Morgunblaðið - Sunnudagur - 16.10.2022, Side 17

1716.10.2022 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR
Lokaspurningin á milli þín og Guðs
Sumar þjóðir fá þá einkunn að vera „vanþróaðar“.
Það mætti sennilega segja um allar dýrategund-
ir ef kenningar Darwins eru framreiknaðar. Þær
vanþróuðu þjóðir lifðu sjálfsagt hamingjuríku lífi
á meðan sólin og vatnið var með þeim og stokkar
og steinar hluti af elskuríkri tilveru, sem treysta
mátti á að nokkru. Þá kom óboðið þróað fólk. Við
gátum hrósað happi að missa að mestu af þessum
þróuðu. Landnámsmenn voru lengra komnir en í
stokka og steina, þótt ekki sé endilega víst að við
höfum nokkru sinni algjörlega horft fram hjá þeim.
En við erum mörg sátt við þann Guð sem okkur var
skammtaður næst og teljum okkur eiga hann að
eftir ríflega þúsund ára reynslu. En við erum þó
hvorki betri eða verri en hinir sem horfa til annarra
átta í einhverri mynd. Hvert sem trúarlíf hvers og
eins er þarf ekki að vera fráleitt að þjóðin í heild
hafi haft þar hald og traust þegar mest lá við. Og
það var ekki endilega í smáskömmtum hér norður
á. Það voru fáir annars staðar sem létu sig það neinu
varða, enda fréttist ekkert fyrr en árum eða áratug-
um síðar. Hafi mönnum þótt guð fjarlægur Íslandi
þá, þá var iðulega enga aðra athygli að fá. Og fjar-
lægðin var heldur ekki það versta. Hún sveik okkur
ekki. Vissulega var lengra í aðrar þjóðir. En hjá
okkur var öldum saman minna en ekkert þar að hafa.
Þótt við héngjum fyrir vikið í 40.000 hræðum og
rétt liðlega það. Við spurðumst sjálfsagt illa út, sem
má ekki heldur vanmeta. Varnarlausar þjóðir áttu
undirokun vísa. Það sem þær áttu frá náttúrunnar
hendi var hrifsað frá þeim og oftar en ekki var þeim
kennt að gera úr þeim eftirsótta hluti og það var
svo líka hrifsað burtu frá þeim. Öflugri þjóðir, sem
komnar voru lengra á þróunarbraut, sem gat átt við
um samgöngutæki eins og öflug skip, voru sumar
langt á undan vanþróuðum í vopnagerð. Slíkir töldu
það varla aðfinnsluvert þótt vanburða þjóðir væru
rændar af auðlindum sem þær höfðu ekki þrótt, getu
eða vilja til að nýta og alls ekki að verja. Það var
fleira nýtt en gæði jarðar. Fólk var numið í þrældóm.
Öflugar þjóðir og sjálfhverfar geta sannfært sjálf-
ar sig um að þrælahald hefði eingöngu verið tengt
undirokuðu fólki úr svörtustu Afríku. Sagan, sem er
lengri en Bandaríkjanna, sýnir að það er bábilja. Og
þar þykist sumt fólk og flokkar í stjórnmálum vera
með betri samvisku og flekklausari fortíð, eins og
algengt er um flokk demókrata. Þeir flokkar hafa þó
lengi talað þannig niður til blökkufólks að yrði ekki
þolað annars staðar.
Kosningasvik eru landlæg í Bandaríkjunum sam-
tímans. Flestir vilja auðvitað búa svo um hnúta að
þeim, sem hafa vilja til svindls, sé gert það erfitt
og helst ómögulegt. Hér á landi er nýlegt dæmi
um umfjöllun um atriði í kosningahaldi sem setti
tilfinningalíf manna á annan endann vegna þess að
við talningu í Norðurlandskjördæmi vestra skakkaði
20 atkvæðum eða svo sem skiptust á milli manna. Sá
gauragangur var handan við öll mörk. Í Bretlandi
geta menn séð talningastjórn að verki, en úrslit eru
lesin upp í einu lagi í lok talningar. Í Bandaríkjunum
var forsetaframbjóðandi, Al Gore, sem tilkynnti að
ýmsir jöklar væru illa bráðnaðir, og væri það hluti
af óhjákvæmilegri tortímingu mannkyns, en þegar
úrslit í kosningaslag áttu að vera löngu kunn hafði
hann lögfræðingagengi og fjölmiðlager handgeng-
ið sér og Demókrataflokknum og tókst að draga
talningu vikum saman í tilraun til að telja Demókra-
taflokkinn yfir í útkomu í Flórída! Það gekk ekki
eftir, því að Hæstiréttur Bandaríkjanna, sem neitaði
í fyrstu að taka málið fyrir, enda seinþreyttur til
vandræða, ákvað að eyðileggingarstarfsemi Gores
skyldi linna og staðfesti rétturinn með 7 atkvæðum
af 9 að Bush væri réttkjörinn forseti og hefði reynd-
ar verið það nokkrum vikum fyrr!
Ísbirnirnir sem áttu að verða útdauðir um alda-
mótin 2000 skv. Gore misstu af þeim fréttum og
hefur reyndar fjölgað síðan. Jöklarnir geymdu sér að
bráðna og það þótt Gore og allir hinir heilögu millj-
arðamæringarnir flengdust um í einkaþotum sínum
um alla heimsbyggðina, engum til gagns.
En í umræðu um kosningasvik í Bandaríkjunum er
fátt nefnt sem þar er þó alkunna. Látum það vera.
En skrítið er að ekki skuli vera meira um það rætt
að annar stórflokkurinn berst opinberlega gegn því
að kjósendur sé skylt að sýna gild skilríki á kjör-
stað til að fá atkvæðaseðil. Demókrataflokkurinn
berst gegn því að slíkt verði alls staðar svo. Og
rökin eru skrítin. Þau eru að að slík krafa sé rasísk
í eðli sínu! Í gjörvallri Evrópu og þar með talið hér
á landi væri það talið uppskrift að tilraunum til
svindls að menn gætu fengið kjörseðil án þess að
sanna á sér deili og stundum hvað eftir annað.
Morgunblaðið/Árni Sæberg