Íslands fullorðnu synir! hrópaði
Vilhjálmur og reyndi að innlima þá í
íshópinn. Lögreglan var lögð af stað með
hann út þegar einhver benti á að hann væri
nýbúinn að fá listamannlaun, hvort hann
mætti ekki kaupa ís fyrir sína peninga, erum
við í Sovétríkjunum.
Skáldið heimtaði að lögreglan fengi líka ís
og spurði með áfergju: Hvaða bragð? Hvaða
bragð?
Klofbragð, sagði einhver.
Með bitum, bætti annar við og
lögreglan tók að ryðja ísbúðina. Skáldið og
ísdrottningin stóðu eftir ein og reyndu í
sameiningu að finna rétta bragðið.“
Barngott ljú­fmenni
Þannig varð það hlutskipti Vilhjálms að
verða nokkurs konar foringi útigangsmanna
í Reykjavík eins og Helgi Sæmundsson
lýsir honum og Bakkus hafði alla ævi býsna
föst tök á Vilhjálmi. Vilhjálmur var það
sem kallað er að vera túramaður á máli
drykkjumanna. Hann átti alltaf fast heimili
einhvers staðar í Reykjavík og í lífi hans
skiptust alla tíð á tímabil þar sem hann
vann hörðum höndum fyrir sér við ýmis
verkamannastörf en hann þótti verklaginn
og duglegur. Svo komu tímar þar á milli
þegar Vilhjálmur sinnti lítt starfi og helgaði
sig þjónustu við Bakkus konung. Vilhjálmur
var snyrtimenni og lagði alltaf mikið upp
úr því að vera hreinn og snyrtilegur til fara
jafnvel þótt drykkjan stæði lengi og skar sig
þannig alltaf nokkuð úr hópi félaga sinna.
Vilhjálmur var hávær og glaðlyndur
og ávarpaði vegfarendur með þrumuraust
þegar hann var við skál og sýndist því vera
talsvert fyrirferðarmeiri en hann í rauninni
var því þeir sem þekktu Vilhjálm segja allir
hann hafa verið barngott ljúfmenni og afar
skemmtilegan félaga.
Vilhjálmur naut ekki skólagöngu frekar
en margir aðrir verkamannasynir á þessum
tíma en hann var eitt ár á lýðháskóla í
Danmörku þegar hann var um tvítugt og
dvaldi síðar um tíma í Danmörku svo hann
var sigldur og nokkuð forframaður á þeirra
tíma mælikvarða.
Vilhjálmur fékkst við ýmis
verkamannastörf um dagana en var
sérstaklega eftirsóttur í múrverk og starfaði
iðulega sem múrari. Margir Reykvíkingar
muna þó eftir honum sem eða kaupmanni í
lítilli blómabúð og gjafavöruverslun í kjallara
við Aðalstræti eða Vallarstræti nánar tiltekið
við hornið á Hallærisplaninu svokallaða
Þar gat orðið glatt á hjalla þegar
skálabræður Vilhjálms sóttu hann heim
og sátu lengi. Þá setti Villi stundum
miða á hurðina þar sem stóð: Skrapp
frá - kem fljótlega aftur. Stundum hékk
miðinn á hurðinni dögum saman meðan
kaupmaðurinn var að skemmta sér.
Sigurður bróðir Vilhjálms fékkst
einnig við blómasölu og rak sína eigin
blómabúð á horni Hringbrautar og
Birkimels sem enn er til og eflaust hefur
Vilhjálmur notið bróður síns í þessu en
fjölskylda Vilhjálms studdi hann alla tíð
með ráðum og dáð þrátt fyrir óreglusamt
líferni hans.
Sigurveig Ragnarsdóttir systurdóttir
Vilhjálms er fædd árið 1931 og foreldrar
hennar bjuggu á Víðimel. Þar var
Vilhjálmur tíður gestur bæði drukkinn og
ódrukkinn en Guðrún systir hans, móðir
Sigurveigar, þvoði af honum föt og milli
þeirra var traust vinátta alla tíð. Sigurveig
sagði í samtali við greinarhöfund að þegar
hún var yngri hefði hún stundum verið
hrædd við Villa frænda þegar hann var hávær
og drukkinn í heimsókn en hann hefði verið
afar barngóður og umhyggjusamur frændi
sem hefði sýnt frændsystkinum sínum
elskusemi og áhuga alla tíð.
Mynd af mér og Kristi
Eins og ráða má af greinargerð Helga
Sæmundssonar sem vitnað er til hér síðar
var Vilhjálmur efnilegt skáld og í rauninni
gott skáld sem hefði eflaust orðið enn betra
ef amstur lífsbaráttunnar og óregla hefði ekki
haldið skáldinu frá viðfangsefnum sínum.
Vilhjálmur var vinsæll og vinmargur og
umgekkst listamenn töluvert. Hans nánustu
vinir voru Sigfús Halldórsson tónskáld
og Guðjón Halldórsson, bróðir Sigfúsar.
Í gegnum þá kynntist Vilhjálmur fleiri
listamönnum og það átti sinn þátt í að lög
voru samin við nokkur ljóða hans.
Þekktast þeirra er án efa Ó­ borg mín borg
sem Haukur Morthens samdi lag við og söng
inn á plötu 1954.
Þar segir skáldið:
„Þótt aldrei muni óskir mínar rætast
um öll þín bestu dýrleg­heit é­g­ syng­.
Ég­ lofa það­ sem líf mitt g­erð­i sætast
þinn ljósa dag­ og­ bláa fjallahring­.
Skáholt.
Vilhjálmur frá skáholti