Úrval - 01.10.1968, Síða 10

Úrval - 01.10.1968, Síða 10
8 ÚRVAL stéttirnar voru með honum, því boð aði hann ekki frelsi undan léns- og kirkjuveldi? Furstarnir voru ekki á móti honum, því ágirntust þeir ekki lönd og auð kirkjuhöfð- ingjanna? A móti honum voru aðeins kirkjuhöfðingjarnir, en hvaða máli skipti það, þar sem þeir voru hat- aðir af allri þjóðinni? 1520 samdi Lúther og gaf út þrjá ritlinga, sem vöktu feikilega eftir- tekt: „Til hins kristna aðals þýzkr- ar þjóðar“, „Um frelsi kristins rnanns" og „Um hina babýlónsku herleiðingu kirkjunnar'. Þar stað- hæfði hann tilverurétt hinnar þýzku þjóðar og frelsi einstaklings- ins. Þar hellti hann sér yfir ósiðu kirkjunnar og formælti Fuggerei. Legáti páfans sagði 1521, að hvergi væri hægt að fá keypta bók, sem andmælti Lúther. Hanr. væri ein- ráður í prentsmiðjum og bókaverzl- unum, og orð hans bærust jafnvel til hins ólæsa bónda. En þetta ástand gat ekki staðið lengi. Tvær rökréttar afleiðingar af skoðunum Lúthers urðu til þess að eyða einingunni þýzku um hann. Hin skyndilega eining hafði orðið á kostnað kirkjunnar. Því hversu mjög sem Lúther héit, að hann væri að bæta kirkjuna og áliti það svo sjálfsagt, að einvörðungu þyrfti að beina athygli páfa að þeirri mis- notkun og þeim ósið, sem átti sér stað, þá var hann að vega í fremsta knérunn rómversku kirkjunnar, •— vega að prestaveldinu sjálfu, sem var hin sýnilega mynd kirkjunnar. Nú hélt Lúther því fram, að mað- urinn gæti nálgazt Gúð sjálfur án hjálpar eða tilverknaðar vígðs prests. Afleiðingin af 36. greininni varð sú, að sérhver kristinn maður hefði fyrirgefningu syndanna, ef hann sannlega iðraðist. En að skoð- un Rómar gat það eigi átt sér stað nema fyrir náðarmeðuLin, en þau kröfðust þátttöku prests. Hann dró sjálfur rökréttar af- leiðingar af skoðunum sínum. Hann boðaði hinn almenn prestsdóm kristinna manna, að allir væru jafn- ir og þyrftu ekki hjálpar annars manns, jafnvel vígðs prests, til að nálgast Guð. Hann sagði einnig, að sérhver maður væri sinn eigin rnunkur og hinir kristnu þyrftu ekki sérstakra munka við til að biðja fyrir sér. Og svo gekk hann sjálfur, munkurinn, í hjónaband með nunnu, 1525. Hið kaþólska kerfi er sterkt og fastlega uppbyggt, en sé á það ráð- izt á einum stað, þá er það sama sem að ráðast á það allt. Það var því eigi furða, að 1521, er Lúther var bannfærður, höfðu fundizt í ritum hans 41 villutrúarsetning. En bannfæringin var fyrsta hætta þeirri einingu, sem skapazt hafði í Þýzkalandi, því þeir, sem voru áfram kaþólskir, hlutu þá að forð- ast Lúther sem heitan eldinn. Hin afleiðingin af skoðunum Lúthers varð sú, að framvindan, sem í bili skapaði einingu, varð svo til að sundra stéttunum í blóð- ugum átökum, þar sem hver reyndi að fylgja sínu fram og Lúther varð skelkaður áhorfandi. Frelsið, sem hann hafði boðað og hafði komið á einingu í taili, varð að ófrelsi, þar sem hver þegn varð
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Úrval

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Úrval
https://timarit.is/publication/1841

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.