Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.2017, Blaðsíða 171

auðvelt að tengja umræðuna um talmál og ritmál við þær rannsóknir en það er því
miður ekki gert. Niðurstöður hefðu orðið áhugaverðari og fengið meiri dýpt ef
þær hefðu verið tengdar við niðurstöður annars staðar frá. Slíkar umræður vantar
alveg í ritgerðina og er það miður.
En það eru ekki bara skoðanir annarra fræðimanna sem lesandi saknar í rit-
gerðinni, hann saknar þess líka að fá ekki upplýsingar um hvað höfundi sjálfum
finnst. Þess vegna er spurt:
Spurning 3a: Hvernig væri æskilegast að haga umfjöllun um talað mál og
ritað?
Eitt af því sem hefði verið fróðlegt að fá að vita er hvernig höfundur hugsar sér
að breyta kennslunni með breyttum áherslum á kennslu í tal- og ritmáli. Og því
er spurt:
Spurning 3b: Hverju myndi það breyta ef gerður yrði skýr greinarmunur á
venjulegu töluðu máli, spjalli, og tiltölulega formlegu ritmáli, annars vegar í
málfræðikennslunni og hins vegar í íslenskukennslunni almennt?
5. Um málfræðikennslu almennt
Aðalnámskrá grunnskóla hefur um árabil hvatt kennara til að gæta þess að kenna
málfræði í tengslum við aðrar greinar og svohljóðandi klausa er í nýjustu nám-
skránni:
Mikilvægt er að grípa þau tækifæri sem gefast til að nota málfræðihugtök til
nánari útskýringa, svo sem við ritun texta, í umfjöllun um bókmenntir og í
málfarsumræðum. Málfræði og kennsla hennar má ekki vera einangrað
fyrirbæri í kennslunni heldur virkt í athugun á texta og töluðu máli, ekki síst
í umfjöllun um texta nemenda sjálfra (bls. 100).
Í þessum tilmælum felst að lögð er áhersla á að tengja saman ólíka þætti móður-
málsins. Þrátt fyrir þessi tilmæli í námskrá velur Hanna að fjalla um málfræði -
kennslu án tengsla við aðrar greinar íslenskunnar. Þess vegna liggur beint við að
biðja hana að gera skýra grein fyrir því hvers vegna hún velur að fjalla um mál -
fræðikennslu í einangrun en ekki sem hluta af námsgreininni íslensku. Ástæð an
fyrir þessu vali kemur ekki skýrt fram í ritgerðinni og því er spurt:
Spurning 4a: Er eðlilegt að fara fram á að málfræði sé kennd í samhengi við
aðra þætti íslenskunnar, s.s. eins og bókmenntir og ritun? Eða er það hugs-
anlega vænlegra til árangurs að hún sé kennd í sérstökum tímum án tengsla
við aðrar greinar?
Margir hafa velt fyrir sér tilgangi málfræðikennslunnar gegnum tíðina. Hvert á
markmiðið að vera? Út úr tilmælum í námskrá má lesa að ætlast er til að málfræði
Andmæli við doktorsvörn Hönnu Óladóttur 171