Morgunblaðið - 05.05.2022, Blaðsíða 54

54 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 5. MAÍ 2022
✝
Kristín Anna
Claessen fædd-
ist á Reynistað í
Skerjafirði 1. októ-
ber 1926. Hún lést á
hjúkrunarheim-
ilinu Seltjörn 28.
apríl 2022.
Foreldrar henn-
ar voru hjónin Jean
Eggert Claessen, f.
16.8. 1877, d. 21.10.
1950, og Soffía
Jónsdóttir Claessen, f. 22.7.
1885, d. 20.1. 1966. Systir Krist-
ínar Önnu var Laura Freder-
ikke, f. 24.1. 1925, d. 13.1. 2021.
Eiginmaður Kristínar var
Guðmundur Benediktsson,
ráðuneytisstjóri í forsætisráðu-
neytinu, f. 13.8. 1924, d. 20.8.
2005.
Þau eignuðust fjögur börn.
Elst var Ragnheiður Margrét,
f. 17.10. 1953, d. 1.10. 2018.
Börn hennar og Björns Ragn-
arssonar eru Birna Anna og
Lára Björg.
Jóni Hafstein tannlækni og
starfaði við það til ársins 1956.
Síðar vann hún sem hjúkrunar-
ritari á Landspítalanum, fyrst á
bæklunardeild, en lengst af á
Barnaspítala Hringsins. Einnig
starfaði hún í mörg ár með
kvenfélaginu Hringnum að líkn-
ar- og mannúðarmálum, sér-
staklega í þágu barna.
Kristín Anna gekk ung í Odd-
fellowregluna og var vígð í
Rbst. nr. 1, Bergþóru, þ. 24.2.
1953. Þar gegndi hún öllum
helstu embættum og vann alla
tíð ötult starf í reglunni. Hún
var aðalhvatamaður að stofnun
Rbst. nr. 10, Soffíu, sem nefnd
er eftir móður hennar, en stúk-
an var stofnuð 16.11. 1996.
Soffía og Eggert Claessen, for-
eldrar Kristínar, voru frum-
kvöðlar að stofnun Rebekku-
stúku hér á Íslandi.
Kristín var sæmd heiðurs-
merki Oddfellowreglunnar,
heiðursmerki fyrrverandi stór-
fulltrúa og var gerð heiðurs-
félagi Rbst. nr. 10, Soffíu, á 15
ára afmæli stúkunnar.
Útförin fer fram frá Seltjarn-
arneskirkju í dag, 5. maí 2022,
klukkan 13 og verður streymt:
https://streyma.is/streymi/
https//www.mbl.is/andlat
Soffía Ingibjörg,
f. 21.3. 1955. Börn
hennar og Þor-
steins Einarssonar
eru Kristín Soffía,
Einar, Guðmundur
Benedikt og Hall-
dór Þorsteinn.
Solveig Lára, f.
13.11. 1956. Börn
hennar og Her-
manns Sveinbjörns-
sonar eru Benedikt
Hermann, Kristín Anna og Vig-
dís María. Maður Solveigar
Láru er Gylfi Jónsson.
Eggert Benedikt, f. 30.11.
1963. Sonur hans og Sigríðar
Rósu Bjarnadóttur er Hall-
grímur. Börn hans og Jónínu
Lýðsdóttur eru Unnur og Jakob.
Tuttugasta langömmubarnið
er væntanlegt nú í maí.
Kristín varð stúdent frá
Menntaskólanum í Reykjavík á
100 ára afmæli skólans árið
1946. Eftir eitt ár í Háskóla Ís-
lands lærði hún tannsmíði hjá
Guð getur ekki verið alls stað-
ar, þess vegna bjó hann til
ömmu og afa. Amma var nefni-
lega engri lík.
Ég var lánsamur að fá að
dvelja mikið hjá ömmu og afa á
Reynistað í barnæsku. Heimili
þeirra var merkilegur staður
með mikla sögu, sem maður fór
ekki varhluta af. Að stelast í
kandís og saltpillur inni í eldhúsi
voru fastir liðir en ef maður var
heppinn var maður leiddur niður
í norðurkjallara, sem gjarnan
var kallaður nammikjallari enda
iðulega fullur af sælgæti sem
keypt var erlendis, eða í fríhöfn-
inni við heimkomu, þar sem ein-
hverju var gaukað að manni.
