Morgunblaðið - 28.04.2022, Síða 37

37
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 28. APRÍL 2022
Kæru íslensku vinir.
Með þessum línum
bregst ég við nýlegum
skrifum sendiherra
Rússlands á Facebook
og falast eftir ein-
dregnum stuðningi ís-
lensku þjóðarinnar við
Úkraínu í því blóðbaði
og þeirri skelfingu sem
Rússar hafa gerst sekir
um gagnvart þjóð
minni frá 24. febrúar að
telja og kalla má fordæmalausa síðan
á dögum síðari heimsstyrjaldarinnar.
Um tveggja mánaða skeið hefur
heimsbyggðin mátt horfa upp á mis-
kunnarlaust þjóðarmorð Rússa á
úkraínskri jörð. Mannfórnir rúss-
nesku innrásarinnar eru skelfilegar
og sannarlega aðhafðist þjóð mín ekk-
ert það er ýti mætti undir þær hörmu-
legu stríðsaðgerðir. Konur og börn
hafa týnt lífinu, þúsundir óbreyttra
borgara hafa mátt flýja heimili sín
undan skefjalausu ofbeldi.
Engum dylst að með aðgerðum sín-
um í Úkraínu stefna stjórnarherrar
Rússlands að því markmiði að eyði-
leggja úkraínsku þjóðina að einhverju
eða öllu leyti. Að því markmiði er sótt
með morðum og skefjalausu ofbeldi
gagnvart Úkraínumönnum. Er þar
engu eirt og börn okkar jafnvel nauð-
ungarflutt á rússneskt landsvæði,
rúmlega 121.000 börn eins og staðan
er nú, höfum við eftir áreiðanlegum
heimildum.
Horfið, pyntað, drepið
Enginn hörgull er á sönnunargögn-
um um þann hrylling sem rússneskur
her hefur kallað yfir þjóð okkar og
mætti þar svo dæmi séu tekin nefna
borgirnar Bútsja, Irpín og Maríupol
að ógleymdum dreifbýlishéruðunum
Borodíanka, Hostomel og fjölda ann-
arra staða þar sem morð hafa verið
framin, fólk hefur horfið, verið fang-
elsað, pyntað og heilu fjölskyldurnar
jafnvel verið teknar af lífi, jafnvel
börn á flótta frá hernumdum svæðum
í Donetsk, Kænugarði, Lúhansk,
Sumy, Karkív, Kerson og Tsjernív svo
eitthvað sé nefnt. Samtímis því er
Úkraínumenn hafa hrifsað til baka
hernumin svæði hafa æ fleiri voðaverk
innrásarhersins verið afhjúpuð.
Rússar ráðast af einbeittum ásetn-
ingi gegn almennum borgurum,
vinnustöðum og hlífa hvergi sjúkra-
húsum, skólum og leikskólum svo sem
nefna má dæmi um frá Maríupol þar
sem sprengjum var varpað á sjúkra-
hús og leikhúsið þar sem borgarar
höfðu leitað skjóls þrátt fyrir að
sérstaklega væri merkt því að þar
dveldu börn. Heilar borgir eru nú
rústir einar, svo sem Volnovaka, Isí-
um, Maríupol, Oktíra, Tsjernihív,
Skastíja og fleiri. Innrásarherinn hef-
ur skaddað eða eyðilegt 14.000 íbúðar-
hús, 324 sjúkrahús, 1.141 mennta-
stofnun og nær 300 leikskóla auk
húsnæðis trúflokka, sveitabæja,
landbúnaðarfyrirtækja og stjórn-
sýslu- og iðnaðarbygg-
inga. Alls hafa Rússar
valdið mismiklu tjóni á
um þriðjungi allra inn-
viða landsins, má þar
nefna 300 brýr, 8.000
kílómetra af vegum,
sem gera hefur þurft
við eða leggja upp á
nýtt, og tylft járnbraut-
arbrúa.
