Fréttablaðið - 09.10.2021, Blaðsíða 4

Þau fá þá ekki bara
ávítur eða vægar
refsiaðgerðir heldur
dóm sem er bindandi
að þjóðarétti og slíkur
dómur gæti jafnvel
skyldað Ísland til
greiðslu skaðabóta.

Snjólaug Árna-
dóttir, doktor
við Lagadeild HR
TRYGGÐU ÞÉR RAM Í FORSÖLU
TIL AFHENDINGAR EFTIR ÁRAMÓT
ÖRFÁ EINTÖK EFTIR TIL
AFHENDINGAR STRAX
ÍSBAND UMBOÐSAÐILI RAM Á ÍSLANDI
UMBOÐSAÐILI JEEP® OG RAM Á ÍSLANDI • ÍSLENSK-BANDARÍSKA • ÞVERHOLT 6 • 270 MOSFELLSBÆR
S. 590 2300 • WWW.ISBAND.IS • ISBAND@ISBAND.IS • OPIÐ VIRKA DAGA 10-18 • LAUGARDAGA 12-16
R A M
Doktor í lögfræði varar við
því að standa ekki við skuld-
bindingar Parísarsáttmálans,
Ísland geti reynst skaðabóta-
skylt vegna annars alþjóða-
samnings.
arib@frettabladid.is
UMHVERFISMÁL Hætta er á að
íslenska ríkið kunni að verða dæmt
skaðabótaskylt á grundvelli hafrétt-
arsamnings Sameinuðu þjóðanna
og til greiðslu skaðabóta ef ekki
verður staðið við skuldbindingar
Parísarsáttmálans um samdrátt í
losun gróðurhúsalofttegunda. Þetta
segir Snjólaug Árnadóttir, nýdoktor
við lagadeild Háskólans í Reykjavík.
Líkt og greint var frá fyrr í vik-
unni er ekkert sem bendir til að
Ísland muni ná því markmiði að
draga úr losun um einn tíunda hluta
af 29 prósenta samdrætti ár hvert
á tímabilinu 2021 til 2030, í þeim
geirum sem íslensk stjórnvöld bera
beina ábyrgð á. Það eru vegasam-
göngur, sjávarútvegur, landbún-
aður, úrgangur og smærri iðnaður.
Árni Finnsson, formaður Nátt-
úruverndarsamtaka Íslands, segir
blasa við að Ísland verði á endanum
beitt refsiaðgerðum.
Guðmundur Ingi Guðbrandsson
umhverfisráðherra segir ljóst að
Ísland og önnur ríki þurfi að grípa
til hertra og frekari aðgerða. Þar
sé aðgerðaáætlunin frá 2020 lykil-
stjórntæki sem efla þurfi og styrkja.
„Umhverfisstofnun vinnur nú
að uppfærðum framreikningum
á losun gróðurhúsalofttegunda á
Íslandi, miðað við uppfærða elds-
neytisspá Orkustofnunar. Þegar
þeir útreikningar liggja fyrir fáum
við gleggri mynd af stöðunni,“ segir
Guðmundur.
Snjólaug segir að sem aðili að
hafréttarsamningnum beri Íslandi
skylda til að draga úr mengun
hafsins. Ef ekki takist að leysa úr
ágreiningi þurfi málið að fara fyrir
dómstóla. Umhver f isver ndar-
ákvæði samningsins eru mörg hver
opin, hefur þá verið litið til annarra
samninga við túlkun þeirra.
Vísar Snjólaug í Alan Boyle, einn
fremsta fræðimann heims á sviði
alþjóðlegs umhverfis- og hafréttar,
sem fært hefur fyrir því rök að fyrr-
nefnd ákvæði hafréttarsamningsins
megi túlka með hliðsjón af Parísar-
samningnum.
„Það þýðir að losun gróður-
húsalofttegunda í hafrýmið og
afleiðingar þess, svo sem hækkandi
sjávarmál og súrnun sjávar, varði
fyrrnefnd ákvæði og ríki geti gerst
brotleg við hafréttarsamninginn
ef þau grípa ekki til fullnægjandi
aðgerða til að draga úr þessari
mengun,“ segir hún.
