Morgunblaðið - 28.04.2022, Page 44

44 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 28. APRÍL 2022
✝
Þorvaldur
Jónsson fædd-
ist á Torfastöðum í
Jökulsárhlíð 13.
janúar 1931 og ólst
þar upp.
Hann lést á dval-
arheimilinu Brák-
arhlíð í Borgarnesi
17. apríl 2022.
Foreldrar hans
voru Margrét Guð-
jónsdóttir, f. 10.11.
1895, d. 24.4. 1992, og Jón Þor-
valdsson, f. 16.3. 1886, d. 23.4.
1957.
Bræður Þorvaldar voru: Stef-
án, f. 4.10. 1921, d. 2.11. 2012;
Ingimar, f. 21.10. 1922, d. 19.12.
1993; Stefnir, f. 28.8. 1926, d.
14.4. 1957; Sigurjón, f. 5.3. 1928,
d. 19.6. 2017; Hreggviður, f.
21.2. 1941, d. 8.1. 2011.
Árið 1955 hófu Þorvaldur og
Fregn Björgvinsdóttir, f. 15.10.
1934, d. 8.4. 2005, búskap á Há-
felli í Jökulsárhlíð. Þau eign-
uðust sjö börn:
1) Stefanía, f. 24.1. 1956, d.
20.1. 2022, maki Kristján Á.
landshornaflakki og starfaði á
tímabili í Glerskálanum, hann
var sundlaugarvörður í Sund-
laug Vesturbæjar og í nokkur ár
húsvörður og „alt-muligt“-
maður hjá Reykjavíkurborg.
Aukastarf sem Þorvaldur var
í sneri að því sem honum var
kærast en það er tónlist. Hann
spilaði á harmoniku og hljóm-
borð í mörgum hljómsveitum og
árið 1987 stofnaði hann sitt tríó
sem hann nefndi einfaldlega
Tríó Þorvaldar og Vordís en
voru það nánast eingöngu fjöl-
skyldumeðlimir sem í því voru. Í
gegnum árin samdi hann
ógrynni af lögum og textum og
lék hann sér með það að setja þá
á diska svo ekki tapaðist neitt.
Árið 1995 gaf hann út geisla-
diskinn „Á heimaslóð“ í nokkur
hundruð eintökum sem löngu er
orðinn ófáanlegur. Í mörg ár
gerði hann það sér og öðrum til
skemmtunar að fara á milli elli-
og hjúkrunarheimila og spila
þar á nikkuna. Eins fór hann á
tímabili einu sinni í viku inn á
líknardeild í Kópavogi og spilaði
þar, það gaf honum mikið.
Þorvaldur verður jarðsung-
inn frá Bústaðakirkju í dag, 28.
apríl 2022, klukkan 13.
Baldursson, f. 1954.
2) Jón Torfi, f.
18.10. 1957, maki
Guðjóna Vilmund-
ardóttir, f. 1959. 3)
Björgvin, f. 25.12.
1959, maki Ragn-
heiður Sigurð-
ardóttir, f. 1961. 4)
Margrét, f. 25.12.
1959. 5) Vordís, f.
25.4. 1964, maki
Haukur Loftsson, f.
1966. 6) Frigg, f. 14.12. 1966,
maki Ólafur F. Ólafsson, f. 1962.
7) Þorri, f. 14.12. 1966, maki
Lilja Ástudóttir, f. 1979.
Afabörnin eru 16, langafa-
börnin 23 og langalangafabörn-
in fjögur. Eins hafa nokkur hlið-
arbörn kallað hann afa.
Eftirlifandi sambýliskona
hans heitir Alla Árdís Alexand-
ersdóttir.
