Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.2008, Blaðsíða 44

44 - Sjóm­annablaðið Víkingur­
13 Sjá H:472/2002 fr­á 20. m­ar­s 2003 (Ákæruvaldið
gegn Erlingi Sveini Haraldssyni, Erni Snævari
Sveinssyni og Fagramúla ehf.)
14 26. gr­. er­ svohljóðandi: Allir eru jafnir fyrir
lögunum og eiga rétt á sömu lagavernd án nokk-
urrar mismununar. Lögin skulu því í þessu skyni
banna hvers konar mismunun og ábyrgjast öllum
mönnum jafna og raunhæfa vernd gegn mismun-
un svo sem vegna kynþáttar, litarháttar, kynferðis,
tungu, trúarbragða, stjórnmálaskoðana eða ann-
arra skoðana, þjóðernisuppruna eða félagslegs
uppruna, eigna, ætternis eða annarra aðstæðna.
15 Sbr. auglýsingu 7/1985 í C – deild
Stjórnartíðinda.
16 H:103/1994 fr­á 18. m­aí 1995 (Ákæruvaldið
gegn Sveini Eiríki Sigfússyni) H: 120/1989 fr­á
9. Janúar­ 1990, (Ákæruvaldið gegn Guðmundi
Breiðfjörð Ægissyni); H: 274/1991 fr­á 5. m­ar­s
1992 (Ákæruvaldið gegn Halli Magnússyni)
17 H:103/1994 fr­á 18. m­aí 1995 (Ákæruvaldið
gegn Sveini Eiríki Sigfússyni); Sjá einnig Davíð
Þór­ Björ­gvinsson, Lögskýringar, (Reykjavík:
Háskólaútgáfan, 1996) bls. 51. Sjá einnig
Ör­yr­kjadóm­ svokallaðan: H: 549: 2002 fr­á 16.
október­ 2003 (Ingibjörg Gunnarsdóttir gegn
Tryggingastofnun ríkisins) Hé­r­ var­ annar­ sam­n-
ingur­ Sam­einuðu þjóðanna, Alþjóðasam­ningur­
um­ fnahagsleg, fé­lagsleg og m­enningar­leg r­é­tt-
indi, hafður­ til hliðsjónar­.
18 Tjáningar­fr­elsi er­ ver­ndað í 73.gr­ eftir­ br­eytingu
á Stjór­nar­skr­á lýðveldisins Íslands nr­. 33/1977
m­eð Stjór­nar­skipunar­lögum­ nr­. 97/1995.
19 H: 274/1991 fr­á 5. m­ar­s 1992 (Ákæruvaldið
gegn Halli Magnússyni).
12 Umræddur samningur hefur ekki verið lögfestur
hér á landi, en Alþingi sá engu að síður ástæðu
til að birta hann í íslenskri þýðingu í lagasafni
Íslands (nr. 10 1979) sem gefur vísbendingu um
að honum sé ætlað að hafa nokkuð sterkt vægi
þrátt fyrir að lögfestingu skorti.
21 Manfr­ed Nowak. Introduction to the International
Human Rights Regime. (The Raoul Wallenber­g
Intsitute Hum­an Rights Libr­ar­y, volum­e 14)
Mar­tinus Nijhoff Publisher­s: Boston 2002. Bls.
80.
22 Athugasemdir með frumvarpi til stjórnskip-
unarlaga um breytingar á stjórnarskrá lýðveld-
isins Íslands 33/1944 (Þskj. 389, mál nr. 297,
1994)
23 38.gr. Stofnsamþykktar Alþjóðadómstólsins
í Haag ( Statute of the International Court of
Justice, 26 júní, 1945, 33 U.N.T.S. 993)
24 Samningareglur þjóðaréttarins eru skráðar
í Vínarsáttmálann um þjóðréttarsamn-
inga(Vienna Convention on the Law of
Treaties, 23 maí, 1969, 1155 U.N.T.S. 331).
Ísland er ekki aðili að Vínarsáttmálanum
en helstu meginreglur hans eru hinsveg-
ar venjuhelgaðar og því bindandi fyrir alla
þjóðréttaraðila óháð aðild. Um þjóðrétt-
arvenjur í Vínarsamningnum, sjá t.d. dóm
Alþjóðadómstólsins í Haag Ungverjaland gegn
Slóvakíu (1997/7 mgr. 142) (Case concerning
Gabcíkovo-Nagymaros Project (Hungary v.
Slovakia), 1997 I.C.J. 7)
25 Meginr­egla sam­ningar­é­ttar­ „sam­ningar­ skulu
standa“ (Every treaty in force is binding upon the
parties to it and must be performed by them in
good faith.)
26 Sjá ársskýrslu Mannréttindanefndar Sameinuðu
þjóðanna (frá nítugustu fundarröð nefndarinn-
ar, 9.-27. júlí 2007) Í viðauka nr. 10 við 62.
ársskýrslu Allsherjarþings Sameinuðu þjóð-
anna (A/62/40). bls. 1.
27 A party may not invoke the provisions of its
internal law as justification for its failure to
perform a treaty.
28 Í athugasemdum með frumvarpi til stjórnskip-
unarlaga um breytingar á stjórnarskrá lýðveld-
isins Íslands 33/1944 (Þskj. 389, mál nr. 297,
1994), kemur fram að ríkið líti svo á að íslensk
lög séu höfð í samræmi við alþjóðlegar skuld-
bindingar, nema sérstakir fyrirvarar séu gerðir
um annað og að hér á landi hafi yfirleitt verið
leitast við að laga íslenskan rétt að ákvæðum
mannréttindasamninga.