Amma og afi voru nefnilega allt-
af einhvers staðar. Áfangastað-
irnir, ferðasögurnar og myndaal-
búmin höfðu mótandi áhrif.
Þannig var það eitt sinn að ég
hlaut skólastyrk japanskra yf-
irvalda eftir að hafa tjáð þáver-
andi sendiherra Japans á Íslandi
að áhugi minn á landinu hefði
kviknað snemma; að amma mín
og afi hefðu sagt mér sögur af
ferðalögum þeirra um landið og
að í barnæsku hefði ég klæðst
Kimono um helgar. Sagan af
helgarklæðnaðinum hefði
kannski mátt vera nákvæmari,
en japanskur var silkisloppurinn
sannarlega, sem amma og afi
færðu mér við heimkomuna. En
styrkinn hlaut ég og hafi gömlu
hjónin á Reynistað ævinlegar
þakkir fyrir leiðsögnina; að efla
forvitni afkomenda sinna um
heiminn í kringum sig. En svona
var lífið með ömmu og afa.
Heimili þeirra var fullt af fram-
andi munum sem vöktu forvitni
hjá ungum dreng og þegar ég
sjálfur fór að segja ömmu frá
ferðalögum mínum, sat hún og
hlustaði með eftirvæntingu á
ferðasöguna. Síðustu ferðasög-
una mína sagði ég henni núna í
apríl, að ég hefði verið að koma
heim úr ferðalögum frá fjarlæg-
um löndum. „En dásamlegt,
dásamlegt,“ sagði hún og augun
ljómuðu. Þrátt fyrir að vera ein-
staklega vel sigld, var hún
greinilega forvitin um heiminn
til síðasta dags. Eða kannski
þess vegna. Á námsárum mínum
átti ég það til að fá bílinn hennar
ömmu lánaðan nokkra daga í
senn, gegn því að ég myndi aka
henni þegar á þyrfti að halda.
Einhver gæti haldið að nægur
tími gæfist fyrir námsbækurnar
þá daga er ég hafði bílinn að
láni, en aldrei hafði mig órað
fyrir því að fólk á hennar aldri
væri almennt að áorka því sem
hún átti til að gera á einum degi.
Að frátalinni ótæpilegri kaffi-
drykkju okkar og masi um allt
og ekkert, lá leiðin í lagningu á
Dunhaganum, að spila nokkra
takta í lomber með vinkonum, á
Oddfellow-fundi, í ræktina,
kirkjuna, bankann, búðina og
hvað annað sem manni gæti
flogið í hug að gera þegar maður
hefur einkabílstjóra. En ýmis-
legt lærði maður á þessum ferð-
um sem hollt er ungu fólki að
temja sér, s.s. aga, því alls ekki
mátti maður vera seinn. Snyrti-
mennsku, því ekki átti í bílnum
að vera sjáanlegt rusl. Ekki var
nóg að rata á réttan stað, maður
átti að þekkja götuheitin. Og þá
lærði maður einfaldlega götu-
heitin. En auðvitað er viðmót
ömmu við brimróti tilverunnar
það eftirtektarverðasta í fari
hennar. Aðspurð hvað hún vildi
fá í jólagjöf, var svarið alltaf
„gott viðmót“.
Og aldrei brást það hjá henni
sjálfri. – Þeir sem temja sér við-
horf ömmu til lífsins, eru vel í
stakk búnir til að takast á við
það.
En ég hafði hugsað mér að
þakka þér að minnsta kosti fyrir
fylgdina, viðmótið og notaleg-
heitin frá upphafi til enda en
hugulsemina þína við mig sér-
staklega dettur mér ekki lifandi
í hug að reyna að þakka með
þessum línum. Hana geymi ég til
minja, svo ef þú þyrftir á ein-
hverjum smágreiða að halda,
sem vanmætti mínum væri ekki
ofvaxinn, þá getur þú gert til-
raun um það hve geyminn ég er
eða gleyminn, næst þegar við
hittumst. Þá fáum við okkur
portvín og förum yfir málin.
Elsku amma mín, þú gafst
okkur svo margt sem aldrei mun
gleymast. Þín mun ég minnast af
aðdáun og hlýju; ávallt með bros
á vör. Þinn,
Halldór Þ. Þorsteinsson.
