Dagblaðið Vísir - DV - 15.04.2013, Side 11

Fréttir 11Mánudagur 15. apríl 2013
Harmleikurinn á Hátindi
n Biðu björgunarsveitarmanna í þrjá tíma í ískulda og hvassviðri á Esjunni n Reyndu að gera allt rétt n Lögregla hefur ekki enn lokið rannsókn á slysinu
niður brekku og féll fram af kletta-
snös og féll tugi metra niður fjall-
ið. Þegar menn komu að Birnu var
þeim ljóst að hún var mikið slösuð
og án meðvitundar.
Reyndu að gera allt rétt
Þórður segir að slysið hafi gerst
korter til tuttugu mínútur yfir tvö
og eftir það hafi veðrið farið að
versna mikið, orðið mjög hvasst og
kalt. Veðrið hafi þó verið enn verra
austan megin við hópinn. Göngu-
hópurinn hélt niður af fjallinu en
Þórður og tveir aðrir urðu eftir hjá
Birnu og biðu þess að björgunar-
sveitarmenn kæmu. Hann segir að
það hafi verið afar kalt og menn
hafi haft mikið fyrir því að halda
á sér hita. Það sé erfitt að útskýra
hvernig manni líði við aðstæður
sem þessar, þetta sé verkefni sem
þurfi að takast á við. Maður reyni að
halda þrekinu það hafi ekki amað
neitt að þeim félögum og þrátt fyr-
ir mikinn kulda hafi þeir sloppið við
kal. „Það er erfitt að gera sér grein
fyrir tímanum, við biðum í um þrjá
tíma eftir björgunarsveitarmönn-
um og maður var eiginlega hálf
tímalaus. Á þeim tíma einskorðast
hugurinn við að reyna að gera allt
rétt og vera í sambandi við stjórn-
stöð björgunarsveita sem hafði ráð-
lagt okkur hvað hvað ætti að gera.
Sambandið var nokkuð stöðugt
mestallan tímann en við vorum
bæði með talstöð og gsm-síma.“
Voru orðnir mjög kaldir
Þeir hafi haldið ró sinni því þeir
hafi vitað að hjálp væri á leiðinni.
Á meðan þeir biðu hafi þeir aldrei
óttast að þeir gætu orðið úti enda
hafi þeir ekki talið sig í neinni
hættu. Þeir fóru svo niður í fylgd
björgunarsveitarmanna og segir
Þórður að það hafi gengið ágætlega.
Þeir hafi farið niður Þverárkotsháls
og þar hafi verið töluvert hvassara
en þar sem þeir biðu. Hann segir
að þeim hafi verið orðið mjög kalt
þegar björgunarsveitarmennirn-
ir komu og það hafi verið gott að
geta gengið í sig hita aftur á leiðinni
niður.
Þeir fóru á bráðamóttöku þegar
þeir komu til Reykjavíkur þar
sem þeir voru skoðaðir og fengu
áfallahjálp, að því loknu héldu
þeir til síns heima. Skömmu síðar
tók hópurinn þátt í bænastund til
minningar um Birnu og tvisvar hafa
þeir félagar ásamt hópnum fengið
áfallahjálp. Þórður segir að það sé
gott og nauðsynlegt að nýta alla þá
hjálp sem í boði sé, allir sem lendi
í erfiðri reynslu ættu að þiggja þá
hjálp sem í boði er. Þetta sé erfið
lífsreynsla sem taki tíma að vinna
úr. Þórður segir að hópurinn hafi
haldið áfram að ganga á fjöll saman
og á þann hátt reynt að vinna úr
sorginni.
Björgunaraðgerðir tóku á menn
„Það var hringt í Neyðarlínuna rétt
upp úr hálf þrjú og tilkynnt að kona
hefði hrapað í Hátindi. Björgunar-
sveitir á suðvesturhorninu voru
kallaðar út og klukkan tíu mínútur
yfir þrjú, eða fjörutíu mínútum eftir
að hringt var í Neyðarlínuna, lögðu
fjórir undanfarar af stað til móts
við fólkið sem beið í fjallinu eft-
ir hjálp,“ segir Jón Svanberg, fram-
kvæmdastjóri Landsbjargar.
