Börn og menning - 01.05.1999, Blaðsíða 5

BÖRN 06 MENN|N6
Gunnar Helgason:
Mérfwnst...
Mér finnst íslenskir barnabókahöfundar illa launaðir.
Mér finnst þeir ekki metnir að verðleikum. Mér
finnst Magnús Scheving snillingur. Mér finnst alveg
hreint óskaplega gaman að lesa barnabækur. Enda er
ég svo heppinn að eiga einn fimm ára strák sem vill
láta lesa mikið fyrir sig. Því er það svo að ég les
mikið af bamabókum og þá sérstaklega þær sem
ætlaðar eru fyrir yngri bömin. Það hefur meira að
segja komið fyrir að ég lesi erlendar bækur, bæði
þýddar og óþýddar. Þessar óþýddu reyni ég þá að
þýða á staðnum eins og mamma gerði í gamla daga.
Hún var alltaf að lesa fyrir mig og bróður minn og
aldrei tókum við eftir neinu þótt hún læsi sömu
bókina mörgum sinnum með nýrri og nýrri þýðingu.
Við héldum bara að hún væri að lesa eitthvað vitlaust
eða væri að mismæla sig ef eitthvað var ekki alveg
eins og síðast. Svo fyrir svona ári síðan komst ég í
bókabunka heima hjá mömmu minni og fann þá
allar uppáhaldsbækurnar mínar frá því í gamla daga.
Þar var ekki eina íslenska bók að finna. Svona var
hún snjöll. Flestar, ef ekki allar þessar bækur hafa
komið út síðan á íslensku. Astæða þess að ég er að
nefna þetta hér er sú að ég hef svona, eftir því sem ég
les fleiri bækur fyrir son minn, verið að bera saman
gæði erlendra og íslenskra bóka. Fyrst fannst mér
sem einungis væru til erlendar smábarnabækur. Allt
sem ég las var erlent. Svo opnuðust augu mín. Ég fór
að finna gamlar, góðar, íslenskar bækur og svo komu
jól og þá streymdu inn á markaðinn nýjar íslenskar
barnabækur. Auðvitað eru þær misjafnar að gæðum
en þær bestu eru virkilega góðar. Og samanburðurinn
leiddi ekki í ljós neinn sérstakan gæðamun á
íslenskum og erlendum bókum.
Ég geri ráð fyrir því að þegar erlend barnabók er
gefin út á íslandi, þá hafi hún sannað gildi sitt í sínu
heimalandi og oft einnig á öllum hinum Norður-
löndunum og víðar. Samt sem áður eru hinar erlendu
bækur, eins og þær íslensku, líka mjög misjafnar að
gæðum. Ég las um daginn ameríska barnabók. Hún
var ágæt og syni mínum fannst það líka. Þá fór ég að
hugsa. Hér sit ég í Hafnarfirði og les bók sem gerist í
Brooklyn og við skemmtum okkur vel. Skyldi nú, á
þessari stundu, vera maður úti í Brooklyn sem er að
lesa bók fyrir sinn strák sem gerist í Hafnarfirði?
Alveg örugglega ekki. Og af hverju ekki? Það er
maður á Spáni núna, nákvæmlega á þessari stundu,
að lesa bók eftir Guðberg Bergsson. Þjóðverji að lesa
einhvern Einar-inn. Af hverju er enginn að lesa
Guðrúnu Helgadóttur? Eða jafnvel Gunnar Helga-
son? Af hverju les ég ekki í blöðunum að nú sé búið
að gera samning um að gefa bækur einhvers bama-
bókahöfundar út úti í heimi? Ef það gerðist gætu
barnabókahöfundar kannski farið að sinna ritstörfum
sínum af einhverjum mætti því að allir vita að
barnabókahöfundar lifa ekki á því að vera barna-
bókahöfundar.
Því segi ég: Barnabókahöfundar eru illa launaðir,
einfaldlega af því hvað markaðurinn er lítill. Og ég
skil ekki af hverju íslenskar barnabækur eru ekki
útflutningsvara. Barnabókahöfundar eru ekki metnir
að verðleikum. Og ég skil ekki af hverju þeir eru ekki
fluttir út.
Maggi Scheving er snillingur. Hann flytur sig
sjálfur út. Er hann að skrifa bestu bækur á íslandi?
Nei, en samt getur hann selt þær erlendis.
Mér finnst alveg óskaplega gaman að lesa bama-
bækur. Það finnst líka milljónum annarra pabba út
um allan heim. Gerum þeim greiða og látum þá
kaupa og lesa íslenskar barnabækur. Þeim finnst þær
alveg áreiðanlega skemmtilegar.
Greinarhöfundur er leikari og
barnabókahöfundur
3