Í síðustu viku þegar ég kvaddi
Kristínu ömmu í síðasta skipti,
þá áttaði ég mig á því hversu
lánsamur ég er að hafa þessa
góðu konu í lífi mínu svona lengi.
Kristín amma var nefnilega al-
veg yndisleg kona sem átti
merkilega og fallega ævi.
Þegar ég hugsa til baka og
minnist ömmu minnar, þá á ég
endalaust af góðum og fallegum
minningum. Nánast allar eru
þær af sól, fallegu veðri, bros-
andi andlitum og grænu grasi á
þakinu á Reynistað. Þar var ég
alltaf umkringdur af fólkinu
mínu og endalausum veitingum.
Amma og afi slepptu nefnilega
aldrei tækifæri til þess að halda
boð. Þegar ég var lítill þá vissi
ég aldrei almennilega hvað
amma gerði, annað en að vera
fín, skutla afa og halda veislur.
Kjallarinn á Reynistað var fullur
af dularfullum leyndardómum,
hólarnir í garðinum voru enda-
lausir fjallgarðar af ævintýrum,
og allt sem maður snerti hafði
sögu að segja.
Amma átti fjöldann allan af
afkomendum, og tók sér alltaf
tíma til þess að vera með og
rækta samböndin við fólkið sitt.
Þegar ég var lítill þótti mér ég
vera mjög heppinn að fá að taka
þátt í því að koma jólagjöfunum
frá þeim hjónunum til vina
þeirra, en mest þótti mér vænt
um að fá að vera einn með
ömmu og geta rætt við hana um
alls kyns mál. Amma var nefni-
lega mjög klár og skemmtileg
kona. Þegar ég varð eldri og
eignaðist mín eigin börn, þá
þótti mér svo ofsalega vænt um
það hvað hún lagði sig fram við
að kynnast þeim og taka þátt í
þeirra lífi, þó svo að við byggjum
langt í burtu. Eitt besta dæmið
um það var þegar hún tók
strætó alla leið úr Reykjavík til
Neskaupstaðar, til þess að vera
viðstödd skírn sonar okkar
Kristínar Ellu. Okkur þótti ákaf-
lega vænt um það að hún hefði
tekið sér heilan dag til þess að
ferðast í eina skírn og svo aftur
til baka, en fyrir henni var það
sjálfsagt mál.
Ömmu þótti alltaf ofsalega
gaman að heyra hvað væri í
gangi hjá fólkinu sínu, spurði
spurninga af því hún hafði
áhuga, studdi við þegar þurfti
stuðning, og samgladdist inni-
lega þegar gekk vel. Þegar hún
spurði mig hvert ég hefði verið
að fara eða hvaðan ég hafði verið
að koma, þá átti hún alltaf sögu
um það þegar hún var með afa á
viðkomandi stað, og ljómaði þeg-
ar hún sagði frá.
Elsku Kristín amma, þú hafð-
ir mikil áhrif á líf mitt og mun
ég alltaf vera þakklátur fyrir
tímann sem við áttum saman.
Minningin um þig mun hlýja
okkur öllum, og við munum öll
sakna þín.
Guðmundur Benedikt
Þorsteinsson og fjölskylda.
Í minningunni var alltaf sól.
Það var logn og flugvélaför á
himni. Dálítið kalt en frískt og
oftar en ekki eftirvænting í lofti.
Ferðatöskur opnar, fríhafnar-
varningur og sögur. Ferðasögur
af framandi slóðum, veisluhöld-
um og áhugaverðu samferða-
fólki.
Amma var kona hefðanna,
daganna og ártalanna. En hún
var líka kona nútímans, víðsýn
og fordómalaus. Hún var forvitin
um menn og málefni, skörp og
sjálfsörugg en jafnframt sýndi
hún fólki raunverulegan áhuga,
hlýju og umhyggju.
Amma fékk fegurðina, út-
geislunina og smartheitin í
vöggugjöf og var sjálf örlát á
hrós og falleg orð.
Ég átti ömmu og afa og vildi
helst hafa þau út af fyrir mig.