29 Þess verður þó að geta, að vaxandi fylgni er
meðal aðila þjóðaréttar um að gróf mannrétt-
indabrot séu engu ríki óviðkomandi, og skapi
svokallaðar ergo omnes skyldur allra ríkja, sem
skýrðar voru fyrst af Alþjóðadómstólnum í svo-
kölluðu Barcelona Traction máli. Dæmi eru um
að brot á mannréttindum hafi leitt til hernaðar-
aðgerða gegn brotlegum ríkjum, sbr. aðgerðir
NATO ríkja í fyrrum Júgóslavíu, og hafa slíkar
aðgerðir ekki verið gagnrýndar að miklu marki,
þrátt fyrir að hernaður sé almennt bannaður sbr.
2.4 gr. Sáttmála Sameinuðu þjóðanna.
30 Sbr. auglýsingu 7/1985 í C – deild
Stjórnartíðinda.
31 Davíð Þór­ Björ­gvinsson, Lögskýringar,
(Reykjavík: Háskólaútgáfan, 1996) bls. 173.
32 Í 2. gr­. viðaukans segir­: Aðildarríki að samningn-
um sem gerist aðili að þessari bókun viðurkennir
lögbærni nefndarinnar til þess að veita móttöku
og athuga erindi frá einstaklingum, sem falla
undir lögsögu þess, er halda því fram að þeir hafi
orðið fyrir skerðingu af hálfu þess aðildarríkis
á einhverjum þeirra réttinda sem lýst er í samn-
ingnum.
33 Guðm­undur­ Alfr­eðsson. „Tillaga um­ m­ann-
r­é­ttindi í stjór­nar­skr­á“ í Afmælisrit til heið-
urs Gunnari G. Schram sjötugum 20. febrúar
2001, í r­itstj. Ár­m­anns Snævar­r­, Guðr­únar­
Er­lendsdóttur­, Jónatans Þór­m­undssonar­ o.fl.
(Reykjavík:Alm­enna bókafé­lagið, 2002), bls. 173
34 Grundvallarregluna um góða trú (principle
of good faith) er víða að finna, bæði í lands-
réttar- og alþjóðalögum. Auk vísan til hennar
í Vínarsáttmálanum, er hennar t.a.m. getið í
2.gr. Sáttmála Sameinuðu þjóðanna.
35 Sjá t.d. úr­skur­ð Óbyggðar­nefndar­ nr­. 5/2003
fr­á 10. desem­ber­ 2004 og dóm­ Hæstar­é­ttar­
í m­áli sem­ höfðað var­ gegn r­íkinu í kjölfar­-
ið, H: 25/2007 fr­á 14. júní 2007 (Sigurður
Jakob Jónsson, Anna Birna Þráinsdóttir,
Ólafur Sigurþórsson o.fl. gegn íslenska ríkinu)
Landssvæðið sem­ um­ r­æðir­ í þessum­ dóm­i var­
num­ið á landnám­söld og hafa ‘eigendur­’ nýtt
það sem­ beitar­land og til skógar­tekju.
36 Því afr­é­ttar­-m­áli sem­ getið er­ hé­r­ að fr­am­an,
hefur­ ver­ið vísað til Mannr­é­ttindadóm­stóls
Evr­ópu, en dóm­stóllinn hefur­ áður­ viður­kennt
að venja og góð tr­ú eigenda styr­ki r­é­tt þeir­r­a
gagnvar­t eignaupptöku af hálfu r­íkja, sbr­. t.d.
Asfuroglu og fleiri gegn Tyrklandi (36166/02)
ECHR, 27. m­ar­s 2007 (Tel nægjanlegt að nefna
eitt m­álsnúm­er­, þó þau sé­u fleir­i því um­ er­ að
r­æða átta m­ál sem­ dæm­d vor­u sam­an.) Í dóm­n-
um­ kom­ fr­am­ að eigendur­ landssvæðis hefðu
keypt það í góðr­i tr­ú og að r­íkinu bær­i að gr­eiða
bætur­ fyr­ir­ eignaupptökuna.
37 Sigur­ður­ Líndal, Um lög og lögfræði:
Grundvöllur laga – réttarheimildir, 2. Útg.
(Reykavík: Hið Íslenska bókm­enntafé­lag, 2007)
bls 180-182.
38 Hér mætti nefna annan dóm
Mannréttindadómstóls Evrópu, N.A. og fleiri
gegn Tyrklandi (37451/97) ECHR, 11. október
2005, þar sem þess var sérstaklega getið að eig-
endur teldust ekki einungis hafa eignast tiltekið
land í góðri trú, heldur hefði friður einnig ríkt
um eignarhald þeirra. Var tyrkneska ríkið því
dæmt til að greiða bætur vegna eignaupptöku
viðkomandi lands.
39 Ályktun Allsherjarþings Sameinuðu þjóð-
anna nr. 1803 (1962) – G.A. Resolution
on Permanent Sovereingnty over Natural
Resourses, U.N. GAOR, 23rd sess., U.N. Doc.
A/RES/1803 (1962).
40 Alþjóðasamningur um borgara- og stjórn-
málaleg réttindi og Alþjóðasamningur um
efnahagsleg, félagsleg og menningarleg réttindi,
fullgilir af Alþingi 28. ágúst 1979. Sbr. auglýs-
ingu nr. 10. 1979 í C-deild Stjórnartíðinda.
Félag skipstjórnarmanna sendir félögum sínum,
öðrum sjómönnum og sjómannafjölskyldum
bestu kveðjur og hamingjuóskir
í tilefni sjómannadagsins.
Félag skipstjórnarmanna
Með fagmennsku og færni í fyrirrúmi
Borgartúni 18, 105 Reykjavík
Skipagötu 14, 600 Akureyri
Heimasíða www.officer.is og www.skipstjorn.is
Tölvupóstfang officer@officer.is og skipstjorn@skipstjorn.is