Þjóðmál - 01.03.2007, Side 84

82 Þjóðmál VOR 2007
Jóhannesar.um.að.leiða.þetta.mikla.starf.sem.
framundan.var ..Þarna.urðu.enn.tímamót.í.lífi.
Jóhannesar ..Hann.hafði.þá.áform.um.að.ráðast.
í.einkarekstur,..gerast.ráðgjafarverkfræðingur ..
Eftir.talsverða.umhugsun.féllst.hann.þó.á.að.
taka.þetta.að.sér ..
Þó. fáir. muni. lengur. voru. erfiðar. deilur.
um. hvort. jarðvarmi. og. vatn. væri. nægt. til.
þess. að. stækka. veituna. mikið,. vatnsöflun.
og. tæring. voru. tæknileg. vandamál .. Þekk-
ing.á. jarðhitasvæðunum.jókst.mjög.á.þess-
um. árum. og. segir. Jóhannes. að. Gunnar.
Böðvarsson.hafi.að.öðrum.ólöstuðum.verið.
afkastamestur.við.jarðhitaleit.og.vísindalegar.
jarðhitarannsóknir.hér.á.landi.og.hann.barðist.
fyrir.kaupum.á.Gufubornum.sem.síðar.var.
kallaður.Dofri ..Með.þeim.bor.urðu.kaflaskil.
í. jarðhitaborunum. hérlendis .. Jóhannes. átti.
hugmyndina.að.því.að.nota..teflon..í.legur.
borholudælnanna. og. vann. það. í. samvinnu.
við. bandarískan. framleiðanda .. Áður. höfðu.
legur.í.háhitadælum.verið.mikið.vandamál ..
Vélaverkstæði. Sigurðar. Sveinbjörnssonar.
sérhæfði.sig.hér. í. smíði.á.dælulegum.og.sú.
tækni. varð. síðar. útflutningsvara .. Jóhannes.
beitti. sér. fyrir. útboðum. við. framkvæmdir.
hitaveitunnar. og. var. það. nær. nýmæli. þá.
meðal. forsvarsmanna.borgarstofnana ..Þetta.
leiddi.til.minnkunar.kostnaðar.og.styttingar.
verktíma ..Hann.beitti.sér.einnig.fyrir.því.að.
verkfræðifyrirtækið. Fjarhitun. hf .. sérhæfði.
sig. í.hönnun.hitaveitna.þannig.að.þekking.
á.þeirri.hönnun.jókst.til.muna.og.margvísleg.
þróun.varð.í.efnisvali.og.hönnun ...
Stækkun. hitaveitunnar. til. Kópavogs,.
Garðabæjar.og.Hafnarfjarðar..var.heljarátak.
og.virkjun.Nesjavallasvæðisins...var.forsenda.
þess. sem. á. eftir. kom .. Við. uppbyggingu.
hitaveitunnar. glímdi. Jóhannes. ekki. bara.
við. tæknilega.erfiðleika.og.ónóga.þekkingu.
á. jarðhitasvæðunum. heldur. einnig. við.
óðaverðbólgu .. Verðstöðvun. var. eitt. helsta.
vopnið. í. baráttunni. við. verðbólguna .. Þá.
háði. Jóhannes. baráttu. fyrir. framtíð. og.hag.
hitaveitunnar,. oft. við. meiri. mótvind. en.
margir.kjósa.að.muna.nú ..
Nú. eru. hitaveiturnar. . þau. fyrirtæki. sem.
Íslendingar. vildu. síst. vera. án .. Nú. eru. Ís-
lendingar. orðnir. í. fararbroddi. í. heiminum.
varðandi. jarðvarmaveitur. og. þekking.
þeirra. orðin. útflutningsvara .. Jarðhitaskóli.
Sameinuðu. þjóðanna. er. staðsettur. hér. og.
er.viðurkenning.á.því.hversu.framarlega.Ís-
lendingar. standa.á.þessu. sviði ..Margir.hafa.
lagt.hönd.á.plóginn.í.þessari.þróun.en.á.eng-
an.er.hallað.þó.fullyrt.sé.að.Jóhannes.Zoëga.
sé.þar.meðal.þeirra.femstu ..Það.þurfti.kjark.
og. áræði. . til. að. standa. fyrir. þessum. miklu.
framkvæmdum ..En.ekki.bara.það,.það.þurfti.
yfirvegaðan. og. varkáran. mann. með. mikla.
þekkingu. á. öllum. þáttum. verkefnisins ..
Jóhannes. reiknaði. út. að. heildarsparnaður.
viðskiptamanna. hitaveitunnar. á. árunum.
1944–2002..hefði.numið.um.270.milljörðum.
króna.á.verðlagi.í.byrjun.árs.2003 ..Það.var.
Reykvíkingum. og. reyndar. öllum. íbúum.
höfuðborgarsvæðisins. heppni. að. Jóhannes.
valdist.til.þess.að.veita.hitaveitunni.forstöðu ..
Oft.var.vinnudagur.hans.langur.og.vafalítið.
mundi. hálaunaforstjórum. núna. þykja. lítið.
koma.til.þeirra.launakjara.sem.fylgdu.þessu.
starfi ...
Eðlilega. valdist. Jóhannes. til. forystu.
í. félagsstarfi. verkfræðinga. og. hann. var.
formaður.félags.þeirra.1976–1978 ...
Zoëgaættin.hefur.lagt.talsvert.á.sig.til.þess.
að.rekja.uppruna.sinn ..Sá.maður.sem.fyrst.er.
vitað.að.bar.nafnið.Zoëga.hét.Mathias,..e .t .v ..
ítalskur. aðalsmaður. uppi. á. síðari. hluta. 16 ..
aldar ..Í.bókinni.eru.dregin.fram.rök.fyrir.því.
að.orðið.Zoëga.sé.komið.úr.ítalskri.mállýsku,.
giocar,. sem. er. samstofna. orðinu. joker .. Í.
heimahéraði. Mathiasar. merkti. þetta. orð.
trúður.eða.skemmtikraftur,.en.Mathias.þessi.
var. fjöllistamaður,. dansari,. hljóðfæraleikari.
með. meiru .. Mathias. hefur. þá. valið. sér.
ættarnafn.úr.mállýsku.heimahéraðs.síns,.orð.
sem. enginn. skildi. í. starfsumhverfi. hans. en.
1-2007.indd 82 3/9/07 2:44:25 PM