Mestalla starfsævi sína starf-
aði Þorvaldur við stjórnun
þungavinnuvéla og starfs síns
vegna ferðaðist hann vítt og
breitt um landið. Hann tók sér
þó annað slagið pásu frá þessu
Elsku pabbi, rétt þremur
mánuðum á eftir frumburði þín-
um kvaddir þú, orðinn helsjúkur
af krabbameini sem að lokum
sigraði. Þú hafðir á orði við mig
nokkrum vikum fyrir andlát að
við skyldum muna að þú hefðir
átt góð 90 ár áður en krabbinn
vann. Við áttum náið samband í
gegnum árin, þú varst fyrir-
myndin í svo mörgu, þó aðallega
músík. Þótt ég hafi mikið lagt
hana niður síðustu ár, þá áttirðu
til að hringja og segja: „Ég er
kominn með nýtt lag, gaman
væri ef þú vildir kíkja á það með
mér og prufa að læra það.“ Auð-
vitað gerði ég það. Eftir þig
liggur aragrúi af textum og lög-
um og fullt af geisladiskum sem
þú settir lögin þín á, því ekki
vildum við tapa þessu. Einn
diskur skilur þó mest eftir, en
það er diskurinn Á heimaslóð
sem gefinn var út fyrir einum 27
árum í nokkrum hundruðum
eintaka og er löngu ófáanlegur.
Þú varst í nokkrum hljóm-
sveitum í gegnum árin og 1987
stofnaðir þú Tríó Þorvaldar og
voru viðloðandi það nánast ein-
göngu fjölskyldumeðlimir. Þar
byrjaði ég að syngja með þér og
var í þessu brasi með þér í mörg
ár. Á 85 ára afmæli þínu bauðst
þú til tónleika og spiluðum við
fyrir fullri Fella- og Hólakirkju.
Það er ógleymanlegt og varstu
ákveðinn í að endurtaka þetta
einhvern tímann, en covid-að-
stæður komu í veg fyrir að eitt-
hvað væri hægt að hugsa um
þetta fyrir 90 ára afmælið. Í
minningu þína var sett saman
band af barnabörnum þínum
sem ætla að sjá um alla tónlist í
útför þinni. Ætla ég að taka þar
lag sem þú samdir í tilefni af
fermingu dóttur minnar 1997 en
það lag tók þátt í lagakeppni
Harmonikufélags Íslands og
sigraði, árið er ég ekki með á
hreinu, en það var eitt af því
sem þú gerðir fyrir barnabörn-
in, að gefa þeim lag og texta
sem þú samdir, á fermingardag-
inn þeirra.
Ég get talið upp endalausar
ferðir og skemmtanir sem þið
mamma og stórfjölskyldan okk-
ar fórum í saman. Spánarferð-
irnar okkar, allar ferðirnar okk-
ar í Galtalæk, þar sem þú varst
landvörður og skógarvörður í
nokkur sumur og allar ferðirnar
austur á Hérað, þangað sem þú
elskaðir að koma. Þetta er allt
geymt í brjósti mér núna. Þú
varst svo góður pabbi, og afi
fyrir börnin mín, allt sem þú
hefur gert fyrir okkur í gegnum
árin er ómetanlegt. Elsku
pabbi, góða ferð í draumalandið,
þar sem þín bíða mamma, Stef-
anía systir og allir hinir sem
þangað eru komnir. Og eins og
segir í laginu þínu:
Fjöll og dalir og lækir taka
hérna mér á móti
mér finnst alltaf gott að koma
hér á heimaslóð.
Elska þig og þú skilar góðri
kveðju.
Þín dóttir
Vordís.
Elsku Þorvaldur afi og æsku-
vinur minn hefur hvatt þessa
jarðvist. Við spjölluðum saman í
gegnum síma fyrir nokkrum
vikum og þá varstu staðfastur á
því að þú ætlaðir að rífa þig upp
úr þessum veikindum og koma
til Vestmannaeyja, en þangað
hafðir þú aldrei komið. Þú varst
efins þegar ég sagði þér að ég
ætlaði að flytja til eyja en ég
held að það sé einungis vegna
þess að þar hafðir þú ekki lagt
land undir fót.
Ég hélt lengi vel að þú værir
ódauðlegur þar sem þú varst
alltaf manna hressastur og veik-
indi hafa þig aldrei hrjáð en að
lokum þurfti krabbinn að taka
þig. Ég hugga mig við allar þær
minningar sem við höfum átt
saman, sem eru fleiri en ég get
talið. Allar minningarnar úr
Dvergabakkanum, Sumarbú-
staðnum í Kjós, Galtalækjar-
skógi og öll giggin okkar saman.
Það eru stundir sem ég mun
aldrei gleyma.
