Fréttablaðið - 31.03.2016, Side 16

Frá og með morgundeginum,
1. apríl, kostar fyrsta klukkustundin
í skammtímastæði við Leifsstöð
500 krónur. Hver klukkustund eftir
það kostar 750 krónur. Fyrstu 15
mínúturnar eru gjaldfrjálsar. Fyrsta
klukkustundin kostaði áður 230
krónur.
Í langtímastæði hækkar sólar­
hringsgjald  í fyrstu viku úr 950
krónum í 1.250 krónur. Sólarhrings­
gjald í annarri viku hækkar úr 600
krónum í 950 krónur. Í þriðju viku
hækkar sólarhringsgjaldið úr 400
krónum í 800 krónur. – ibs
Hærra gjald 
fyrir bílastæði
Fyrsta klukkstundin í skammtímastæði
hækkar úr 230 krónum í 500 krónur.
Til þess að hvítlaukurinn þorni ekki
og fari að spíra er tilvalið að geyma
hann í frysti, að því er segir á vef
Leiðbeiningastöðvar heimilanna.
Skipta á lauknum í geira og taka
hýðið utan af honum. Auðvelt er
að skera hvítlaukinn þótt hann sé
frosinn. Chili hættir einnig til að
þorna og þess vegna er frystirinn
góður geymslustaður.
Gott ráð er að skera niður afganga
af osti sem farinn er að harðna,
stinga inn í frysti og rífa þegar á þarf
að halda eða rífa ostinn áður en
hann er settur í frystinn.
Lárperu er einnig hægt að geyma í
frysti. Hýði og steinn er fjarlægt, lár­
peran skorin í bita og henni pakkað
inn í plastfilmu áður en hún er sett í
plastbox. Einnig má geyma lárperu­
mauk í frystinum.
Hvítlauk og chili
má geyma í frysti
Breytingin stuðlar
að því að hægt
verður að nýta matvælin
betur. Þetta á við um þurr-
vörur og ýmsar aðrar vörur
sem geymast lengi auk
kælivöru sem ekki er hætta á
að í vaxi einhverjar vara-
samar örverur.
Jónína
Stefánsdóttir,
sérfræðingur
hjá Matvælastofnun
Leyfilegt er að hafa matvæli á mark­
aði eftir að „best fyrir“ dagsetningin
er liðin samkvæmt breytingum á
reglugerð um upplýsingar um mat­
væli sem gerðar voru í fyrra. Mat­
vælastofnun er nú þessa dagana
að fara að kynna fyrir neytendum
geymsluþolsmerkingar.
„Breytingin stuðlar að því að hægt
verður að nýta matvælin betur.
Þetta á við um þurrvörur og ýmsar
aðrar vörur sem geymast lengi auk
kælivöru sem ekki er hætta á að í
vaxi einhverjar varasamar örverur,“
útskýrir Jónína Stefánsdóttir, sér­
fræðingur hjá Matvælastofnun.
Hún segir að  matvælafyrirtæki
verði að meta út frá faglegri þekk­
ingu og eiginleikum matvælanna
hvort þau noti merkinguna „best
fyrir“ eða „síðasti notkunardagur“.
Kynningin um geymsluþols­
merkingar tengist átaksverkefni um
hugarfarsbreytingu um matarsóun
en Umhverfisstofnun vinnur nú að
rannsókn á umfangi matarsóunar
á Íslandi. Safna á upplýsingum um
hversu miklum mat og drykk er
hent inni á heimilum, í matarfram­
leiðslu, í heildsölu og smásölu, á
veitingastöðum og í mötuneytum.
Jafnframt á að safna upplýsingum
um hversu stóran hluta af matvæl­
unum væri hægt að nýta. Rannsókn­
in er unnin með styrk frá Evrópsku
hagstofunni.
Á vef Evrópsku neytendaaðstoð­
arinnar, ena.is, er bent á nokkur góð
ráð frá framkvæmdastjórn neytenda­
mála hjá Evrópusambandinu um
hvernig draga megi úr sóun matvæla.
ibs@frettabladid.is
Matvæli í gámi á Íslandi. Umhverfisstofnun vinnur nú að rannsókn á umfangi matarsóunar á Íslandi.
Hægt er að koma í veg fyrir
að maturinn endi í ruslinu
Matvælastofnun kynnir nú nýjar reglur um geymsluþolsmerkingar sem stuðla að betri nýtingu matvæla.
Ráð Evrópsku neytendaaðstoðarinnar
1. Skipuleggðu innkaupin. Kannaðu
hvað þú átt til í skápunum, gerðu
innkaupalista – og farðu aldrei
svöng/svangur að versla.
2. Kannaðu dagsetningar. Ef þú
ert að kaupa eitthvað sem á ekki
að neyta strax reyndu þá að finna
pakkningu með rýmri fyrningar­
dagsetningu.
3. Hugsaðu um fjárhaginn. Að
henda mat er að henda peningum.
4. Hugsaðu vel um ísskápinn.
Gættu þess að hann sé í góðu lagi og
kæli vel. Matur geymist best við 1­5
gráður á Celsíus.
5. Fyrst inn – fyrst út. Gættu þess
að eldri matvæli séu fremst í
ísskápnum og öðrum skápum. Þá er
líklegra að þú neytir þeirra fyrst og
minni líkur á að þú rekist á ólystugar
matarleifar aftast í ísskápnum.
6. Skammtaðu lítið á hvern disk.
Það er alltaf hægt að fá sér aftur
en óþarfi að henda mat af því að
maður ræður ekki við skammta­
