Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.2017, Síða 172

sé a.m.k. að hluta til kennd í hagnýtum tilgangi, þ.e. þeim að gera nemendur að
betri málnotendum. Höfundur er ekki sannfærður og spyr (bls. 42): „En er það
markmið með málfræðikennslu að hafa áhrif á málfar nemenda og er það hægt?“
Því spyr ég Hönnu þessarar tvíþættu spurningar:
Spurning 4b: Að hve miklu leyti ætti að kenna málfræði í hagnýtum til-
gangi, eins og t.d. þeim að gera nemendur hæfari málnotendur, eins og boð -
að er í námskrá fyrir grunnskóla? Að hve miklu leyti má ætla að slík kennsla
hafi áhrif; er í raun hægt að hafa áhrif á málfar nemenda?
Margt í svörum kennara um málfræðikennslu er athyglisvert. Kennararnir hafa
auðvitað mismikla menntun í málfræði og mislangan kennsluferil. Það er því
mikilvægt að velta því fyrir sér hvaðan hugmyndir kennaranna eru ættaðar. Hvað
veldur því að þeir kjósa að kenna málfræðina eins og þeir gera, í sérstökum
tímum, á íhaldsaman hátt með forskrift að leiðarljósi? Þess vegna langar mig að
biðja Hönnu að velta fyrir sér enn einni spurningu og tilraunum andmælanda til
að svara henni. Þar sem það sem hér er fjallað um er ekki hluti af rannsókn
Hönnu er ekki krafist svara, miklu frekar væri fengur að almennum hugleiðing-
um höfundar. Spurningin er þessi:
Spurning 4c: Hvaða öfl eru sterkust í mótun kennara?
Er það hefðin: „Þetta-hefur-alltaf-verið-svona-heilkennið“?
Er það reynsla kennaranna sem nemenda í grunnskóla: „Ég lærði þetta vel á
þeirra aldri og svona var mér kennt“?
Eru það áhrif eldri samkennara: „Við gerum þetta svona í þessum skóla“?
Gæti það verið gildandi námskrá? Samræmd próf? Kennsluefni?
Eða er það kennaramenntunin: „Svona var mér kennt í kennaranáminu“ eða
„Þetta var mér kennt í kennaranáminu“?
Hvað af þessu má ætla að hafi mest áhrif? Er hugsanlega fleira sem mætti
nefna sem áhrifavalda?
6. Lokaorð
Það er mikill fengur að svo ítarlegri rannsókn á málfræðikennslu í skólum.
Hanna á hrós skilið fyrir að hafa treyst sér út á þetta svið og gert því jafngóð skil
og raun ber vitni. Ritgerðin tekur á mörgum hliðum málfræðikennslu í íslensk-
um grunnskólum og þó að hún geri flestu prýðileg skil eru áreiðanlega í rann-
sókninni býsna margir þræðir sem má taka upp síðar og rannsaka betur. Ég hvet
höfund til að gera eimitt það þegar tímar líða svo og kennara og annað fræðafólk.
Það eru því góðir tímar framundan fyrir rannsóknir á málfræðikennslu í skólum
og vonandi sér fram á bjarta tíma í kennslu þessarar greinar í íslenskum grunn-
skólum.
Þórunn Blöndal172