Sú staðreynd að við Dóra höf-
um heimsótt þitt með litla
bumbu stráknum okkar daginn
fyrir andlát þitt mun mér alltaf
þykja vænt um. Ég sýndi þér
mynd af húsinu okkar í eyjum
og þrátt fyrir að þú hafir aug-
ljóslega verið kvalinn og þreytt-
ur, þá var alltaf stutt í húmorinn
hjá þér. Þau orð sem þú sagðir
þegar veikindi þín komu til tals
koma til með að sitja fast í mér
en þú sagðir „Þetta er bara
svona“. Þar hefur þú nákvæm-
lega rétt fyrir þér en staðreynd-
in er sú að þú áttir mjög góð 90
ár og skilur þú rosalega margt
gott eftir þig.
Elsku afi, ég vill að þú skilir
kveðju frá mér til Fregnar
ömmu, Stebbu frænku og allra
sem ég þekki þarna fyrir hand-
an. Fyrir þig, vil ég skilja eftir
texta úr lagi sem ég hef hlustað
mikið á eftir fregnirnar um and-
lát þitt. Góða ferð afi.
„Góða ferð, góða ferð, góða ferð
Góða ferð já það er allt og síðan
bros.
Því ég geymi alltaf vinur það allt er
gafstu mér
Góða ferð, vertu sæll, góða ferð.“
Þinn dóttursonur,
Aron Daði.
Elsku afi, þegar þetta er
skrifað eru 11 dagar síðan ég
talaði við þig í síðasta skipti. Við
töluðum um lífið og tilveruna og
þú varst með það alveg á hreinu
að við Helgi hefðum verið að fá
okkur hund, við töluðum einnig
um húsið sem við vorum að
flytja í og þú hafðir orð á því að
þegar þú kæmir af spítalanum
ætlaðir þú að koma í heimsókn
og jafnvel sníkja kvöldmat eins
og þú orðaðir það. Þú áttir
nefnilega eftir að taka út húsið.
Elsku afi, mér finnst svo óraun-
verulegt að fá ekki að tala við
þig aftur eða bara sjá þig en ég
verð að láta það duga að hugsa
fallega til þín. Ég verð ævinlega
þakklát fyrir allan þann tíma
sem við fengum saman, enda
aldrei langt á milli okkar og
bæði Breiðholtsbúar, allar ferð-
irnar saman í Galtalæk, sum-
arbústaðarferðirnar og já ekki
má gleyma Spánarferðunum
sem við fórum í áður en amma
lést. Rétt fyrir fermingu hjá
mér fór ég að æfa á harmonikku
því að mér fannst svo flott þeg-
ar þú spilaðir og við hvert ein-
asta tækifæri tókum við upp
nikkuna og spiluðum saman
þessi fjögur lög sem ég kunni
enda var það bara gott dæmi
um hvernig þú varst, þú vildir
allt fyrir alla gera.
Nú ert þú kominn í faðm
ömmu Fregnar og Stebbu dótt-
ur þinnar sem þú saknaðir svo
mikið.
Elsku afi, takk fyrir allt. Ég
mun sakna þín út í geim og aft-
ur heim. Ég verð dugleg að
segja börnum mínum, Báru Rós
og Hauki Michael, sögur af
langafa og hversu yndislegur þú
varst.
Ég elska þig.
Þitt barnabarn,
Margrét Fídes Hauksdóttir.
Jæja afi minn, þá hefur þú
kvatt okkur í bili og ég held að
þú hefðir nú fussað yfir tilstand-
inu á brottfarardag. Fólk að
koma og fara, koma aftur. Ég
get ekki hugsað það til enda ef
við Hilda hefðum ekki ákveðið
að renna vestur, þó bara til að
kíkja á fólkið þitt á Akranesi og
síðan til að hitta þau í Borg-
arnesi. En við fengum að koma
og vera hjá þér þennan fallega
dag sem ekkert okkar óraði þá
fyrir að væri sá síðasti.
Fjölskyldan var þér svo dýr-
mæt. Þú áttir orðið erfitt með
að vera með okkur í veislum þar
sem heyrnin þín var orðin léleg
og búkurinn orðinn þreyttur en
þú komst ef þú treystir þér.
Best fannst þér að fá fólkið þitt í
heimsókn og margir voru þeir
kaffibollarnir sem við áttum við
eldhúsborðið í Grýtubakkanum.