Með tengingu Parísarsamn-
ingsins við sáttmálann er hætta á
að Ísland, sem og f leiri ríki, verði
dæmd brotleg ef þau uppfylla ekki
skuldbindingar sínar. „Þau fá þá
ekki bara ávítur eða vægar refsiað-
gerðir heldur dóm sem er bindandi
að þjóðarétti og slíkur dómur gæti
jafnvel skyldað Ísland til greiðslu
skaðabóta,“ segir Snjólaug.
Vanúatú hefur þegar beðið um
álit Alþjóðadómstólsins í Haag á
skyldum ríkja til að bregðast við
loftslagsbreytingum.
„Biðin eftir álitinu mun líklega
taka einhver ár en í þessum efnum
er þó ekki ráðlegt að bíða og vona
það besta. Ísland þarf að grípa strax
til aðgerða til að mæta þjóðréttar-
legum skuldbindingum sínum um
samdrátt í losun gróðurhúsaloft-
tegunda. Hinn valkosturinn gæti
orðið dýrkeyptur.“
Snjólaug hefur einnig ritað ítar-
lega grein sem er aðgengileg á vef
Fréttablaðsins, frettabladid.is, þar
sem hún varar við því að standa
ekki við gefin fyrirheit. n
Ísland geti reynst skaðabótaskylt ef
ekki er staðið við loftslagsmarkmið
n Tölur vikunnar
n Fjórar í fréttum
Vanúatú hefur beðið um álit Alþjóðadómstólsins í Haag á skyldum ríkja til að bregðast við loftslagsbreytingum. Yfir-
borð sjávar hefur hækkað um 6 millimetra á ári frá 1993. FRÉTTABLAÐIÐ/GETTY
Ólöf Helga Adolfsdóttir
trúnaðarkona hjá Icelandair
„Þetta var mikið
sjokk. Ég hef
ekki verið rekin
áður,“ sagði Ólöf
við Fréttablaðið
í vikunni eftir
að henni, einu
konunni í hlað-
deildinni, var sagt
upp hjá Icelandair.
Hildur Þórisdóttir
fulltrúi í sveitarstjórn Múlaþings
„Fólk er nátt-
úrulega ennþá
kvíðið. Það tekur
langan tíma
að komast yfir
hamfarir sem
ógna tilveru og
lífi íbúa,“ sagði
Hildur vegna
hamfaraveðurs og flóða á Norður-
og Austurlandi.
Lenya Rún Taha Karim
frambjóðandi til Alþingis
„Er þetta ekki
annars það
sem allir svölu
krakkarnir eru að
gera?“ sagði Lenya
Rún um kæru
sína til Alþingis
vegna talningar í
Norðvesturkjör-
dæmi til Alþingis.
Sara Björk Gunnars dóttir
knattspyrnukona
„Ég vonast til þess
að verða konum
inn blástur til
að gera þetta og
sýna að það er val
að þurfa ekki að
kjósa á milli þess
að eiga fjölskyldu
og atvinnu-
mannsferilsins,“ sagði Sara Björk
um meðgönguna og ferilinn. n
11,9
milljónir skjala eru í Pandóruskjöl-
unum. Skjölin koma frá fyrir-
tækjum sem sérhæfa sig í að setja
upp aflandsfélög og aflandssjóði.
7,7
milljarðar króna af 10 milljörðum
fara í útboð í verkefni Reykjavíkur-
borgar við stafræna umbreytingu.
89,5%
Íslendinga á aldrinum 40-49 ára
eru fullbólusett.
0,25%
hækkun stýrivaxta þýðir að
stýrivextir fara í 1,5% samkvæmt
ákvörðun Seðlabankans í vikunni.
1.270
íbúðir á að reisa á Akranesi á
næstu árum, þar af 400 á hinum
eftirsótta Sementsreit.
4 Fréttir 9. október 2021 LAUGARDAGURFRÉTTABLAÐIÐ