Þriðja mars var at-
hugun hafin á framferði
rússneskra stjórnvalda
á vettvangi Öryggis- og
samvinnustofnunar Evrópu með
stuðningi 45 aðildarríkja og að und-
irlagi Úkraínu. Nefnd þriggja sér-
fræðinga, sem skipuð var hálfum
mánuði síðar, komst að þeirri nið-
urstöðu í skýrslu sem hún lagði fram
5. apríl, að með aðgerðum sínum á
úkraínsku landsvæði gerðust rúss-
nesk stjórnvöld brotleg við alþjóðlega
mannréttindalöggjöf. Var þar enn
fremur tekið fram að sú ákvörðun að-
skilnaðarsinna í héruðunum Donetsk
og Lúhansk, að lýsa þau alþýðu-
lýðveldi, væri brot gegn ákvæðum al-
þjóðlegra mannréttindalaga um her-
nám. Þá hefur nefndin fundið
áreiðanleg sönnunargögn um brot
Rússa gegn grundvallarmannrétt-
indum Úkraínumanna, það er rétt-
inum til lífs og banni við pyntingum
eða annarri niðrandi meðferð, á þeim
svæðum sem hafa að hluta eða í heild
lotið stjórn Rússlands.
Rússar hafa lagt undir sig eignir og
valdið eyðileggingu á meðal annars
innviðum rafmagns, vatns og húshit-
unar auk þess að standa í vegi fyrir
mannúðaraðstoð og brottflutningi
borgara sem fyrir vikið líða illilegan
skort lífsnauðsynja um kalda vetrar-
mánuði, matar, vatns, hita og heil-
brigðisaðstoðar. Þetta ástand er að-
eins til þess fallið að valda þjáningum
og tæringu fjölda almennra borgara
víða um Úkraínu svo ekki sé minnst á
nýlega flugskeytaárás á Kramatorsk-
járnbrautarstöðina sem kostaði 52
mannslíf, þar af fimm líf barna. Þar
fyrir utan særðust tugir og dvelja nú
á sjúkrahúsum, þar á meðal börn sem
misstu útlimi.
Að svelta almenna borgara til
ávinnings í hernaðarskyni er ekkert
annað en glæpur gegn mannkyninu.
Hernám borga á borð við Maríupol og
Tsjernív ber þeim ásetningi Rússa
vitni að ætla sér að tortíma í það
minnsta hluta úkraínsku þjóðarinnar.
Kalla þá „nasista“
Rússar halda því fram að þeir ætli
sér að „afvæða nasisma“ í Úkraínu
með aðgerðum sínum. Þau orð hafa
þeir notfært sér til að tengja árás sína
við tortímingu „nasista“ sem að
þeirra skoðun búa í Úkraínu. Stjórn-
völd í Rússlandi kalla þá Úkraínubúa
„nasista“ sem styðja hugmyndina um
sjálfstæða Úkraínu og berjast fyrir
framtíð landsins í samfélagi Evrópu-
þjóða.
Þriðja apríl birti vefsíða rússnesku
ríkisfréttastofunnar RIA Novosti
grein undir fyrirsögninni „Það sem
Rússland ætti að gera í Úkraínu“ og
var því þar haldið fram að „afvæðing
nasisma“ í Úkraínu ynni gegn hug-
myndum um sjálfstæði landsvæða
sem í ljósi sögunnar tilheyrðu Litla-
Rússlandi og Nýja-Rússlandi.
Yfir 6.000 stríðsglæpir
Hið sanna markmið þessarar „af-
væðingar nasisma“ í Úkraínu er að
eyðileggja úkraínska þjóð og sérkenni
hennar auk þess að vinna gegn mögu-
leikum hennar til sjálfstæðrar þróun-
ar og þess að tilheyra evrópskri
blómstrun og öryggi. Rússar afneita
fullkomlega því fjöldamorði sem þeir
nú fremja í Úkraínu hvað sem öllum
sönnunargögnum gegn þeim líður.
Úkraínsk stjórnvöld hafa nú yfir 6.000
stríðsglæpi til rannsóknar í samstarfi
við sérfræðinga á vegum Evrópusam-
bandsins og Bandaríkjanna.
Heimsbyggðinni væri réttast að
skella skollaeyrunum við fölskum
málflutningi Rússa og hafa það hug-
fast að Rússland er árásaraðili og
stjórnendur landsins eru stríðs-
glæpamenn. Úkraínumenn treysta á
stuðning Íslendinga í sakaruppgjöri
við alla þá sem gerst hafa sekir um
hrottalega glæpi gegn mannkyni og
þjóðarmorð í Úkraínu, þar á meðal
rússneska stjórnmála-, viðskipta- og
hernaðarleiðtoga, er staðið hafa fyrir
falsfréttum, hindurvitnum og áróðri
til að fela þann hrylling sem nú á sér
stað, og hermenn og herstjórnendur
sem nauðgað hafa úkraínskum kon-
um og jafnvel börnum og bera ábyrgð
á dauða og þjáningu þúsunda. Þar
skal réttlætinu fullnægt.