Aðeins tæpir þrír mánuðir
liðu á milli þess að þú kvaddir
frumburðinn þinn, þar til þú
taldir vera komið gott. Að missa
mömmu veit ég að hefur verið
eitt það erfiðasta sem þú hefur
gengið í gegnum á þinni löngu
ævi, elsku afi minn. Svo ósann-
Þorvaldur Jónsson
✝
Anna Sigríður
Skarphéð-
insdóttir fæddist í
Reykjavík 5. apríl
1932. Hún lést á
heimili sínu 10. apr-
íl 2022.
Foreldrar henn-
ar voru Skarphéð-
inn Benediktsson
sjómaður, f. 14.9.
1899, d. 25.2. 1968,
og Anna Þórunn
Magnúsdóttir húsmóðir, f.
27.10. 1904, d. 8.7. 1980.
Anna var næstelst af fimm al-
systkinum. Þau eru: Elfar, f.
23.6. 1930, d. 6.10. 1991, Magn-
ús, f. 2.5. 1935, d. 7.4. 1982, Elín
f. 31.8. 1937, Hilmar, f. 1.6. 1939.
Hálfsystir Önnu sammæðra var
Hulda, f. 6.8. 1925, d. 16.5. 2015.
Hálfbróðir Önnu samfeðra var
Bjarni, f. 1.1. 1927, d. 2.6. 2018.
Eiginmaður Önnu var Gunn-
ar Ragnarsson, skólastjóri,
heimspekingur og þýðandi, f.
20.6. 1926, d. 20.5. 2019. Dóttir
hans af fyrra hjónabandi er
Margrét, f. 1953.
Hverfisgötu um nokkurra ára
skeið. Þar kynntist hún eig-
inmanni sínum Gunnari Ragn-
arssyni og gengu þau í hjóna-
band árið 1957. Anna fylgdi
manni sínum til Montreal í Kan-
ada árið 1958 þar sem hann
stundaði framhaldsnám í heim-
speki við McGill-háskóla vet-
urinn 1958-1959. Eftir heim-
komuna fékk Gunnar fljótlega
skólastjórastöðu við Grunnskól-
ann í Bolungarvík og fluttu þau
Anna þangað með tvö ung börn
árið 1963. Anna gerðist þá kenn-
ari við skólann og kenndi þar í
tæp 30 ár. Hún kenndi á öllum
skólastigum og sinnti einkum
móðurmálskennslu. Hún lauk
kennararéttindum og var settur
leiðbeinandi í íslensku á Vest-
fjörðum á fræðsluskrifstofu
Vestfjarða af mennta-
málaráðuneytinu. Starfaði hún
við það í nokkur ár meðfram
kennslunni að ferðast milli skóla
á Vestfjörðum og leiðbeina
kennurum. Eftir 30 ára starf í
Bolungarvík fluttu þau hjónin til
Reykjavíkur og settust að í Eski-
hlíðinni. Eftir það fékkst hún við
prófarkalestur um skeið og
sinnti barnabörnum og fjöl-
skyldu.
Útför Önnu Sigríðar fer fram
frá Fríkirkjunni í Reykjavík í
dag, 28. apríl 2022, klukkan 15.
Börn Önnu og
Gunnars eru: 1)
Helga Kristín, f.
14.6. 1957, gift Þor-
leifi Óskarssyni, f.
6.3. 1958. Börn
þeirra eru: a)
Gunnar Már, f.
1989, maki Birna
Erlingsdóttir, f.
1989. Börn þeirra
eru Harpa Sigríð-
ur, f. 2015, og
Bergsteinn, f. 2020, og b) Óskar
Helgi, f. 1996, maki Sara Þöll
Finnbogadóttir, f. 1997. Sonur
Þorleifs er Skúli, f. 1979. 2) Vil-
hjálmur, f. 18.3. 1959, giftur
Liming Dai, f. 1974. Sonur Vil-
hjálms er Ari Þór, f. 1981. Sonur
hennar er Xiang Jin, f. 1998.
Anna fæddist í Reykjavík og
ólst þar upp. Hún gekk í Austur-
bæjarskólann og stundaði nám í
Menntaskólanum í Reykjavík.
