Börn og menning - 01.05.1999, Side 37

BÖRN OC /aENN|N6
íslensku bókmenntaverðlaunin. Það þyrfti ekki að koma í vegfyrir að haldið væri við þeirri
hefð að afhenda verðlaunin síðasta vetrardag. í öðru lagi var rœtt í dómnefndinni að
gaman vœri að hafa Barnbókaverðlaun Frœðsluráðs veglegri við nœstu afhendingu, á
menningarborgarárinu 2000 og verðlauna þá sérstaklega fyrir œvistarfog heildarframlag
til barna- og unglingabókmennta. Fjölmargir fulltrúar meirihluta borgarstjórnar voru
viðstaddir verðlaunaafhendinguna að þessu sinni og verður fróðlegt að sjá hvort fjallað
verður um þessar vangaveltur dómnefndarinnar á komandi ári.
Báðir verðlaunahafar þökkuðu fyrir sig með skemmtilegum rœðum og er tala Sigrúnar
Árnadóttur birt hér á eftir lesendum til skemmtunar og umhugsunar.
Guðlaug Richter
Ég þakka Fræðsluráði Reykjavíkur þann sóma sem
það sýnir mér með því að veita mér þessi verðlaun
og Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur borgarstjóra
fyrir að afhenda mér þau.
Ég ólst upp í stórum systkinahópi. Við urðum
ellefu áður en lauk. Það mun hafa verið sumarið
1933 sem mér var fyrst falin af alvöru umsjón með
bami. Það var lítill bróðir sem fæddist þá um
vorið. Oft sat ég ein hjá vöggunni hans meðan aðrir
voru utanhúss við störf og leik. Skömmu síðar gaf
faðir minn mér ljóðabók Jónasar Hallgrímssonar
sem móðir hans hafði átt. Þrátt fyrir ungan aldur
gerði ég mér ljósa grein fyrir þeirri ábyrgð sem mér
var falin á hendur með hvom tveggja: að gæta
barnsins og að varðveita bókina sem hafði að
geyma eftirlætisljóðin hennar ömmu minnar sem
ég fékk aldrei að sjá. Upp frá þessu hafa börn og
bækur aldrei verið mér fjarri og það hefur farið vel
á með okkur. Og bókina hans Jónasar á ég enn þótt
eitthvað séum við nú báðar famar að láta á sjá.
Hvernig getur gömul manneskja þýtt bækur
handa ungum bömum, kynni einhver að spyrja.
Reynsla mín er sú að það þurfi ekki að búa til
sérstakt barnamál til þess að börn lesi bækur. Þau
þurfa að vísu einfaldan texta í fyrstu, og þar gefur
Jónas góða fyrirmynd, en þau eru flest svo forvitin
að þeim þykir gaman að rekast á skrýtin og
hljómfalleg orð og orðtök sem láta vel í eyrum. Og
svo lengi sem einhver er viðlátinn til að tala við
þau og lesa fyrir þau og skýra um leið ný orðtök
em þau tilbúin að veita þeim viðtöku og fella þau
inn í orðaforða sinn.
En þá má spyrja: Er einhver viðlátinn? Þar er
það kannski sem skórinn kreppir. Allir eru önnum
kafnir, ungir sem gamlir, af nauðsyn eða þrá. Ég
heyri stundum ávæning af því hjá minni kynslóð að
hún telur sig vera búna að gjalda torfalögin og eigi
nú skilið að gera eitthvað fyrir sjálfa sig. Og víst
má það til sanns vegar færa. En þó við keppumst
við að kasta ellibelgnum með því að iðka íþróttir,
söng og dans og ferðast um heiminn og fylgjast
með fréttum, sem síst ber að lasta, megum við ekki
gleyma hve það yljar um hjartarætur að umgangast
börn og finna á ný þá fersku undrun yfir lífinu og
tilverunni sem varpaði ljóma á bernsku okkar
sjálfra.
Og vegna þess að nú er ár aldraðra heiti ég á
mína kynslóð að gera öðru hverju hlé á kjara-
baráttu og líkamsrækt og leyfa litlum höndum að
teyma sig að sögustólnum. Setjast þar niður með
bam í fangi og finna hvemig leikskólaþreytan líður
úr litlum kroppi og ellistirðleikinn yfirgefur aldna
limi og ungur hugur beggja gefur sig ævintýrinu á
vald.
Sigrún Árnadóttir
35