Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.2017, Side 188

blaðsíðunni og væru allir að tala um það sama. Aðferðafræðilega eru slík dæmi
einmitt af hinu góða þegar rannsakandinn kemur með sínar fyrirframgefnu og
fræðilega skilgreindu hugmyndir sem ekki er víst að almennur viðmælandi skilji
á sama hátt og hann án þess að tiltekin dæmi séu nefnd.
Spurning 1e
Ég myndi segja að kennslustundin sem borin var undir kennara og nemendur í
viðtölunum væri bæði dæmigerð og ekki dæmigerð. Umfjöllunarefnið er mjög
dæmigert, fjallað er um ópersónulegar sagnir og þegar þarna er komið sögu er
áherslan á sagnirnar kvíða og hlakka til sem oft eru notaðar ópersónulega og sagt
mig/mér kvíðir og mig/mér hlakkar til í stað þess að nota þær persónulega og segja
ég hlakka til og ég kvíði. Það sem er ódæmigert endurspeglar hins vegar vel um -
fjöllunarefni og kjarna rannsóknarinnar, sem er samspil forskriftarmálfræði og
lýsandi málfræði, því að nemendurnir eru ósáttir við að þeirra máltilfinning fái
ekki að ráða á prófum. Þarna kemur upp á yfirborðið kjarni málsins sem alla jafna
gerir það ekki heldur er yfirleitt falinn og þess vegna er kennslustundin upplögð
sem grundvöllur umræðna og er því notuð til að stýra umræðum um ákveðin efni
í öllum viðtölunum til jafns.
Spurning 1f
Það er von mín að bæði nemendur og kennarar hafi alltaf sagt hug sinn en ekki
það sem þeir héldu að þeir ættu að segja en ég get auðvitað ekki verið viss, slíkt
hefur þá verið ómeðvitað. Bæði kennarar og nemendur skiptu stundum um
skoðun þegar nánar var rætt um ákveðin atriði, en ég tel að það hafi ráðist af því
að þeir höfðu ekki velt fyrir sér tilteknu atriði áður og tekið þá einhverju viðhorfi,
oft viðteknu, sem gefnum hlut án umhugsunar. Þannig sýndi það sig hversu
mikilvægt er að taka viðtöl þar sem hægt er að fylgja spurningum eftir og fara á
dýptina.
Spurning 1g
Einstaklingsgreining hvað varðar nemendur hefði ekki komið til greina þar sem
talað var við þá fimm til sex saman. Auk þess sem ég vissi ekki hvaða námslega
bakgrunn einstakir nemendur höfðu, það var aðeins kennarinn sem vissi það og
sá til þess að hópurinn væri hæfilega blandaður miðað við ólíka námsgetu í
íslensku. Hvað kennarana varðar hefði það verið hugsanlegt þó að það hafi ekki
verið neitt sem hrópaði á mig. T.d. virtist mismunandi námsbakgrunnur ekki
hafa áhrif á ólík viðhorf kennara. Hugsanlega mátti þó merkja að kennarar utan
höfuðborgarsvæðisins væru íhaldssamari í málfarsefnum en þeir á höfuðborgar -
svæðinu.
Hanna Óladóttir188