Gerðir kirkjuþings - 1997, Síða 28

1997
AUKA-KIRKJUÞING
1. mál
frumvarpi. í athugasemdum við 3. gr. frv., svo og V. og VI. kafla þess er að finna
nánari skýringar á þessu samkomulagi.
í greinargerð þeirri sem fylgdi frumvarpinu um stöðu stjóm og starfshætti
þjóðkirkjunnar sem lagt var ffam á 118. löggjafarþingi kemur fram að það sé
meginniðurstaða nefhdarinnar að rétt sé og tímabært að gera ýmsar brevtingar á
stjómskipun íslensku þjóðkirkjunnar og á sambandi hennar við ríkisvaldið, enda þótt
enn verði haldið þeim tengslum milli ríkis og kirkju. sem kveðið sé á um í stjómarskrá
íslenska ríkisins. Síðan segir:
“Höfuðforsendur lagafrumvarps þessa em sem hér segir:
a. Vemleg aukning á innra starfi kirkjunnar og örar brevtingar á því kalla á
nauðsynlegar breytingar á kirkjulöggjöfinni og jafhframt á aukna og stynkta
stjómsýslu á kirkjulegum vettvangi.
b. Búsetu- og þjóðfélagsbreytingar, ásamt breyttum og bættum samgöngum,
kalla á aukinn sveigjanleika í starfi kirkjunnar.
c. Umræða á pólitískum vettvangi um að endurskoða þurfi samband ríkis og
kirkju kallar á svar stjómvalda og kirkjunnar sjálffar um heppilega og eðlilega
ffamtíðarskipan um stöðu hennar.
Er niðurstaða nefndarinnar sú að rétt sé að þjóðkirkjan fái mun meira
sjálfstæði á starfs- og stjómunarsviði sínu en verið hefur um langa hríð, enda muni
aukið sjálfstæði efla hana til starfa og átaka til aukins velfamaðar með þjóðinni. Taldi
nefndin óhjákvæmilegt að leggja tillögur sínar þar að lútandi ffam í formi allítarlegs
frumvarps til laga um stöðu, stjóm og starfshætti íslensku þjóðkirkjunnar þar sem
væri að fmna ákvæði um alla helstu þætti kirkjustarfsins, þar á meðal um stöðu og
starfsemi embættismanna þjóðkirkjunnar, starfseiningar hennar og um ýmsa þætti
starfsemi hennar að öðm leyti. Er þar að vonum um margt byggt á þeim grunni sem
þegar hefur verið lagður með gildandi lögum en þó lagt til að gerðar verði ýmsar
breytingar ffá því sem er að gildandi rétti er stefni að auknu sjálfstæði þjóðkirkjunnar
í samræmi við það sem fyrr sagði og tryggi það, svo sem ffamast má verða að lögum,
að kirkjan megi valda hlutverki sínu á komandi tímum með því aukna sjálfstæði sem
vænst er að hún muni öðlast.
í ffumvarpi því, sem hér liggur fyrir, er leitast við að kveða á um meginatriði
íslensks kirkjuréttar í nokkuð breyttri mynd ffá því sem nú er, svo sem fyrr segir, en
jafnffamt er byggt á grónum og haldgóðum kirkjuhefðum, eftir því sem ffamast hefur
verið kostur miðað við hina nýju skipan á stjóm kirkjumála sem lýst er í ffumvarpinu.
Jafnframt samningu þessa frumvarps hóf nefndin undirbúning að samningu
frumvarps til samþykktar kirkjuþings um starfsreglur fyrir íslensku þjóðkirkjuna sem
nefndin leggur til að fylgi í kjölfar hinna nýju laga um stöðu, stjóm og starfshætti
þjóðkirkjunnar ef frumvarp þetta hlýtur staðfestingu hins háa Alþingis. Skal lögð
sérstök áhersla á að samræmi verði milli efnis lagaffumvarps þessa annars vegar og
frumvarpsins að starfsreglum hins vegar og munu frumvörp þessi mynda með
nokkrum hætti eina heild þegar litið er yfir allt reglusviðið sem hér er um að ræða. I
frumvarpinu að starfsreglunum verður mælt fyrir um fjölmörg atriði er varða
starfshætti íslensku þjóðkirkjunnar á mun ítarlegri hátt en unnt var eða ráðlegt þótti að
gera í lagafrumvarpinu.
Tekið skal ffam að hér er um að ræða ffumvarp að meginlöggjöf
(rammalöggjöf) um íslensku þjóðkirkjuna, en gert er ráð fyrir að margvísleg löggjöf
um afmörkuð kirkjuleg málefni ffá ýmsum tímum standi enn jafnhliða hinni nýju
meginlöggjöf ef ffumvarp þetta verður að lögum. Er þó vafalaust fullkomið tilefni til
22