Fréttablaðið - 30.06.2016, Blaðsíða 8

DANMÖRK Danski þjóðarflokkurinn
vill banna arabískum börnum að
tala móðurmál sitt í grunnskólum í
Danmörku, bæði í kennslustundum
og frímínútum.
Yfirlýsing flokksins kom í kjölfar
niðurstöðu doktorsrannsóknar þar
sem sýnt var fram á að arabísku-
mælandi nemar í tveimur skólum,
þar sem eru margir tvítyngdir nem-
endur, hæddust að nemendum og
kennurum sem ekki skildu hvað
þeir voru að ræða sín á milli.
Haft er eftir Marin Henriksen,
þingmanni Danska þjóðarflokks-
ins, að búi maður í Danmörku eigi
maður að tala dönsku. Flokkurinn
er reiðubúinn að refsa foreldrum
með því að svipta þá barnabótum
og öðrum styrkjum tali börn þeirra
arabísku í skólanum. – ibs
Vilja banna
arabísku
í skólum
Glaðir krakkar í skólastofu.
Fréttablaðið/EPa
FINNLAND Finnum sem flytja úr
landi í kjölfar efnahagsþrenging-
anna fjölgar stöðugt. Árið 2010
fluttu 11.905 Finnar úr landi en
árið 2015 hafði brottfluttum fjölgað
í 16.305. Af þeim sem fluttu úr landi
2015 fluttu rúmlega þrjú þúsund til
Svíþjóðar, að því er sænska blaðið
Dagens Nyheter greinir frá.
Haft er eftir Juhana Vartiainen,
þingmanni eins stjórnarflokkanna
í Finnlandi, að enn sé of lítið vitað
um brottflutninginn. Þingmaðurinn
óttast að það sé helst ungt og lang-
skólagengið fólk sem flytur úr landi
en atvinnuleysi heldur áfram að
aukast í Finnlandi. – ibs
Þúsundir Finna
flytja úr landi
Starfsmaður Valio Group, finnsks fyrir-
tækis sem framleiðir mjólkurvörur.
Fréttablaðið/EPa
FéLAgsMáL Yfir helmingi færri börn
látast fyrir fimm ára aldur og nærri
helmingi færri búa í dag við fátækt
en 1990. Þá er aðgangur stúlkna
og drengja að menntun jafn í 129
löndum. Þetta eru dæmi um góðan
árangur sem náðst hefur frá því að
Barnasáttmáli Sameinuðu þjóðanna
var samþykktur árið 1989.
Í árlegri skýrslu UNICEF er árang-
urinn dreginn fram og um leið áskor-
anir sem eru til staðar. Barnadauði er
helmingi minni en fátækustu börnin
eru samt tvöfalt líklegri til að deyja
fyrir fimm ára afmæli sitt en þau sem
standa best efnahagslega.
UNICEF segir að vegna þessa
sé mikilvægt að þegar unnið sé að
heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóð-
anna sé sérstök áhersla lögð á að ná
sem fyrst til þeirra sem verst standa.
„Þegar misskipting hefur svona
alvarleg áhrif á líf milljóna barna
verðum við að bregðast við. Skýrslan
sýnir okkur að það hvílir ekki bara
siðferðileg skylda á okkur til að grípa
til aðgerða, heldur geti þær aðgerðir
haft töluverðan efnahagslegan
ávinning sem bæti velferð barna
og samfélagsins í heild,“ segir Berg-
steinn Jónsson, framkvæmdastjóri
UNICEF á Íslandi. – ebg
Enn meiri misskipting í heiminum segir í nýrri skýrslu UNICEF
Þegar misskipting
hefur svona alvarleg
áhrif á líf milljóna barna
verðum við að
bregðast við.
Bergsteinn
Jónsson, fram-
kvæmdastjóri
UNICEF á Íslandi
Miðað við þróun mála munu árið 2030 …
69 milljón börn undir 5 ára aldri deyja vegna sjúkdóma sem að mestu
er auðvelt að lækna.
