Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.2017, Side 189

Spurningar 2a og 2b
Ég vel að svara spurningum 2a og 2b saman. Einstök dæmi og þröng umræðuefni
gefa innsýn inn í hugsunarhátt nemenda og kennara og því mikið byggt á þeim
gögnum. Þetta er viðtalsathugun og ber þess vissulega merki. Fólk talar í dæm -
um, auðveldara er að fjalla um hlutina út frá dæmum og þess vegna var umræðan
um sögnina hlakka til svo mikilvæg sem ég tel mig hafa rökstutt alveg sérstaklega.
Umræðan um hana var möguleg vegna þess að um er að ræða svo þekkta mál-
breytingu sem allir voru heima í. Hvað dæmin um orðin pulsa/pylsa og tölva/
talva varðar voru þau sjálfsprottin í öllum tilvikum, pulsa og pylsa í 5 bekkjum af
15 og tölva og talva í 4 bekkjum af 15. Fyrir utan að vera nefnd af nokkrum kenn-
urum. Ég lagði alveg sérstaka áherslu á þetta vegna þess að í viðtalsrannsóknum
eru sjálfsprottnar umræður sérstaklega áhugaverðar og það skal tekið fram að þær
spruttu upp úr almennum atriðum. M.ö.o., fólk vill tala í dæmum, það er auð -
veldara. Þess vegna varð þetta atriði svo fyrirferðarmikið og auðvitað má alltaf
deila um hvort leggja eigi meiri eða minni áherslu á einhver tiltekin atriði. En sem
birtingarmynd sem hefur víðari skírskotun þá tel ég ekki spurning að svo sé í
þessum tilvikum og ég því í aðstöðu til að draga svo víðtækar ályktanir af þessum
dæmum. Það er vissulega hægt að vera ósammála því enda tel ég mig ekki vera að
segja síðasta orðið í þessum efnum. Ég fel hvergi hvaða gögn liggja ályktunum
mínum að baki því að um leið og ég byggi undir þær með að vitna beint í viðmæl-
endur mína gef ég líka lesendum færi á að draga sínar eigin ályktanir. Aðferða -
fræðilega tel ég slíkt mjög mikilvægt, ekki síst til að fylgja rannsókninni eftir með
nánari rannsóknum fyrir hvern þann sem hefur hug á því.
Spurning 2c
Til að fá svar við spurningunni hvert kennarar teldu vera markmið málfræði -
kennsl unnar hefði eftir á að hyggja verið best að byrja hreinlega á að spyrja þá
beint. Þó verð ég að segja að það tókst nokkurn veginn að fá það svar vegna þess
að ávallt var byrjað á að spyrja þá hvert væri annars vegar þekkingarmarkmiðið
með málfræðikennslunni og hins vegar hvert væri færnimarkmiðið. Það var ekki
fyrr en síðar í viðtölunum sem markmið aðalnámskrár voru borin undir þá sem
og ýmis önnur markmið sem hafa verið í umræðunni.
Spurning 2d
Kannski má segja það að þetta sé ekki mjög afgerandi niðurstaða við undirrann-
sóknarspurningum 10 og 11 en nokkuð vísindalega grundaðar vangaveltur þó.
Þetta tekur eins mikið á því álitaefni hvort það sem kennarar telja sig vera að gera
beri árangur eða ekki og hægt er, miðað við gögnin sem aflað var. Það hefur lengi
verið bitbein skólamanna hver gagnsemin er af málfræðikennslunni líkt og
Svör við andmælum Finns Friðrikssonar 189