Morgunblaðið - 02.07.2020, Qupperneq 36

36 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 2. JÚLÍ 2020
Sl. laugardagskvöld ók ég um Kjal-
arnesið á leið til Akraness. Ég varð
áþreifanlega vör við nýmalbikaðan
hluta vegarins á leiðinni. Hann skar í
augun, kolsvartur og glansandi. Eft-
ir að ég kom inn á nýja malbikið tók
ég eftir skilti með hálkuviðvörun,
sem hálflá í reiðuleysi í vegkant-
inum. Mér datt ekki í hug að eðlileg
ástæða væri fyrir því að hafa þetta
merki sýnilegt svona um hásumar,
hélt það hefði gleymst frá því í snjó-
unum í vetur.
Eftir að hafa náð í eiginmanninn
og tvo siglingafélaga á Akranes, ók
ég til baka sömu leið. Þeir höfðu þá á
orði að það væri einkennilegt að hafa
hálkumerki án nánari skýringa
þarna um hásumar, veður var gott
og lítil umferð.
En mér brá mikið að heyra innan
við sólarhring síðar að hörmulegt
slys og manntjón hefði orðið á þessu
svæði. Skriflegar viðvaranir og
áberandi skilti voru engin. Vegfar-
endur hefðu annars getað búið sig
undir hugsanlega hálku og mikilli
sorg og missi verið afstýrt.
María Louisa Einarsdóttir.
Velvakandi Svarað í síma 569-
1100 frá kl. 10-12.
Alvarleg
mistök og
hörmulegar
afleiðingar
þeirra
Viðvaranir Skriflegar viðvaranir og
áberandi skilti voru engin.
Bæjarstjórn Kópa-
vogs hefur samþykkt
tillögur skipulagsráðs
bæjarins um breyt-
ingar á skipulagi við
Dalveg í Kópavogsdal
sem fela í sér stór-
aukið byggingamagn á
svæðinu með tilheyr-
andi aukinni umferð,
mengun og hávaða.
Íbúar á svæðinu höfðu
krafist samráðs og opinnar umræðu
um skipulagið en því var í engu
sinnt. Meirihluti skipulagsráðs bar
því við að framkvæmd breytinganna
hefði verið kynnt lögum samkvæmt
og þar af leiðandi óþarfi að taka tillit
til ítarlegra og rökstuddra athuga-
semda íbúanna. Þannig er því viskað
undir teppið að stórkostlegir gallar
eru á skipulaginu sem eiga eftir að
verða bæjarfélaginu dýrkeyptir.
Dalvegur liggur um Kópavogsdal.
Um er að ræða aðþrengt byggingar-
svæði sem afmarkast af umferðar-
brautum, íbúabyggð og útivistar-
svæði. Svæðið er í beinni línu á milli
tveggja stórra verslunarkjarna, þ.e.
Smárans og Mjóddarinnar, og þarna
á milli er fyrirhuguð lagning borgar-
línunnar sem verður lykillinn að
bættum almenningssamgöngum til
framtíðar. Í þessu ljósi
hefði mátt halda að sér-
staklega yrði vandað til
skipulags svæðisins,
bæði hvað varðar
heildarmynd og út-
færslur. Þegar hins
vegar er flett ofan af
tillögunum sést að
hvergi stendur steinn
við steini í undir-
búningnum, heildar-
myndin vanhugsuð,
lykilspurningum er
ósvarað, og tæknilegar
útfærslur standast ekki skoðun.
Það fyrsta er heildarmyndin. Með
henni ætti að sjást hvað við viljum
yfirleitt með þessu svæði í stærra
samhenginu, hvers konar starfsemi
fer þar fram og hvers konar mannlíf
við viljum sjá þróast þar. Ekkert af
þessu kemur fram, aðeins almennt
að þarna skuli þrífast „verslun og
þjónusta,“ sem í raun setur allar út-
færslur í hendur verktakafyrirtækj-
anna sem keyptu lóðirnar á sínum
tíma. Enn síður er svarað mikil-
vægum spurningum um mikilvægi
svæðisins í borgarmyndinni, og
hvert flæðið verði við aðliggjandi
íbúabyggð og útivistarsvæði. Ekkert
af þessu kemur skipulagshöfundum
við. Þeir impróvísera í bútum, einn
bút í einu, og svo er reynt að finna út
hvernig tengja megi á milli.
Í góðri byggð þar sem mannlíf,
tengsl og þjónusta virka saman
þurfa allir þættir skipulagsheildar-
innar að tvinnast saman. Þetta felur
í sér þætti eins og flæði, hlutföll, að-
gengi, margbreytni, tengsl og ásýnd.
