Börn og menning - 01.05.1999, Blaðsíða 9

BÖRN OC /v\ENN|N6
og kennara í einum skóla. Ég skipti þeim í hópa,
nemendum og kennurum saman, og svo setti hver
hópur upp stuttan leikþátt. Síðar frétti ég að þau hefðu
ekkert hætt heldur haldið áfram að nota það sem þau
lærðu, t.d. á árshátíðinni. Það er endalaust hægt að nota
skuggaleikhús og brúðuleikhús í kennslunni. Þetta er
líka allt að koma. Mér finnst allir miklu opnari fyrir
brúðuleikhúsinu núna heldur en þegar ég kom heim.
Sköpun og tjáning
Brúðuleikhúsið nýtist mjög vel fyrir kennara til að ná til
barnanna. Þetta er svo mikið ævintýri. Um leið og þú
ert komin með ljós byrja krakkar að búa til fígúrur. Þau
þrá að nota hugmyndaflugið og sköpunina sína, fá að
skapa og leika. Það er þeim svo eðlilegt. Það þarf ekkert
að kenna krökkum að leika sér eða kenna þeim að
skapa en aftur á móti þarf að kenna fullorðnum að gera
það því þeir hafa tapað þessu á leiðinni. Þess vegna held
ég að það sé svo mikilvægt í skólunum að halda þessum
þætti við í okkur. Leyfa honum að halda sér við. Ef þú
færð aldrei að ganga þá gleymir þú kannski á endanum
hvernig á að gera það. Ég held að þetta sé afar
mikilvægt fyrir okkur, líka þegar við erum orðin
fullorðin. Ég held maður hafi
til dæmis miklu betri sjálfs-
mynd ef maður getur nýtt sér
sköpunina sína. Þú getur
skrifað eða teiknað eða mál-
að, það geta þetta allir. Þetta
er spurning um að halda því
við. Það er enginn tveggja,
þriggja ára krakki sem segir
ég kann þetta ekki. Það teikna
bara allir. Þetta tapast ein-
hvem veginn á leiðinni.
Börn eiga mjög auðvelt
með að taka inn það sem
brúða segir þeim og að spyrja
hana. Þau eiga auðveldara
með að tjá sig ef þau eru
bakvið brúðu eða bakvið
tjald í skuggaleikhúsi; þá
geta þau kannski allt í einu
sungið heilt lag sem þau geta
alls ekki standandi frammi
fyrir öllum bekknum. Brúðu-
leikhús hefur verið notað til
að komast í samband við
einhverf börn og reynst vel.
Leiklistí skólana
Mér finnst sjálfsagt að taka
leiklist inn í námsskrána rétt
eins og tónlist. Þetta er viss tjáning, hluti af okkur sem
þarf að vaxa. Alveg eins og við þurfum að læra að skrifa
og þjálfa þann hluta af okkur til að virka í lífinu þá
þurfum við líka að þjálfa þennan hluta, ekki bara til að
vera leikarar heldur til að verða heilar persónur.
í dag þurfum við svo mikið að móta störf okkar út
frá okkur sjálfum. Út frá því hver við erum og hvað
við getum boðið uppá í heiminum. Og það er stór hluti
af því að vera heil manneskja - að kunna að tjá sig.
Það er einstaklega gott að geta tjáð tilfinningar sínar í
gegnum leikhús. í myndlistarkennslunni hefur verið
einblínt um of á útkomuna, t.d. verið lagt uppúr að
leiðrétta sem mér finnst alveg fáránlegt. Myndlistin er
bara ein leið til að tjá sig með litum og formi.
Brúðuleikhús tengir saman myndlist og leiklist og er
enn ein leiðin til að tjá sig. Mjög grípandi leið. Það
þarf yfirleitt ekkert að dekstra krakka til að taka þátt í
brúðuleikhúsi.
Framtíðin
Já, það er alveg hægt að lifa af þessu. Alltaf meira og
meira að gera. Maður þarf þó að vera duglegur að kynna
sig og hringja. Þetta þykir alltaf sjálfsagðara og
sjálfsagðara í skólunum. Það
er orðið hluti af náminu að
fara á leiksýningar en skól-
amir hafa bara ekki nógu
mikla peninga. Flestir skól-
amir kaupa samt eina sýningu
á ári, eða tvær. En auðvitað
stefni ég á að breikka mark-
aðinn, fara út og kynna mig,
til dæmis í Kanada og á
Norðurlöndum. Núna er ég
bara í skólum, leikskólum og
á bókasöfnum. Fer út um allt
land - set dótið í bílinn minn
og keyri af stað - og lendi í
öllu mögulegu. Ég sýni bara á
vetuma - frá miðjum maí til
svona 20. september er ekkert
í gangi. Þá hef ég tíma til að
gera nýjar sýningar. Nú ætla
ég að fara smíða nýja sýningu
fyrir leikskólana. Mig langar
til að gera ævintýri um ljós-
álfa, hafa andstæður, raun-
veruleika og ævintýri, og
flétta inn í töfrabrögð.
Guðlaug Richter
7