Ég tók strætó úr Melaskóla á
Reynistað. Við amma spiluðum
vist, syntum í Vesturbæjarlaug
og borðuðum ristaða sandköku í
sólinni. Svo þurfti að trekkja
klukkuna, raka hólana og taka
upp rabarbara. Vinkonur, ná-
grannar og frændfólk voru tíðir
gestir og auðvitað fórum við
amma á bílnum og sóttum afa í
vinnuna. Í minningunni var allt-
af sól.
Þú tókst á móti mér í þennan
heim og nú hef ég fylgt þér síð-
asta spölinn. Takk fyrir um-
hyggjuna og kærleikann sem þú
sýndir mér alltaf.
Góða ferð elsku amma mín.
Þín
Kristín Soffía.
Nú þegar elsku amma Kristín
er farin þakka ég fyrir bernsku-
minningar mínar með henni og
afa Guðmundi á Reynistað. Ég
finn fyrir ró og kærleika þegar
ég hugsa um kvöldin þegar við
vorum í pössun hjá þeim, í ilm-
andi hreinum rúmfötum, og
amma las fyrir okkur söguna um
galdrapottinn sem hætti ekki að
elda graut eða þegar hún bað
bænir fyrir svefninn.
Ég finn það líka hvað amma
hafði jákvæð áhrif á svo marga
sem hún kynntist. Það eru ófá
skiptin sem fólk minnist á það
við mig á sumrin í Hóladóm-
kirkju þegar ég vinn þar sem
kirkjuvörður hvað amma mín sé
stórkostleg og merkileg kona.
Í síðasta skiptið sem ég hitti
ömmu Kristínu í fyrrahaust
spurði ég hana hvernig hún
hefði það og hún sagði rólega:
„Maður bara þakkar fyrir það
sem er gott, og lætur hitt eiga
sig.“ Svo spjölluðum við saman
og hún spurði mig út í mitt líf og
ég man svo vel hvað mér þótti
vænt um það þegar hún sagðist
samgleðjast mér. Ég var á leið-
inni heim til mín í Bandaríkj-
unum daginn eftir og þegar hún
gekk með mér til dyra sagði
hún: „Jæja, sjáumst við þá nokk-
uð aftur?“ og ég sagðist ekki
halda það. Það var eitthvað
öðruvísi við það hvernig hún
sagði þetta, mér fannst eins og
við værum báðar að hugsa að
þetta gæti verið okkar síðasta
kveðjustund. Við föðmuðumst
vel og lengi og svo veifuðum við
hvor annarri alla leiðina sem ég
gekk út í bíl. Svo settist ég í bíl-
inn og við héldum áfram að veifa
hvor til annarrar og ég fann tár-
in fylla augun.
Takk, elsku amma mín, fyrir
allt gott.
Vigdís María
Hermannsdóttir.
Ég hef frá því ég var barn
óttast það að missa ömmu Krist-
ínu. Hugsunin hefur verið
óbærileg. Óraunveruleg. Að geta
ekki hitt hana, faðmað hana og
fundið hlýjuna og kærleikann
frá henni. Minningin um ömmu
er nærvera. Kærleikur, hlýja,
gleði. Að koma í pössun og fá
appelsínudjús og krumpubrauð
og kandís. Fá að trekkja upp
stóru klukkuna í borðstofunni,
leika sér með spilapeningana á
gólfinu inni í kontór, hlaupa um
og rúlla sér í hólunum úti í garði.
Seinna, sem unglingur, fékk
ég að búa hjá ömmu og afa á
Reynistað yfir sumarið. Ég
vakna snemma á morgnana til
að mæta á morgunvaktir og
amma vaknar alltaf með mér.
Hún vaknar alltaf korter fyrir
sjö. Ef hún vaknaði seinna
fannst henni hún hafa misst af
deginum. Kemur fram í eldhús
með sitt fallega bros, í hvítum
náttslopp, svo létt á fæti að það
var eins og hún svifi. „Góðan
daginn, mademoiselle!“ Alltaf
glöð. Alltaf spennt fyrir deginum
sem framundan er. Spennt fyrir
lífinu. Við fáum okkur hafra-
graut og svart te með hunangi
og mjólk. Á kvöldin sitjum við í
kontórnum, drekkum te úr pip-
armyntulaufum í garðinum.