stærðirnar.
7. Frystu. Ef þú borðar til dæmis
lítið af brauði er hætt við að það
mygli og eyðileggist. Hentugra er að
frysta brauðið og þíða sneiðar eftir
þörfum. Það er líka gott að frysta
afganga. Þá eru til örbylgjumáltíðir
ef enginn nennir að elda.
8. Nýttu afganga. Í stað þess að
henda afgöngum í ruslið má nýta
þá í nesti næsta dags eða frysta til
notkunar seinna. Ávextir sem eru
orðnir mjúkir henta vel í bökur,
brauð og skyrdrykki.
9. Gefðu garðinum að borða. Þótt 
öllum framangreindum ráðum sé
fylgt fer alltaf einhver matur til
spillis. Þess vegna er tilvalið að fá
sér moltutunnu því að með því fæst
áburður fyrir gróðurinn.
Ráð
Matur
neytenduR
Neytandinn Eiríkur Orri Guðmundsson læknir og vínáhugamaður
Áhugamenn haldi bókhald um vín
Neytendasamtökunum bárust alls
8.049 erindi í fyrra, sem er svipað og
á árinu 2014. Þrjátíu prósent fyrir­
spurnanna vörðuðu þjónustukaup,
28 prósent vörukaup og 26 prósent
húsaleigu. 14 prósent voru almenn
erindi en 2 prósent snerust um Evr­
ópsku neytendaaðstoðina.
Á vef Neytendasamtakanna segir
að þegar kom að þjónustukaupum
hafi verið algengast að kvartanir eða
fyrirspurnir neytenda sneru að ferða­,
fjarskipta­ eða fjármálaþjónustu.
Mest spurt um
ferðir, fjármál
og fjarskipti
Viðskiptavinir sendu oft fyrirspurnir til
Neytendasamtakanna vegna ferða-
þjónustu. NORDICPHOTOS/GETTY
„Ég reyni yfirleitt að eiga rautt og
hvítt húsvín. Þá eitthvað rautt sem
passar með flestu og sömuleiðis
með það hvíta,“ segir Eiríkur Orri
Guðmundsson, sem heldur úti síð­
unni Vínsíðan.com þar sem hann
heldur uppi skrifum og fróðleik um
vín.
„Maður þarf að hafa í huga verð
og gæði eins og með allt annað.
Þegar ég er að leita mér að ein­
hverju reyni ég að finna eitthvað
sem er óvenju gott miðað við verð,“
segir hann og bendir á að vissulega
verði hver og einn að meta hversu
miklu maður á að leyfa sér hvað
verð varðar.
„Maður fer ekki í það ódýrasta
og ekki  það dýrasta. Yfirleitt er
um að ræða vín sem fæst í flestum
búðum, það þýðir að vínin seljast
vel, það ætti að vera traust,“ segir
hann. „Ég er yfirleitt að horfa á eitt­
hvað rétt yfir 2.000 krónurnar. Það
þarf að vera gott ef ég fer yfir 2.500
í venjulegu húsvíni. Sömuleiðis má
fara aðeins neðar, í 1.800 til 1.900
krónur, ef það er eitthvað gott.“
Eiríkur segir að engin sérstök
þrúga eða framleiðsluland sé hent­
ugt í þessum efnum. „Það er allur
gangur á því. Undanfarin ár hefur
þó oft þótt gott að kaupa frá Spáni
og Ítalíu. Það sem er í boði núna
kemur frá árum sem voru góð.
Nánast sama hvaðan þau koma er
það gott, sama er með vín frá Suður­
Frakklandi.“
Hann segir að þeir sem vilja gerast
áhugamenn um vín ættu að byrja
að prófa sig áfram.  „Svo er ágætt
að halda einkabókhald um þetta á
skipulagðan hátt. Einfalt er áður en
maður fer að spá í einstaka fram­
leiðendur ef maður skrifar hjá sér til
dæmis „Rioja vín 2010, það var gott
eða Bordeux 2009, var ekki gott,“
svo getur maður farið að prjóna
utan um þetta að vild,“ segir hann
og bendir fólki á að nota snjallsíma
til að taka mynd af víninu og skrá
það hjá sér. – srs
Eiríkur Orri segist ekki fara í dýrasta vínið og ekki það ódýrasta. NORDICPHOTOS/GETTY
Skyscanner­appið gerir þér kleift að
bera saman og bóka flug nú þegar
styttist í sumarfrí. Hægt er að leita að
ferðum frá Íslandi til „Every where“
og þá sérðu hvert er ódýrast að
fljúga. Einnig er hægt að velja heilu
mánuðina til þess að sjá hvaða dag í
mánuðinum er ódýrast að fljúga.
Hægt að sjá hvert
ódýrast er að fljúga
App
Skyscanner
3 1 . M a r S 2 0 1 6 F I M M T U D a G U r16 F r é T T I r ∙ F r é T T a B L a ð I ð
3
1
-0
3
-2
0
1
6

0
4
:2
2
F
B
0
8
8
s
_
P
0
8
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
8
s
_
P
0
7
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
8
s
_
P
0
0
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
8
s
_
P
0
1
6
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
8
E
9
-2
A
C
0
1
8
E
9
-2
9
8
4
1
8
E
9
-2
8
4
8
1
8
E
9
-2
7
0
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
1
A

F
B
0
8
8
s
_
3
0
_
3
_
2
0
1
6
C
M
Y
K