Rit Mógilsár - 01.03.2004, Side 26

26
Ég held að það séu náttúrlega margir ósáttir við það að það
skuli þurfa að vera þannig að þetta sé það bjargráð sem
menn sjá….En hins vegar sjá það allir að byggðunum blæðir
út…þetta er vont en það er eitthvað.
Hér mun ég ekki fara nánar útí umfjöllun um virkjun sem bjargráð í
Fljótsdal en einbeita mér að áhrifamiklu nýsköpunarverkefni á svæðinu,
Héraðsskógum16.

6 HÉRAÐSSKÓGAR

Í þessum kafla er fjallað um upphaf, viðtökur og þróun
Héraðsskógaverkefnisins. Ég byrja á að rekja sögu og forsendur
Héraðsskóga út frá opinberum gögnum. Því næst er fjallað nánar um
upphaf og stofnun Héraðsskógaverkefnisins. Í þriðja lagi er gerð grein
fyrir viðtökum þess meðal heimafólks og embættismanna og að lokum
er fjallað um hvernig verkefnið hefur verið þróað á svæðinu.
SAGA, MARKMIÐ OG TILGANGUR HÉRAÐSSKÓGA
Rætur Héraðsskógaverkefnisins liggja aftur til annars
skógræktarverkefnis á svæðinu, svokallaðrar Fljótsdalsáætlunar. Á
sjöunda áratugnum var að frumkvæði Skógræktarfélags Íslands og
Skógræktarfélags Austurlands farið að undirbúa skógrækt á nokkrum
jörðum í Fljótsdal. Verkefnið var skipulagt á þann hátt að bændur létu í
té land og héldu við girðingum. Skógrækt ríkisins greiddi allan
stofnkostnað: girðingar, plöntur og vinnu við gróðursetningu. Fyrstu
plönturnar voru gróðursettar sumarið 1970 en alls miðaðist verkefnið
við gróðursetningu í 1500 hektara lands (Héraðsskógar, 1995).
Árið 1986 skilaði svokallaður Auðlindahópur, skipaður af
forsætisráðuneytinu, skýrslu um landnýtingu og landkosti á Íslandi. Þar
kom fram að rækta mætti nytjaskóg á nokkrum stöðum á landinu, þar á
meðal á Fljótsdalshéraði. Höfundar skýrslunnar hvöttu til
nytjaskógræktar og skipti hún miklu þegar kom að því að afla
Héraðsskógaverkefninu fylgis. Um vorið 1987 héldu Skógræktarfélag
Austurlands og Skógræktarfélag Íslands fund um hlutverk skógræktar á
Austurlandi. Á fundinum var samþykkt tillaga til stjórnvalda um að
útvega aukið fé til skógræktar í fjórðungnum (Héraðsskógar, 1995).
Í maí 1988 stofnuðu áhugasamir bændur Félag skógarbænda á
Héraði og Alþingi samþykkti þingsályktunartillögu sem þingmenn
16 Nánari umfjöllun um virkjun sem bjargráð og viðhorf íbúa Fljótsdals til hennar má finna í
meistararitgerð höfundar, (Gunnar Þór Jóhannesson, 2003)