Úkraína mun hafa sigur í þessu
stríði. Við munum endurheimta okkar
landssvæði og fullveldi. Úkraína mun
verða aðildarríki Evrópusambandsins
en til að þessi markmið náist verða
allar siðaðar þjóðir að gera allt sem í
þeirra valdi stendur til að tryggja að
Rússland verði svipt öllum ráðum sín-
um til að ráðast svo grimmilega gegn
lífi, mannúð, reisn, stöðugleika og
matvælaöryggi, því eyðilegging úkra-
ínsks landbúnaðar ógnar ekki ein-
göngu fæðuöryggi íbúa þar, heldur
gervallrar heimsbyggðarinnar.
Hluti af stríðsvélinni
Úkraína þakkar allan stuðning og
aðstoð annarra ríkja. Mun ríkari að-
gerða er hins vegar þörf til að stöðva
rússnesku stríðsvélina og atlögu
landsins gegn saklausu fólki. Alþjóða-
samfélaginu er í lófa lagið að hindra
glæpina með því að banna þegar í stað
öll viðskipti með olíu og gas frá Rúss-
landi. Orkuútflutningur Rússa er
þeirra helsta hagnaðarvon og þörf
annarra þjóða fyrir hann helsta
trygging stjórnenda landsins fyrir því
að ríki þeirra sé ósnertanlegt. Þar
með vona þeir að heimsbyggðin sé
tilbúin að líta fram hjá stríðsglæpum
herja þeirra. Allir rússneskir bankar
eru hluti af stríðsvél landsins og
styðja hana með einum eða öðrum
hætti. Afnema þarf tengingu þessara
banka við alþjóðahagkerfið. Það er
fullkomlega óviðunandi að þeir sem
standa á bak við helstu ógn öryggis í
heiminum græði á tá og fingri.
Eins er aðild Rússlands að Samein-
uðu þjóðunum hrein ógn gagnvart
friði og öryggi í heiminum. Sú aðild
stenst ekki lengur forsendur þess að
tilheyra SÞ. Rússland er ekki frið-
samt ríki, því bera alþjóðleg glæpa-
starfsemi og fullkomið virðingarleysi
fyrir alþjóðalögum glöggt vitni.
Úkraínumenn krefjast þess enn frem-
ur að aðild Rússlands að Öryggis- og
samvinnustofnun Evrópu verði að
engu gerð, enda ógnar hún aug-
ljóslega öryggi og samvinnu í álfunni.
Komi fram sem siðuð þjóð
Í raun ætti að vísa Rússlandi úr öll-
um alþjóðastofnunum með því skil-
yrði að landið fái eingöngu aðild á ný
verði öllum sekum stríðsglæpamönn-
um þar refsað og sjóðum og eignum
Rússlands beitt í þágu þess að endur-
reisa Úkraínu auk þess sem Rússar
komi fram sem siðuð þjóð á alþjóða-
vettvangi öllum.
Eins vil ég nýta tækifærið með
þessum skrifum til að þakka af öllu
hjarta fyrir þá aðstoð sem Ísland hef-
ur látið í té, ekki síst mannúðaraðstoð
og vernd gagnvart borgurum okkar
og aðra aðstoð sem veitt hefur verið í
samstarfi við önnur aðildarríki Atl-
antshafsbandalagsins. Okkur dylst
hvergi einurð Íslands við að halda
uppi alþjóðalögum og -reglum. Ger-
völl Úkraína mun ávallt minnast
stolts og hugrekkis íslenskrar þjóðar í
þeirri aðstoð og þeim styrk sem það-
an barst á hreinni ögurstund.
Stríðsglæpamönnum skal hvergi látið órefsað
Eftir Olgu Dibrovu
»Um tveggja mánaða
skeið hefur heims-
byggðin mátt horfa upp á
miskunnarlaust þjóðar-
morð Rússa á úkraínskri
jörð. Mannfórnir rúss-
nesku innrásarinnar
eru skelfilegar og sann-
arlega aðhafðist þjóð mín
ekkert það er ýti mætti
undir þær hörmulegu
stríðsaðgerðir.
