Glóðafeykir - 01.04.1969, Side 32

32
GLÓÐAFEYKIR
23. Afskriftir girðinga ............................... — 4.803.00
24. Viðhald bygginga .................................. — 7.617.00
25. Afskriftir bygginga ............................... — 22.905.00
26. Afskriftir véla ................................... — 27.187.00
27. Vaxtagreiðslur ................................... — 31.391.00
28. Önnur gjöld ...................................... — 1.195.00
Vaxtagjöld eru hér talin kr. 31.391.00. Gætu þá skuldir tæplega
verið meiri en 600—700 þús. kr., því að ekki veit ég hvar fæst að láni
rekstrarfé á lægri vöxtum en 5%. Þá ætti eignarhluti þeirra, sem
búið reka, að vera röskar 3 milljónir í jörð og búi. Rekstrarafgang-
ur búsins er talinn kr. 144.049.00, þ. e. fjölskyldulaun og vextir af
eigin fé. Ef reiknaðir eru hálfir bankavextir, 4,5%, af eigin fé í
þessu búi, þá fara fjölskyldulaunin að verða rýr eða aldeilis ekki
neitt; er þó nokkur vinna við að reka slíkt bú, sem þarna er gert
ráð fyrir, en það er sem næst % stærra en svokallað vísitölubú, og
er þó ekkert stórbú.
Hvernig er svo sjónarmið og hugsanir hins almenna neytanda
gagnvart þessari framleiðslu? Líklega er þar svo margt sinnið sem
skinnið.
Ég hitti mann úr Reykjavík á ferð í Skagafirði s.l. sumar. Hann
var fæddur og alinn upp hér í Skagafirði fram undir tvítugsaldur,
og þekktumst við nokkuð. Talið barst að búskapnum og fjárreiðum
hans. Hann vildi fræða mig á því, að eiginlega borgaði landbúnað-
urinn sama og engin opinber gjöld. Eitthvað maldaði ég í móinn,
sagði, að sum bú mundu borga nokkra tugi þúsunda. ETss — það
taldi kunningi minn smámuni eina og ekki annað eða meira en það,
serr skrifstofustelpur í Reykjavík gerðu. Ég geri nú ekki ráð fyrir
að þannig sé hugsunarháttur eða tal fólks almennt, en þó mun það
til. An efa eru margar ágætar skrifstofustúlkur í Reykjavík og víðar
um landið, sent starfa, ásamt öðru fólki, i þágu viðskiptabúskapar
landbúnaðarins, og hafa sín laun og greiðslugetu þaðan. Ef þetta
fólk hefur meiri fjárhagsgetu en þeir, sem vinna að frumframleiðsl-
unni, þá hlýtur hlutur þess að vera eitthvað meiri og betri, og er
það út af fyrir sig gott, svo langt sem það nær. En þetta breytir engu
um það, að sýnibúið á landbúnaðarsýningunni getur ekki greitt
nema hálfa bankavexti af því fé, sem fest er í jörð og búi, og það
þó því aðeins, að það borgi ekki einu sinni matinn handa fjölskyld-
unni, sem að búinu vinnur — eða þá aðeins matinn og enga vexti,
enda þótt búið skili árlega hátt í 600 þúsund kr. frá fyrstu hendi