Hún sótti ýmis námskeið og
lærði bókband í Myndlista- og
handíðaskólanum. Frá því upp
úr 1950 vann hún sem bók-
bindari á Landsbókasafninu við
Með söknuði kveð ég Önnu
tengdamóður mína eftir rúmlega
þriggja áratuga kynni. Anna
fæddist í Reykjavík og ólst þar
upp. Hún gekk í Austurbæjar-
skólann frá átta ára aldri, árið
1940, en skólinn tók til starfa árið
1930. Er hann enn talinn ein full-
komnasta skólabygging sem reist
hefur verið hér á landi og má hafa
til marks um stórhug fámennrar
og fátækrar þjóðar gagnvart
æsku landsins. Að loknu grunn-
námi stundaði Anna nám í
Menntaskólanum í Reykjavík. Þá
lærði hún bókband í Myndlista-
og handíðaskólanum, enda afar
listræn og vandvirk svo af bar.
Hún vann sem bókbindari á
Landsbókasafni Íslands á sjötta
áratugnum og þar kynntist hún
eiginmanni sínum, Gunnari
Ragnarssyni, heimspekingi og
kennara, sem var þar bókavörður
um líkt leyti. Gengu þau í hjóna-
band árið 1957.
Árið 1963 fékk Gunnar skjóla-
stjórastöðu í Bolungarvík og
fluttu þau Anna vestur með börn-
in sín tvö. Þar áttu þau farsælan
feril og kenndi Anna við skólann
frá fyrstu tíð. Ekki höfðu þau
hjónin hugsað sér að setjast að í
Bolungarvík til frambúðar, en sú
varð þó raunin því þar kenndu
þau í tæpa þrjá áratugi. Anna
sinnti einkum móðurmáls-
kennslu. Hún var afar glögg á ís-
lenskt mál og þekking hennar á
málfræði var óskeikul. Þá var
hún vel að sér í íslenskum bók-
menntum. Anna var góður kenn-
ari, góðum gáfum gædd og hafði
til að bera ríka þolinmæði sem er
mikilvæg forsenda fyrir því að ná
góðum árangri í samstarfi við
börn. Margir gamlir nemendur
minnast hennar með hlýju fyrir
þá umhyggju og metnað sem
hún hafði fyrir þeirra hönd.
Anna bjó fjölskyldu sinni fal-
legt heimili þar sem bókakostur
skipaði öndvegi; skáldverk, rit
um íslenska tungu, sögu þjóðar
og heimspeki. Anna sinnti eink-
um bókmenntunum, sögu lands-
ins og íslenskunni. Gunnar var á
hinn bóginn á kafi í heimspek-
inni, en sameiginleg var ást
þeirra á móðurmálinu og fóstur-
jörðinni sem þau nutu að ferðast
um og kynnast af eigin raun.
Heimili þeirra var jafnan gest-
kvæmt, enda voru þau höfðingj-
ar heim að sækja. Þar var mikið
spjallað, þau voru skemmtileg
viðræðu og áhugasöm um menn
og málefni.
Þegar þau hjónin fluttu til
Reykjavíkur urðum við Helga
þeirrar gæfu aðnjótandi að eiga
þau að nágrönnum í Eskihlíðinni
og þar stóðu jafnan opnar dyr
fyrir syni okkar frá unga aldri.
Anna og Gunnar létu sér annt
um þroska þeirra og menntun,
kenndu þeim og fylgdust náið
með þeim alla tíð. Seint verður
fullþakkað fyrir þann stóra skerf
sem þau áttu í uppeldi þeirra.
Að leiðarlokum – þegar ég
minnist Önnu – kemur upp í hug-
ann hógvær kona og dul um per-
sónuleg mál og tilfinningar, en
þó fyrst og fremst mikil sagna-
kona með leiftrandi frásagnar-
gáfu til að fræða og skemmta
samferðamönnum sínum. Hún
hafði líka til að bera, þegar svo
bar undir, ríkan húmor til að
gæða sögurnar lífi, sem og sam-
skipti öll. Hún var lífsglöð og féll
aldrei verk úr hendi. Anna var
vinur í raun, reyndist mörgum
vel og var afar trygg vinum sín-
um og fjölskyldu. Blessuð sé
minning hennar.
Þorleifur Óskarsson.