Árin liðu og alltaf var amma
fastur liður í tilverunni. Að koma
í kaffi og kvöldmat til hennar,
spjalla um heima og geima á
meðan hún hellti upp á könnu
eftir könnu af kaffi. Eftir að
Huldar sonur minn fæddist var
alltaf jafn gaman að fara til
löngu. Fá að sjá gauksklukkuna
slá og leika sér með dótið sem
var líkt og fjársjóður í hans aug-
um. Hún kallaði hann engilinn
sinn líkt og hún kallaði okkur öll.
Kærleikurinn sem maður fann
frá ömmu var svo innilegur. Hún
kallaði mig líka engilinn sinn,
gullið sitt, alnöfnu sína. Rétt áð-
ur en hún kvaddi, þegar hún
sagðist varla muna lengur hvað
hún hét, gat ég sagt henni að við
hétum báðar Kristín Anna og
hvað ég væri ótrúlega stolt af
því að hafa fengið nafnið hennar.
„Mikið er gaman að heyra
þetta,“ sagði hún og lygndi aftur
augunum.
„Er þig að dreyma, amma?“
spurði ég hana.
„Já,“ sagði hún.
„Hvað er þig að dreyma?“
„Þig.“
Draumur og veruleiki runnu
saman í eitt. Ég fékk að halda í
höndina á henni þegar hún dró
síðasta andardráttinn, alveg
einsog hún hélt í höndina á mér
þegar ég var lítil, þegar hún las
með mér bænirnar fyrir svefn-
inn.
Nú fær amma að hvíla sig eft-
ir að hafa séð um börnin sín og
barnabörnin og barnabarna-
börnin í öll þessi ár og nært þau
af kærleika og hlýju sem þau
taka með sér út í lífið. Ég fann
það skýrt á síðustu dögunum
hennar hvað við höfum öll fengið
þennan kærleik í miklum mæli.
Kærleik sem fer ekkert.
Þannig lifir hún áfram.
Amma, sem mér fannst að hlyti
að vera alltaf til, verður alltaf til.
Hún lifir áfram í okkur öllum
sem henni þótti svo vænt um.
Takk, elsku amma mín, fyrir
allt. Mig skortir orð til að lýsa
því hvað ég er þakklát fyrir að
hafa átt þig fyrir ömmu og hvað
ég elska þig mikið.
Þitt barnabarn og nafna,
Kristín Anna.
„Hvers saknar þú mest frá Ís-
landi?“ spurði mamma mig þeg-
ar ég var lítil og við fjölskyldan
bjuggum í Bandaríkjunum.
Svarið var einfalt: „Ömmu Krist-
ínar.“ Amma Kristín átti hug og
hjarta allra sem urðu á vegi
hennar á lífsleiðinni. Við barna-
börnin hennar nutum góðs af því
að fá að alast upp með ömmu
sem elskaði hvert og eitt okkar á
sinn hátt. Og það var ekki bara
hennar eigin fjölskylda sem var
henni kær heldur sýndi hún öllu
fólki áhuga og hlýju.
Amma Kristín þótti með
glæsilegri konum og hún hafði
einnig unun af því að gera allt í
kringum sig fallegt. Heimilið
hennar, Reynistaður í Skerja-
firði, stóð öllum opið og best leið
henni með fulla stofu af börnum,
barnabörnum, frændfólki og vin-
konum. Fegurð ömmu Kristínar
kom ekki síst að innan þar sem
fólk laðaðist að henni úr öllum
áttum. Þegar ég var lítil og ekki
farin að skilja fjölskyldutengsl
stóð ég í þeirri meiningu að hún
væri amma allra því fólk, börn
jafnt sem fullorðnir, hljóp alltaf
beint í fangið á henni. Í minning-
unni var nánast ekki hægt að
fara svo mikið sem út í fiskbúð
nema við hefðum alla vega
klukkustund aflögu eða meira.
Og það var ekki bara Reyni-
staður sem var öllum opinn sem
standandi kaffiboð frá morgni til
kvölds flestar helgar. Við barna-
börnin grínuðumst oft með það
að amma mátti aldrei missa af
neinu. Ef það var boð, afmæli
eða hvaðeina þá gerði hún nán-
ast hvað sem er til að vera við-
stödd. Hún ferðaðist til útlanda,
á milli landshluta og skipti oft
einum degi á milli margra kaffi-
boða langt fram eftir aldri. Ég
keyrði hana eitt sinn á milli
tveggja jarðarfara sem voru á
sama tíma. Þótt fæstir trúi þess-
ari sögu í dag þá er þetta dag-
satt. Enda var amma alltaf til
staðar fyrir svo ótal mörg. Hún
hefur stutt mig, haldið í höndina
á mér og rétt mér saltpillu upp
úr veskinu svo lítið bar á við há-
tíðlegar athafnir frá því ég man
eftir og þar til nú.
