Börn og menning - 01.05.1999, Blaðsíða 16

BÖRN 06 /v\ENN|N6
hugsunum sínum á framfæri frá leikskólaaldri og
upp úr. Það er ekki nóg að hafa eitthvað að segja,
fólk verður líka að þjálfa hæfileikann til þess að
koma hlutunum frá sér.
Ég hef séð hvernig feimin og óframfærin börn
geta blómstrað í leiklistarstarfi. Nýlega kom í litla
skólann okkar nemandi úr stórum skóla í Reykja-
vík, hann gekk með veggjum fyrstu vikurnar og
þorði varla að opna munninn. Það var ótrúlegt að
fylgjast með þessum nemanda í leiklistartímum.
Þar sýndi hann á sér allt aðrar hliðar. Hann var
ekki lengur hann sjálfur svo það var allt í lagi að
tala hátt og breyta röddinni. Þarna hafði hann
öruggt hlutverk og fann að hann var mikilvægur í
þessum hópi. Ég er sannfærð um að leiklistar-
tímarnir hjálpuðu þessum nemanda að tengjast
hópnum betur og styrktu sjálfstraust hans. Þessi
nemandi er ekkert einsdæmi því flest þekkjum við
fólk sem getur ekki komið upp orði innan um
aðra. Ég vil halda því fram að það sé eins konar
fötlun.
Hvað segir Aðalnámskrá grunnskóla um leiklist
ogleikræna tjáningu?
í drögum að nýrri Aðalnámskrá grunnskóla er að
finna kafla um leikræna tjáningu og leiklist. Þar má
merkja aukna áherslu frá Aðalnámskrá 1989 en þar
er ekki fjallað um leiklistina í sérstökum kafla
heldur er henni skotið inn sem kennsluaðferð í
íslensku og samfélagsgreinum.
I þessum drögum er tekið fram að leikrænni
tjáningu og leiklist sé ekki ætlaður ákveðinn tími á
viðmiðunarskrá grunnskólans. Litið sé á greinina
sem þverfaglega og á hún að
samþætta uppeldis- og mennta-
markmið. Þama er að finna nokkuð
ítarlegt yfirlit um það hvernig
leiklistin tengist ýmsum fögum og
ólíkar aðferðir nefndar um hvemig
hægt sé vinna með leiklist í
tengslum við fögin. Markmiðum er
skipt í þrjá flokka; þrepamarkmið,
áfangamarkmið og lokamarkmið.
Einnig er að finna nokkuð ítarlegan
kafla um námsmat í leiklist og
leikrænni tjáningu og vil ég fagna
því að leiklistin hafi fengið þetta
pláss í námskránni. Þama er stigið
stórt skref fram á veginn.
Hverniggeta grunnskólakennarar fylgt
markmiðunum eftir?
Allir grunnskólanemendur eiga að fá tækifæri til að
vinna með aðferðir leikrænnar tjáningar í almennu
skólastarfi. Allir nemendur á yngsta- og miðstigi fái
þjálfun í leikrænni tjáningu og skólar geti boðið upp á
leiklist sem námsgrein í vali á unglingastigi.
(Drög að Aðalnámskrá 1999)
Þetta em háleit markmið en geta þau orðið að vem-
leika? Nei ekki í bráð, grunnskólakennarar hafa
flestir enga menntun eða reynslu í því að beita
þessari kennsluaðferð eða kenna leiklist sem fag. í
Kennaraháskólanum er leikræn tjáningdeiklist ekki
skyldufag en boðið er upp á stuttan valkúrs í leiklist
á 1. og 2. misseri. En þar sem um valgrein er að ræða
nýtir aðeins hluti af kennaranemum leiklistamám-
skeiðið. Nemar í íþróttavali taka allir stutt námskeið
á 6. misseri. í leikskólaskori fá nemar nokkuð mikla
kennslu í leiklist og leikrænni tjáningu en auðvitað
þurfa gmnnskólakennarar ekkert síður að hafa þetta
á valdi sínu. Nágrannaþjóðir okkar em komnar mun
lengra í þessum efnum. Þar em leikræn tjáning og
leiklist orðnar liður í kennaranáminu og víða boðið
upp á framhaldsmenntun til viðbótar við kennara-
námið.
Sú áhersla sem leikræn tjáning og leiklist fá í
drögum að nýrri aðalnámskrá er viðleitni í rétta átt
sem Kennaraháskólinn hlýtur að bregðast við. En
eflaust þurfum við að bíða í nokkur ár áður en
almennir kennarar treysta sér til þess að nýta sér
það sem leiklistin hefur upp á að bjóða.
14