167 milljón börn enn búa við sára fátækt. 90% þeirra í Afríku
sunnan Sahara.
60 milljón börn á grunnskólaaldri vera utan skóla. Meira en helmingur
í Afríku sunnan Sahara.

120 milljón börn þjást af vanþroska vegna vannæringar.
750 milljón konur vera í hjónaböndum sem þær voru þvingaðar í
sem stúlkur.
FANgeLsIsMáL Ákvörðun Fang-
elsismálastofnunar um að synja
Berki Birgissyni, fanga á Sogni, um
reynslulausn og vinna utan fang-
elsisins hefur verið kærð til innan-
ríkisráðuneytisins. Börkur afplánar
nú sex ára fangelsisdómi sem hann
hlaut haustið 2013 fyrir grófa lík-
amsárás í janúar 2012. Í mars var
Börkur sýknaður af ákæru um að
hafa veitt samfanga sínum áverka
á Litla-Hrauni sem drógu hann til
dauða í maí 2012.
Eftir að Börkur var sýknaður sótti
hann um Verndarúrræði hjá Fang-
elsismálastofnun. Því var synjað á
þeim grundvelli að Börkur er með
mál í kerfinu, en sýknudómi héraðs-
dóms var áfrýjað til Hæstaréttar. „Ég
set spurningamerki við þetta. Þó
það sé ekki komin endanleg niður-
staða fyrir Hæstarétti þá hefur hann
stöðu sýknaðs manns. Það má líka
benda á að þó það sé mál í kerfinu
þá á það ekki að koma í veg fyrir að
hann geti fengið þau úrræði sem
hann á rétt á. Tafirnar sem hafa
orðið á málinu eru ekki honum að
kenna á nokkurn hátt,“ segir Sveinn
Guðmundsson, verjandi Barkar.
Þá sótti Börkur um að fá að vinna
utan fangelsisins í byrjun þessa árs
en fékk synjun á grundvelli nýrra
laga um fangelsi sem tóku gildi
stuttu síðar. Nú þurfa fangar að vera
búnir að sitja inni í fimm ár til að
geta stundað vinnu utan fangelsis-
ins en áður voru það fjögur ár. „Við
sóttum um í tíð eldri laga og það eru
þau sem eiga að gilda. Ég tel að hann
eigi skýlausan rétt á því að fá vinnu
utan fangelsisins,“ segir Sveinn.
Engin svör hafa borist frá ráðu-
neytinu vegna málsins. – ngy
Börkur fær ekki að vinna utan fangelsisins
Sveinn Guðmunds-
son, verjandi
barkar birgissonar
VINNuMARKAðsMáL Gert er ráð fyrir
miklum breytingum á samsetningu
mannfjöldans á Íslandi á næstu ára-
tugum.
Í spá Hagstofu Íslands segir að
árið 2049 verði landsmenn sem eru
65 ára eða eldri í fyrsta sinn fjöl-
mennari en þeir sem eru yngri en
tvítugir og að eftir einungis tuttugu
ár verði 20 prósent þjóðarinnar
orðin 65 ára og eldri.
Ein af fyrirsjáanlegum afleið-
ingum öldrunar þjóðar er aukið
álag á heilbrigðis- og umönn-
unarkerfið. Þorsteinn Víglunds-
son, framkvæmdastjóri Samtaka
atvinnulífsins (SA), segir að til að
mæta aukinni þörf fyrir mannafla
sem fylgi þróuninni þurfi að hækka
lífeyrisaldur hér á landi, breyta
örorkumati yfir í starfsgetumat
og stytta skólagöngu fólks, allt til
að nýta alla starfskrafta á vinnu-
markaði.
Hækkun lífeyrisaldurs er einmitt
eitt ákvæða almannatrygginga-
frumvarps húsnæðis- og félags-
málaráðherra. Frumvarpið hefur
verið í vinnslu í ellefu ár.
