Són - 01.01.2011, Side 40

Són - 01.01.2011, Side 40
40 RAGNAR INGI AÐALSTEINSSON og niðurstaðan er sem sagt sú að aðeins eitt þeirra stuðlar hv við k.12 Þegar aftur er litið til þeirra Þorsteins frá Hamri og Þórarins Eldjárns, sem tjáðu skoðanir sínar á ýmsum tilbrigðum stuðlasetningarinnar eins og vitnað var til hér að framan, kemur fram hjá þeim svipað sjónarmið gagnvart hv-stuðlun og þeir hafa gagnvart sníkjuhljóðsstuðluninni. Þeim ber saman um að það trufli ekki brageyra þeirra þegar skáld og hagyrðingar stuðla hv á móti k en þeir nota þessa stuðlun ekki sjálfir. Hv-stuðlun virðist því vera undir sömu sök seld og sníkjuhljóðs - stuðlunin. Hún er notuð einstöku sinnum af sumum skáldum en aldrei af öðrum, hún er viðurkennd af hagorðum mönnum og góðskáldum sem „ekki röng“ en hún er ekki frekar en sníkjuhljóðsstuðlunin komin til að vera. Skáldin eru fastheldin á hefðina. „Stuðlatregðulögmálið“ Af þeim dæmum sem skoðuð eru og skráð hér að framan er ljóst að þegar framburður breytist og framstöðuklasar eru ekki lengur þeir sömu verða breytingar á stuðluninni. Af súluritunum, sem sýnd eru á myndum 1 og 2, er ljóst að þær breytingar sem þar eru sýnd eru afgerandi og ganga hratt fyrir sig. S-stuðluninni lýkur á 14. öld og eftir það sést ekki um hana eitt einasta dæmi fyrr en á 18. öld og þá á breytt - um forsendum. Eftir að j breytist eða er endurskilgreint um 1600, eða hugsanlega eitthvað fyrr, hættir það svo algjörlega að stuðla við sér - hljóð að eftir það finnst ekki nema ein undantekning í nokkur þúsund braglínupörum. Þessi niðurstaða segir sína sögu um hið margrómaða brageyra íslenskra skálda. Augljóst er að þeir sem yrkja hlusta eftir málhljóðunum og leyfa sér engar undantekningar eða tilslakanir. Rétt skal vera rétt. Breytingarnar sem sýndar eru á myndum 1 og 2 eiga það sameiginlegt að þar breytast framstöðuhljóð á þann veg að jafngildisflokkarnir raskast, ákveðin hljóð sem áður stuðluðu hvort (hvert) við annað gera það ekki lengur. Í þeim tilvikum verða breytingarnar afgerandi og fljótvirkar. Brageyrað neitar að samþykkja stuðlunina og þar með er hún úr gildi. Þegar kemur að myndum 3 og 4 er allt annað uppi á ten- ingnum. Þar hafa breytingarnar skapað nýja jafngildisflokka sem ekki voru í gildi áður. Þá kemur í ljós, að jafnvel þó að öllum hagorðum mönnum beri saman um að hljóðin séu fullkomlega nógu lík til að 12 Hér er miðað við slembiúrtakið. Hugsanlega gætu verið dæmi um þetta í kveðskap hinna skáldanna en þau hljóta að vera tiltölulega fá því þau lenda þá utan úrtaksins.
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168

x

Són

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Són
https://timarit.is/publication/1139

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.