Allt þetta bræðist saman í „menn-
ingu“ svæðisins, sem á endanum
verður viðmiðið um það hversu líf-
vænlegt þar verður og svæðið eftir-
sótt til ábúðar. Við spyrjum okkur:
„Hver verður menning Dalvegar-
ins?“ Og enn frekar: „Hver verður
menning okkar í Hjallahverfi í sam-
lífinu við menningu Dalvegarins?
Hefur þetta yfirleitt verið hugsað?“
Sá þáttur, sem hefur sætt einna
mestrar gagnrýni frá íbúum, er mat
skipulagshöfunda á umferð um Dal-
veg og þar af leiðandi um svæðið í
heild, þ.m.t. Hjallahverfi. Það er svo
augljóst í okkar augum að þeir van-
meta stórlega umfang núverandi
umferðar. Sýnt hefur verið fram á
með óyggjandi rökum að mæling-
arnar, sem byggt er á, eru ótrúverð-
ugar og spár um viðbótarumferð eru
skáldskapur. Bara það eitt að miða
mælingar við þá daga vikunnar og
ársins þegar umferð er í lágmarki
sýnir hversu lítt er hægt að treysta á
málflutning skipulagshöfunda.
Það þarf ekki að segja okkur íbú-
um í Kópavogsdal hver áhrifin eru af
stóraukinni umferð um Dalveginn
nú síðustu ár. Við upplifum það dags
daglega. Á kyrrðardögum læðast
eiturskýin niður í lægðir og lautir,
og vélagnýrinn magnast upp með
auknum þunga umferðarinnar. Á
álagstímum stendur bíll við bíl á ak-
reininni til austurs og mengunin
verður eins og við umferðarteppu á
hraðbraut. „Þetta er allt innan
marka,“ segja skipulagshöfundarnir,
og halda sig við mælingarnar sem
þeir sérhönnuðu til að koma tillögum
sínum í gegn. Og þetta er ástandið
eins og það er nú, hvernig verður
það þegar stórbyggingarnar eru
allar risnar og fólkið sem þar vinnur
eða sækir þangað þjónustu þarf að
komast sinna ferða? Hvar á að taka
við þeirri umferð, og hvert leggur
mengunina sem af henni hlýst?
Spurningarnar eru margar en
svörin fá. Hefðu menn haft vonir um
að einhverjum þeirra yrði svarað á
fundi bæjarstjórnar þegar skipulag-
ið var samþykkt þá urðu þeir sömu
fyrir vonbrigðum. Málið var sett
undir „önnur mál“ á dagskránni, þar
sem rædd voru hin ólíkustu mál.
Umræðan fór úr einu í annað: há-
tíðahöldin á þjóðhátíðardaginn, raf-
hleðslustöðvar, próf fyrir innflutta
Íslendinga, og svo Dalvegurinn, allt í
einum graut og án nokkurs sam-
hengis. Loks báru fulltrúar minni-
hlutans fram tillögu um frestun
málsins, og var þá boðað til fundar-
hlés sem stóð yfir í um hálftíma á
meðan barið var á fulltrúum meiri-
hlutans til hlýðni við fyrirskipanir
bæjarstjórans. Dapurlegt, og til lítils
sóma fyrir þá sem hlut eiga að máli.
Skipulagsmál eru langtímamál.
Þegar áhrifanna af breyttu skipulagi
við Dalveg fer að gæta af fullum
þunga er líklegast að flestir leikand-
anna sem nú eru á sviðinu verði
horfnir úr sínum störfum. Íbúarnir
sitja eftir með skellinn og það verður
nýrra stjórnenda að reyna að leysa
úr vitleysunni. Maður spyr sig:
„Hver er þá ábyrgð þeirra sem nú
stjórna og vaða út í villuna, vitandi
um að byggt er á ónýtum grunni?“
Skipulag við Dalveg
– dýrkeypt mistök
Eftir Hjálmar H.
Ragnarsson
» „Heildarmyndin van-
hugsuð, lykilspurn-
ingum er ósvarað og
tæknilegar útfærslur
standast ekki skoðun.“
Hjálmar H. Ragnarsson
Höfundur er tónskáld
Skipulagssvæðið afmarkast af Reykjanesbraut, Nýbýlavegi og Dalvegi.
VERTU NÁTTÚRULEGUR. VERTU ÞÚ SJÁLFUR.
LÁTTU KRAFTA CADE VERNDA HÚÐ ÞÍNA
Kringlan 4-12 | s. 577-7040 | www.loccitane.is