Ég varð þeirrar gæfu aðnjót-
andi að eiga í löngu og nánu sam-
bandi við Önnu ömmu. Eftir að
þau afi Gunnar fluttu suður
bjuggu þau í sömu götu og við
fjölskyldan. Það má segja að
Eskihlíð 10 hafi verið mitt annað
heimili framan af. Það er eitthvað
sérstakt við þá miklu nánd við
ömmu sína og afa sem skapast
þegar maður er ekki bara reglu-
legur gestur heldur heimalning-
ur – sem ég var svo sannarlega.
Anna amma hafði öll einkenni
hinnar hefðbundnu ömmu. Hún
stóð í sultugerð, prjónaði húfur
og peysur, bakaði smákökur fyrir
jólin, bollur á bolludaginn og
pönnukökur alla hina dagana –
sérstaklega til að kæta unga
menn eftir langan dag. Þess á
milli lagði hún kapal, reykti Kent
í betri stofunni, spjallaði við vin-
konurnar í símann og fór í perm-
anent. Öflugur fulltrúi sinnar
kynslóðar.
Þó á sínum tíma hafi ég alltaf
kunnað best við önnukökurnar þá
lærði ég fljótt að meta hana fyrir
eitthvað svo miklu meira en að
gefa mér „eitthvað gott í gogg-
inn“ eins og hún sagði alltaf. Ég
var eitt af þremur barnabörnum
hennar og því var athyglin
löngum óskipt og ég naut sann-
arlega góðs af hennar einlæga
áhuga á því að kenna, fræða og
ala upp. Sem kennari í barna-
skóla til margra áratuga greip
hún fagnandi tækifærið að geta
veitt mér forskot í skóla með öfl-
ugri lestrar- og íslenskukennslu –
alltaf þegar mig vantaði eitthvað
að gera. Þó ég hafi kannski ekki
alltaf fagnað á þeim tíma þá þykir
mér afar vænt um allar stundirn-
ar sem við sáum og lásum saman
sögur og ljóð og þuldum mál-
fræðireglur á bekknum við eld-
húsborðið í Eskihlíðinni. En þó
henni hafi verið annt um að halda
manni við bækurnar var nú líka
oft stutt í leik. Við gripum nefni-
lega reglulega í spil við eldhús-
borðið að lærdómi loknum. Oftast
varð marías fyrri valinu og ekk-
ert var gefið eftir. Stigin voru tal-
in og skráð af mikill reglusemi og
engir sénsar gefnir þrátt fyrir
nokkurn aldurs- og reynslumun.
Það minnisstæðasta í okkar
sambandi voru þó án alls efa sam-
tölin. Af einlægum áhuga spurði
hún spurninga um líf manns og
tilveru. Fékk mann til að tala, út-
skýra, hlusta, skilja. Við áttum
samtöl um allt milli himins og
jarðar. Þeirra mun ég sakna allra
mest.
Ég horfi með hlýhug til baka á
þann tíma sem við eyddum sam-
an og er jafnframt þakklátur fyr-
ir að Harpa Sigríður, dóttir mín,
hafi náð að kynnast langömmu
Önnu jafn vel og hún gerði. En
heimsókn okkar Hörpu til hennar
á 90 ára afmælisdaginn mun allt-
af lifa í hugum og hjörtum okkar
beggja sem falleg kveðjustund.
Við elskum þig alltaf.
Gunnar Már Þorleifsson.
Með söknuði kveð ég ömmu
mína, Önnu Sigríði Skarphéðins-
dóttur. Við amma vorum miklir
mátar. Í æsku dvaldi ég nær dag-
lega hjá ömmu og afa í Eskihlíð –
og hef verið tíður gestur alla tíð
síðan. Þegar maður kom í heim-
sókn sat amma gjarnan við eld-
húsborðið og leysti krossgátu eða
þá við prjónaskap. Amma tók
alltaf rausnarlega á móti manni.
Til hátíðabrigða hrærði hún í
pönnukökur og það var raunar
föst regla við ákveðin tækifæri.
Einkum og sér í lagi þegar maður
hafði fengið einkunnaspjöld úr
skólanum – en ömmu var annt
um menntun barnabarna sinna.
Í seinni tíð fór amma, við minni
tilefni, að bjóða upp á lummur að
hætti Clarks Gable. Hún sagði
mér, stríðin á svip, að lummurnar
hefðu verið eftirlætismorgun-
Anna Sigríður
Skarphéðinsdóttir