„Það er ljóst að vinnumarkaður-
inn þarf að verða sveigjanlegri en
kerfið þarf líka að styðja við breyt-
ingarnar og þar hafa stjórnvöld
verið of svifasein til aðgerða,“ segir
Þorsteinn. „Þetta er þriðja atlagan
til að gera nauðsynlegar umbætur
á almannatryggingakerfinu en það
strandar alltaf einhvers staðar.“
Þorsteinn segir einnig ljóst að
öldrun þjóðar fylgi aukinn inn-
flutningur vinnuafls og líta þurfi
á það jákvæðum augum að fólk
utan EES komi til landsins í leit
að vinnu. „Við höfum aðgang að
stórum vinnumarkaði í Evrópu en
sá markaður er að hluta til að glíma
við sama vandamál og við.“
Björn Brynjúlfur Björnsson,
hagfræðingur Viðskiptaráðs, tekur
undir orð Þorsteins. Hann segir
fólk utan EES eiga of erfitt með
að fá atvinnuleyfi á Íslandi, jafn-
vel þótt fyrirtæki vilji ráða það til
starfa.
Hækkandi aldur þjóðarinnar
þrýstir á frjálst flæði vinnuafls
Spáð er að hlutfall 65 ára og eldri á Íslandi fari yfir fimmtung af heildaríbúafjölda eftir 45 ár. Skortur á
vinnuafli er fyrirsjáanlegur. Framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins segir að hækka þurfi lífeyrisaldur,
stytta skólagöngu og opna íslenskan atvinnumarkað erlendu vinnuafli. Örorkumat verði starfsgetumat.
Það er ljóst að
vinnumarkaðurinn
þarf að verða sveigjanlegri en
kerfið þarf líka að styðja við
breytingarnar og þar hafa
stjórnvöld verið of svifasein
til aðgerða.
Þorsteinn
Víglundsson,
framkvæmdastjóri
Samtaka atvinnu-
lífsins
Hröð öldrun þjóðarinnar næstu áratugi kallar á breytingar á vinnumarkaði með aðstoð stjórnvalda að mati framkvæmda-
stjóra Samtaka atvinnulífsins. Fréttablaðið/daníEæ
„Bæði eru reglur um starfsleyfi
fyrir erlenda sérfræðinga strangar
og einnig ríkar hindranir í heil-
brigðisstéttum. Við myndum vilja
sjá aukið frjálsræði þegar kemur að
þessum tveimur atriðum.“
Viðskiptaráð hefur áður bent á
að Íslendingar eigi Norðurlanda-
met í lögverndun starfa, en lög-
verndun hér á landi er víðtækari,
meira íþyngjandi og yfirgripsmeiri
en í grannríkjunum.
„Þetta dregur úr framboði á
vinnuafli, sérstaklega í iðn- og heil-
brigðisgreinum,“ segir Björn.
erlabjorg@frettabladid.is
25
20
15
10
5
0
✿ Hlutfall 65 ára
og eldri á Íslandi
20%
%
25%
2035 2061
173
starfsgreinar eru lögvernd-
aðar á Íslandi og nær til um
60 þúsund starfa.
3 0 . j ú N Í 2 0 1 6 F I M M T u D A g u R8 F R é T T I R ∙ F R é T T A B L A ð I ð
3
0
-0
6
-2
0
1
6

0
4
:3
5
F
B
0
9
6
s
_
P
0
8
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
9
6
s
_
P
0
8
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
9
6
s
_
P
0
0
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
9
6
s
_
P
0
0
9
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
9
D
E
-4
A
A
C
1
9
D
E
-4
9
7
0
1
9
D
E
-4
8
3
4
1
9
D
E
-4
6
F
8
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
7
B

F
B
0
9
6
s
_
2
9
_
6
_
2
0
1
6
C
M
Y
K