Amma Kristín og afi Guð-
mundur eignuðust fjögur börn
og fljótt bættust við barnabörn
og barnabarnabörn. Áhugi henn-
ar á fólkinu hennar kom meðal
annars fram í því að hún mundi
eftir hverju einasta afmæli,
skírnar-, fermingarafmæli að
ógleymdum trúlofunar- og stúd-
entsafmælum. Hún hélt mikið
upp á þessa daga sem höfðu allir
sérstaka merkingu fyrir ólík til-
efni. Það var henni óbærilegt
áfall þegar elsta dóttir hennar,
mamma mín, Ragnheiður Mar-
grét, lést á afmælisdaginn henn-
ar 1. október 2018. Mitt í sorg-
inni hvíslaði hún að mér að hér
eftir yrði ég stelpan hennar og
hún mamma mín. Og enn fékk
ég stuðninginn og ástina þegar
ég þurfti mest á henni að halda.
Því þannig var hún.
Blessuð sé minning elsku
hjartans ömmu minnar Kristínar
sem nú er komin heim til afa og
stelpunnar sinnar.
Lára Björg Björnsdóttir.
Amma Kristín var miðjan í lífi
fjölskyldu sinnar. Ég held að
okkur afkomendum hennar líði
öllum eins og við höfum átt al-
veg sérstakt samband við ömmu,
enda áttum við það. Hún lagði
sig fram við að kynnast okkur
hverju og einu, manneskjunum
sem við vorum, hverju við höfð-
um áhuga á, hvað við vorum að
pæla og hugsa, hverjir væru vin-
ir okkar, hvað þau voru að pæla
og hugsa. Áhuginn var endalaus
og þannig þekkti hún okkur líka
öll svo vel.
Áhugasemi var eitt af helstu
einkennum ömmu. Og líklega
eitt af því sem gerði hana síunga
allt fram á síðasta dag. Þegar
við komum til hennar á sunnu-
dögum á okkar yngri árum eftir
hresst laugardagskvöld var ekki
nóg að segjast hafa farið út.
Hvert var farið, hverjir voru
með í för, var ykkur boðið upp?
Og amma fékk svörin í smáat-
riðum, svona að mestu. Hún var
skilningsrík, húmorísk, opin og
fordómalaus. Hún las mikið og
fór á allar leiksýningar, fannst
alltaf gaman, og sýningarnar
sem höfðuðu kannski ekki mest
til hennar voru samt alltaf svo
fróðlegar, eins og hún orðaði
það.
Amma þekkti alla, hélt
stærstu og mestu veislurnar,
mörg hundruð manna boð á
heimili sínu Reynistað í Skerja-
firði, og aldrei sást á henni
stress eða asi. Glöð og glæsileg
tók hún á móti öllum sem þang-
að komu, hlý og umfaðmandi,
stóra hjarta heimilisins og fjöl-
skyldunnar.
Um leið og amma var opin og
forvitin um nýjungar hélt hún
fast í hefðir. Jólaboð, hænukássa
á páskum, eggjasnafs á sumar-
daginn fyrsta, súkkulaðikaka á
sunnudögum, kaffiboð sem enn
þann dag í dag er kennt við
Dússa, móðurbróður ömmu, pip-
arsvein af gamla skólanum sem
var fastagestur í sunnudags-
kaffinu á Reynistað. En amma
var ekki hefðbundin vegna
íhaldssemi. Hefðirnar snerust
um fólkið hennar, þær voru
tækifæri til að koma saman
reglulega og oft, að eiga sam-
verustundir við bæði stærri til-
efni og í hversdeginum sjálfum.
Amma fæddist á Reynistað í
Skerjafirði og bjó þar í heil 80
ár. Þegar hún giftist afa Guð-
mundi bjuggu þau áfram í hús-
Kristín Anna
Claessen