Olga Dibrova
Höfundur er sendiherra Úkraínu á Ís-
landi með aðsetur í Helsinki í Finnlandi.
Ljósmynd/Timothy Fadek
Eyðilegging Milena litla er bara 10 ára gömul og hér mynduð á göngu innan um bílhræ í Irpín í Úkraínu.
Ásdís Lóa Þórðar-
dóttir alþingismaður
birti grein í Morgun-
blaðinu í gær þar sem
hún réðst með illmæl-
um og órökstuddum
dylgjum og fullyrð-
ingum að tilteknum
þjóðfélagsþegni.
Hún segir meðal
annars: „Jón Ásgeir
keypti banka, setti
hann á hausinn, skeytti engu um af-
leiðingarnar...“ og einnig: „Jón
gerði sér lítið fyrir, stakk af úr
landi með fenginn, og skildi heilt
þjóðfélag eftir í sárum.“ Og svo
fjúka með ummæli um „skaða sem
hann hefði valdið“ og
„illa þefjandi súpuna
sem hann skildi eftir“ og
fleira álíka smekklegt,
sem á sér ekki neina
stoð í raunveruleikanum.
Einhver kynni að ætla
að alþingismaður sem
vill að borin sé virðing
fyrir sér og þeirri stofn-
un sem hann starfar hjá
myndi reyna að kynna
sér málin áður en svo
stórum ásökunum er
kastað á einstakling, í
þessu tilfelli Jón Ásgeir Jóhann-
esson. Hefði Ásdís gert það hefði
hún auðveldlega getað orðið sér úti
um vitneskju um að líklega hefur
ekki viðskiptaferill nokkurs Íslend-
ings fyrr eða síðar sætt nákvæmari
rannsókn yfirvalda, og það án þess
nokkurn tímann fyndist snefill af
glæpum eins og þeim sem þingmað-
urinn telur sér sæmandi að fleipra
um í greininni. Áður en hún tjáir sig
frekar um þessi mál mætti benda
henni á að lesa ársgamla bók, Máls-
vörn, sem fjallar um viðskiptaferil
Jóns Ásgeirs, þar sem farið er yfir
viðskiptasögu hans, byggða á vitn-
isburðum tuga fólks sem best
þekktu til, auk skjallegra samtíma-
gagna sem ályktanir voru dregnar
af. Meginniðurstöðum nefndrar
bókar hefur enginn borið við að
andmæla með efnislegum rökum,
þrátt fyrir töluverða umfjöllun sem
hún fékk.
Staðreyndin er sú að Jón Ásgeir
átti ekki ráðandi hlut í Glitni banka
hf., eins og þingmaðurinn heldur
fram. Jón Ásgeir sat ekki í stjórn
bankans, var ekki starfsmaður
hans, né hafði hann afskipti af
rekstrinum. Jón Ásgeir var með
óskiljanlegum hætti ákærður vegna
einhverra viðskipta bankans, sem
áttu sér stað fyrir hrun, en sýkn-
aður af þeim sakargiftum á öllum
dómstigum. Jón Ásgeir hlaut engan
dóm eftir íslenska efnahagshrunið.
Að þingmaður skuli leyfa sér síðan
að halda því fram að hann hafi
stungið af úr landi með ránsfeng og
skilið 15.000 fjölskyldur eftir í sár-
um, er ósmekklegt og fjarri öllum
sanni.
Að lokum mætti kannski leyfa sér
að setja fram þá kröfu eða þá von
að umræddur þingmaður, sem og
aðrir þingmenn, reyni að setja sig
betur en hér var gert, inn í þau mál
sem þeim hefur verið treyst til að
fjalla um og byggja umræðuna á
gögnum og staðreyndum – ekki
innihaldlausum upphrópunum – þó
ekki væri nema landsmanna allra
vegna.
Eftir Einar Þór
Sverrisson » Jón Ásgeir var með
óskiljanlegum hætti
ákærður vegna ein-
hverra viðskipta bank-
ans, sem áttu sér stað
fyrir hrun, en sýknaður
af þeim sakargiftum á
öllum dómstigum.
Einar Þór Sverrisson
Höfundur er lögmaður.
Ásdís Lóa þingmaður og illa þefjandi súpan