Undanfarar eru þeir sem venju-
lega koma fyrstir á vettvang, þeir
eru með eins lítinn útbúnað og þeir
komast af með því þeirra hlutverk
er að veita hinum slasaða fyrstu
hjálp, kanna aðstæður og finna ör-
ugga leið fyrir björgunarmenn sem
á eftir koma. „Við mátum það svo
að það væri ekki hægt að senda
undanfarana stystu leið upp fjall-
ið vegna snjóflóðahættu þeir voru
því sendir upp eftir hrygg sem ligg-
ur austan megin Grafardals, upp
á Þverárkotsháls, en sú leið að
slysstaðnum er nokkuð lengri en
ef hægt hefði verið að fara beint
af augum. Undanfararnir voru
komnir á slysstað um tveimur og
hálfum tíma eftir að þeir lögðu á
fjallið og um þremur tímum eftir að
slysið varð.“
Rétt staðið að björgun
Í kjölfar undanfaranna fóru 20
björgunarsveitarmenn með búnað
til að koma konunni niður og að-
stoða þá sem höfðu beðið á slys-
staðnum. Fólkið beið í um 600
metra hæð og frá því að tilkynnt var
um slysið og þar til aðgerðum var
lokið liðu um sex klukkustundir.
Jón Svanberg segir að hann telji
að rétt hafi verið staðið að björg-
unaraðgerðum miðað við þær upp-
lýsingar sem voru fyrirliggjandi á
þeim tíma sem slysið varð. Allar að-
stæður á slysstað hafi verið gríðar-
lega erfiðar og vegna veðurs hafi
lítið samband verið hægt að hafa
við þá sem biðu á slysstað. Hlutverk
yfirstjórnar í hverri björgunarað-
gerð sé að tryggja öryggi björgunar-
sveitarmanna eins og nokkur kostur
sé. Veðrið hafi verið mjög slæmt á
slysstað, mjög hvasst og snjóflóða-
hætta og erfitt hafi verið fyrir björg-
unarmenn að athafna sig.
Jón segir að eðlilega vakni alltaf
spurningar um hvort rétt hafi verið
staðið að málum og hvort eitthvað
hefði mátt betur fara. Það sé hins
vegar mat Landsbjargar að menn
hafi tekið réttar ákvarðanir miðað
við þær upplýsingar sem fyrir lágu
á þeim tíma sem slysið varð.
„Menn líta atburði mismunandi
augum en það er ekkert í okkar
gögnum sem bendir til þess að
mistök hafi verið gerð við björgun-
ina. Við gerðum það sem við gátum
til að tryggja öryggi bjögunar-
manna og mannanna í fjallinu.
Menn verða að hafa í huga að þar
var aftakaveður þennan dag og
erfitt fyrir björgunarmenn að kom-
ast á vettvang. Því er ekki að leyna
að þessi aðgerð tók verulega á
björgunarmenn og aðra þá sem
tóku þátt í henni.“ n
Veðurspáin
3. febrúar
Spá Veðurstofu Íslands fyrir sunnu-
daginn 3. febrúar hljóðaði upp á 13–18
metra á sekúndu á Faxaflóa, en 10–15
metra á sekúndu á höfuðborgarsvæð-
inu. Esjan er á mörkum þess að vera á
höfuðborgarsvæðinu en er innan Faxa-
flóaspásvæðisins. Spá Veðurstofunnar
tekur til láglendis en að sögn Kristínar
Hermannsdóttur veðurfræðings má
í flestum tilvikum gera ráð fyrir meiri
veðurhæð til fjalla. Á sunnudagsmorgni
hljóðaði spáin fyrir láglendi á Faxaflóa-
svæðinu upp á suðvestan 5–10 metra
á sekúndu og stöku él. Síðdegis var því
spáð að hann myndi ganga í austan og
norðaustan 13–18 metra með snjókomu
síðdegis, en norðvestan 8–13 metra og
él um nóttina og morguninn. Hiti átti
að vera í kringum frostmark. Að sögn
Kristínar gekk þessi spá eftir. Hún segir
til að mynda að á Kjalarnesi hafi vindur
farið að vaxa eftir hádegi og klukkan
tvö hafi meðalvindur þar verið rúmir 14
metrar en frá klukkan þrjú til átta hafi
meðalvindurinn verið 17–20 metrar á
sekúndu. Það þýðir að enn hvassara var
til fjalla.
„Maður
fyllist
mikilli sorg og
erfiðar hugs-
anir sækja á
Hvassviðri og snjóflóðahætta Slysið varð á Hátindi í Esju 3. febrúar síðastliðinn. Aðstæður voru erfiðar; hvassviðri og snjóflóðahætta.