Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.2002, Blaðsíða 30

Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.2002, Blaðsíða 30
Múlaþing stóra kláfa sem tóku 5-6 hneppi eða íjórðunga af heyi. Svo vóru búnar til stórar hlóðir í eldhúsi sem náðu útyfir kláfmn. I þessar hlóðir var raðað taði og kveikt í og þegar það var nokkum veginn útbrunnið var kláfurinn tekinn og hengdur uppyfir glóð- ina, nokkuð frá því nú byrjaði breiskingin fyrir alvöru. Þegar nú breiskingin þótti orðin nóg vóru teknir nokkrir sauðarklippingar og breiddir á eldhúsgólfíð og grösin Iátin á þá; þvínæst lagðist maður á bæði knje og barði ofan á binginn eða hrúguna með hand- leggjunum og mölnuðu þau þá gjörsamlega. Svo var tekið sáld, sem kallað var, og var til á hverju heimili og um teningsalin á vídd, en 3-4 þuml. á vídd.7 Neðan á það var þan- inn bjór sem stungin vóru göt á og grösin sigtuð á því; sigtuðust þá mestöll óhreinindi frá þeim, og seinast vóru þau látin í trog og það hrist til. Settist þá enn fínt dust á botn- inn, sem var blásið í burtu, og svo gengið frá grösunum síðast í tunnu og í hana troðið eða stappað með trjehnalli. í tunnuna átti að fást úr klyfsekk. Svo var þetta látið útá grauta með mjöli. Stundum var það haft eintómt útá ysta áagrauta og stundum var safnað mikilli mjólk og hún hleypt með blöndu og grösin látin í áður; svo var þessi grautur geymdur til vetrarforða í tunnum og brúkaður sem ofanílát í mjólk. Jón heldur að þessi verkun á grösum sje frá landnámatíð. Þetta segir Jón um skógana í Fljótsdal og á Hjeraði Hann segist hafa heyrt ungur að skógar hafi eyðst eða fallið í Fljótsdal um 1625-30 af maðki. Hann segir eptir Sólveigu Pálls- dóttur, ömrnu sinni á Melum, að Margrjet móðir hennar hafi þekkt kerlingu í sínu ungdæmi sem sagði að þegar hún var ung hafi Stuliuflatarnes verið hvítt af sprekum. Eptir því sem Jón segir um aldur þeirra hefur þetta verið snemma á 17ndu öld. Páll faðir Jóns segir í sínu ungdæmi hafi verið svo mikill skógur á Melum að opt hafí orðið leit úr kúnum út og upp á Stekkabölum. Nú er þar ekki nokkur kvistangi til. Jón segist hafa heyrt að Eiríkur Bárðarson bóndi, sem bjó á Hrafnkellsstöðum fram að aldamót- um, hafi höggvið braut af Kirkjuhamrinum (hann er við Jökulsána fyrir utan Hrafn- kellsstaði) austur yfir háls að Gilsá og hlaðið garð úr skóginum til varnar því að lömbin slyppu inneptir. Þau hafði hann á Rananum fyrir utan. Fyrir aldamótin bjó á Arnaldsstöðum Einar Rollantsson; hann fjekk bóndann í Víðivallagerði til að höggva skóg með sjer einn dag fyrir utan og ofan bæinn. Þeir hjuggu 300 rapta um daginn og afkvistuðu og bunkuðu. Síðan fúnaði þetta allt niður og segist Jón hafa sjeð þess glögg merki og þau muni jafnvel sjást enn. Um 1810 var skógurinn svo þjettur á Arnaldsstöðum að Guðmundur Árnason, sem þar bjó þá, hjó braut í gegnum skóginn til að geta komið fje til beitar út í Múlann. Heitir þar síðan Götuhjalli. Jón segir að mestur skógur hafi verið hjer í sveitinni í öllum Suðurmúla utan frá Langhúsum alla leið innst í Þorgerðar- staðahlíðar. Stöppuskógur8 í Þorgerðarstað- hlíðum var stórvaxnastur eða stærstur en Valþjófsstaðaprestar ljetu höggva hann miskunnarlaust því árlega vóru fluttir þangað heirn 100 hestar. Mest ljetu þeir höggva hann síra Vigfús og síra Stefán og mun það enda hafa haldist talsvert við þar 7 Líklega misritun. Hlýtur að vera átt við að sáldið sé alin á hvern veg og 3 til 4 þumlungar á dýpt. 8 Þetta örnefni er nú týnt en þekkt er Stöppusel, Stöppuklif og Stöppufoss á Þorgerðarstaðadal. 28
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Múlaþing: byggðasögurit Austurlands

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Múlaþing: byggðasögurit Austurlands
https://timarit.is/publication/1153

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.