Rit Mógilsár - 01.03.2004, Page 28

28
landi bænda og annarra landeigenda á svæðinu. Skulu þeir
verða í umsjón landeigenda og tekjugjafi þeirra í framtíðinni
(Héraðsskógar, 2002).
Markmið og stefna Héraðsskóga er einnig að hvetja til smáiðnaðar og í
samvinnu við heimamenn að skapa ný atvinnutækifæri tengd skógrækt.
Þar má nefna ferðaþjónustu, úrvinnslu skógarafurða og smáiðnað í
formi minjagripaframleiðslu (Héraðsskógar, 2001b). Hlutverk
stofnunarinnar Héraðsskóga er að vera „…stjórnar- og
skipulagningaraðili við uppbyggingu skógræktar á Fljótsdalshéraði sem
sjálfstæðrar atvinnugreinar meðal bænda. Stefna Héraðsskóga er að
færa alla verkþætti út í sveitirnar.“ (Héraðsskógar, 2002).
Það liggur ljóst fyrir að tilgangur verkefnisins er að styrkja byggð
og nytjaskógrækt er verkfæri í þeim tilgangi. Verkefnið er öðrum þræði
byggðapólitískt, en er ekki sett upp sem markaðsfyrirtæki, þó að sá
möguleiki sé fyrir hendi samkvæmt lögunum.
UPPHAFIÐ
Segja má að Héraðsskógaverkefnið sé að vissu leyti útvíkkun á
Fljótsdalsáætlun. Hvatinn að því var ekki síst fyrrnefndir erfiðleikar í
sauðfjárrækt og sagði Sigurður Gunnarsson, starfsmaður Héraðsskóga,
m.a. að Héraðsskógar hefðu verið „ákveðin afleiðing af
riðuveikisniðurskurðinum“. Páll Björnsson, starfsmaður Héraðsskóga,
vísar til skýrslu auðlindahópsins (sjá að framan) og góðrar reynslu af
Fljótsdalsáætlun sem meginforsendna fyrir því að fólk fór að huga að
auknu fjármagni til skógræktar. Í þessu sambandi má ekki gleyma þætti
þeirra sem töluðu fyrir skógrækt sem aukabúgrein, og sem þannig
opnuðu augu fólks fyrir þeim möguleikum sem skógræktin er. Guðrún
Gísladóttir, starfsmaður Héraðsskóga, sagði að á upphafsárum
Fljótsdalsáætlunar hafi sú hugsun ennþá verið ríkjandi hjá mörgum að
sauðfjárrækt og skógrækt gætu ekki farið saman en málflutningur
skógræktarfólks hafi skipt miklu til að breyta þeim viðhorfum.
Frumkvæði að stofnun Héraðsskóga kom úr mörgum áttum og
það er misjafnt hvernig hlutur bænda er metinn í því sambandi. Páll
segir:
En ég held að það verði kannski aldrei sagt að það voru
bændur sem hvöttu fyrst og fremst til skógræktar, það voru
ekki eingöngu skógræktarmenn eða þingmenn eða eitthvað
slíkt, heldur vann þetta allt saman, það var enginn einn tekinn
þarna útúr.
Sigurður lagði meiri áherslu á þátt bændanna. Hann sagði þá hafa verið