Glóðafeykir - 01.04.1969, Side 6

6
GLÓÐAFEYKIR
Tveir til þrír bátar reru héðan til Drangeyjar frá því að ég man
íyrst eftir og þar til sá útvegur lagðist niður. Bjarni heitinn Jónsson
var með stóran bát og fjölmenna áhöfn en auk hans reru til Drang-
eyjar þeir Hálfdán Kristjánsson og Þorkell Jónsson en voru hvor um
sig einn á báti. Drangey bjargaði öllu á vorin. Þaðan kom fyrsta ný-
metið, því að yfirleitt var ekki róið í fisk fyrr en Drangeyjarvertíð var
lokið.
Verkamannafélag var stofnað hér 1904 en það átti erfitt upp-
dráttar, lengi vel. Sumir, sem það var þó stofnað til að vernda, höfðu
takmarkaðan skilning á gildi þess, og harðvítugir menn voru í and-
ófi og sem öllu réðu um afkornu allrar alþvðu og töldu sig eiga að
gera það.
Nokkur vinna var jafnan við sláturstörf á haustin. En hún var
bæði erfið og óþokkaleg. Slátrun fór öll fram úti og í hvaða veðri
sem var. Bændur sáu um hana sjálfir og réðu menn úr bænum sér til
hjálpar. Öll vinna var greidd í sláturafurðum og var alltaf hið bezta
samkomulag milli bænda og tómthúsmanna um það. Unnu sömu
mennirnir saman að þessu svo árum skipti. Allt kjöt var saltað niður
og mest í spað. En margir bændur, einkum þeir efnaðri, lóguðu
sínu fé heima og fluttu svo afurðirnar hingað.
— Hvenær heldurðu að fyrst hafi verið farið að greiða vinnu í
peningum hér í bænum?
— Ég hygg að ég megi fullyrða að það hafi ekki verið fyrr en
1912, þegar vinna hófst við gerð vegarins hér fram héraðið vestan-
vert, Sauðárkróksbrautarinnar, eins og hún er víst kölluð nú. Og
þá var greitt í silfri, fimmtíu aura — krónu — og tveggja krónu
peningum. Þá, og síðan nokkur ár, var tímakaupið fyrir fullorðinn
mann 35 aurar á tímann eða kr. 3,50 á dag fyrir 10 klst. vinnu.
Árið 1914 byrjaði ég í þessari vinnu og þá sem „kúskur“ og hafði
19 aura fyrir klst. Eins og fyrr segir var þessi vegagerð hafin hér
í bænum 1912, en þegar ég byrjaði, var vegurinn kominn fram fyrir
Gilsgilið en þó var eftir að steypa bogann yfir gilið. Pétur Þorsteins-
son, Reykvíkingur, var verkstjóri fyrstu þrjú árin en síðan Guðjón
Bakkmann, Borgnesingur. Vinnan var erfið eða svo mundi sjálfsagt
þykja nú, allt unnið með handverkfærum, en hún var svo sem ekki
erfiðari en menn áttu að venjast í þá daga. Þá áttu menn þess ekki
kost að velja um vinnu. Menn urðu að taka því sem bauðst eða hafa
ekkert ella. Flokksstjóri fyrir mínum vinnufiokki var Sigurður Pét-
ursson, síðar verkstjóri við vitabyggingar, harðduglegur maður.
Þessi vinna var ákaflega mikið bjargræði á sinni tíð og hvað kaup-