Helgarpósturinn - 18.07.1980, Blaðsíða 4

Helgarpósturinn - 18.07.1980, Blaðsíða 4
w »\c\ Föstudagur i8. júií 1980 ^Jie/garpásturihrL. *t^" ' .'¦......... á ^^B j j NAFN: Óli H. Þórdarson STAÐA; Framkvæmdastjóri Umferöar ráös FÆDDUR: 5. febrúar 1943 HEIMILI: Kvistaland 7 HEIMILISHAGIR: Eiginkona Þuríður Steingrimsdóttir og eiga þau f jögur börn BIFREIÐ: Chervolet Nova Custom '78 ÁHUGAMÁL: Bætt umferð á ísíandi, góð tónlist og dagskrárgerð „Hugsanlega verður einhver sem les þetta spjall ekki í tölu lifenda eftir helgina" Sýnir ekki fjölgun siysa undanfariö fram a það ao fræöslustarf Umferðarráðs hafi gersamlega brugðist? „Ekki vil ég nú segja það, hins vegar hlýtur maður að taka afskaplega nærri sér þegar slys verða, hvort sem þar er um eitt slys eða fleiri að ræða. vegna þess að eitt slys er alltaf einu slysi of mikið. Þess vegna segi ég fyrir mig að um leið og ég heyri af slysi, þá tek ég það mjög nærri mér vegna þess að þá kemur strax upp i hugann: „Var eitthvað á vettvangi þessa slyss sem við hefðum e.t.v. getað komið i veg fyrir með þvi að benda fólki á þaö fyrir- fram?" Þegar slys verður þá er það yfirleitt ekkert nýtt fyrir okkur, það sem þar gerist. Það eru atriði sem við erum búin að benda margsinnis á i áróöri okkar." En nú hefur Umferðarráð verið starfrækt i 10 ár og við horfum upp á ao slysunum fjölgar slfellt, finnst þér það ekki benda til þess að það sé eitthvað bogið við starfsemina hjá ykkur? „Þetta er þin fullyröing sem ég tek ekki undir. Við verðum að hugleiða það að á þessum tlma sem Umferöarráö hefur veriö starfrækt, hefur ökutækjum I landinu fjölgað um 100%. Arið 1975 var tekin upp samrsmd skráning umferöarslysa eftir alþjóðlegum reglum. Það ár slösuðust 674 i umferðinni hér á landi en 615 a árinu 1979. Ekki benda þessar tölur til fjölgunar. A sama tima jókst bilaeign landsmanna um 15 þúsund. Hins vegar get ég tekið undir að það sé bogið við starfsemi okkar að hún er engan veginn nógu mikil — af alkunnum ástæðum." Það er þá kannski fjölgun ökutækja sem er ein aðalmein- semdin I umferðarmálum hér? „Það má vissulega segja það að umferðarlegar aðstæður á Islandi eru þess eðlis að þær þola engan veginn þessa miklu fjölgun ökutækja." Ætti Umferðarráð þá ekki að beita sér fyrir áróðri gegn einkabilismanum? „Ekki höfum við nú farð út á þá braut. Hins vegar má vel taka undir það aö þvl færri öku- tæki sem eru á ferðinni á hverj- um tlma, þvi meiri ltkur eru á að slysum fækki". Er þá ekki tilvalið að fara inn á þá braut og hvetja fólk til að fara ferða sinna i strætó i stað þess að kaupa sér eigin bil? „Þetta er kannski hugmynd sem er þess virði að athuga hana. Ég held nú samt sem áður Mcnn hafa staðið agnððfa gagnvart dauöasly sum þeim sem yfir þjóðina hafa dunið að undan- förnu og spurt sjálfa sigog aðrá þeirrar spurningar hvað valdi þessum ósköpum. Sjálfsagt er ckki hægt aðfinna neina cina skýringu þar á, en eins ogoft áður á umf erðin dr jiigan hlut að máli. Þrátt fyrir 10ára fræðslu- og áróðursstarf Umferðarráðs virðlst ekkert lát vera á þelm mannfúrnum sem færðar eru á altari einkabilismans. Óli H. Þórðarson framkvæmdastjóri Umferðarráös er I Yfirheyrslu Helgarpóstsins Idag. aö sá áróður sem veriö hefur I gangi, sérstaklega á undan- förnum tveim árum um orku- sparnað komi nokkuð inn á þetta og ýti undir það að menn fari frekar leiðar sinnar i strætisvögnum, en á eigin bílum. En við megum ekki gleyma því að það eru ekki alls staöar strætisvagnar." Hefur ekki bfllinn ævinlega veriö númer eitt I umferðinni, en hagsmunir t.d. gangandi vegfarenda verið fyrir borð bornir? ,,Ég tek undir það, að það hefur verið þannig I öllu skipu- lagi að bfllinn hefur verið númer eit't. Það hafa t.d. verið malbik- aðar akbrautir i þéttbýli mörg- um árum áður en gangstétt hefur verið lögð. Og I sambandi viö skipulag vil ég benda á þaö að það er engin ástæba til þess að gangstétt sé endilega sam- hliða akbraut, það er hægt að koma þvi þannig fyrir að fót- gangandi vegfarendur séu i þó nokkurri fjarlægð frá akandi umferö." Af hverju hefur Umferöarráö ekki lagt meiri áherslu á að- hugsað sé fyrir öryggi gangandi vegfarenda og jafnvel hjól- reiðamanna? „Þarna kemur þú að atrioi sem er svolltið erfitt að tala um,! vegna þess að Umferðarráð hefur satt að segja alltof Htil áhrif á ráðamenn og við erum ekki framkvæmdaaðilar sem breytum skipulagi o.þ.h. Er þá Umferðarráð ekki al- veg gagnslaust? „Það verður að hafa það I huga að starfsemi Umferðar- ráðs er ekki stór I sniðum. Og á undanförnum árum hefur ráðið ekki fengið þá f jármuni til starf- semi sinnar sem óskaö hefur verið eftir, það hefur alltaf verið skoriö niöur um jafnvel meira en 50 prósent. Og þaö eru ; bara fjórir menn sem eiga aö halda uppi allri starfsemi Umferöarráðs. Starfsmenn þess eru færri i dag en þeir voru fyrir þremur árum síðan. Með þessu starfsliði og þeim fjármunum sem við höfum ur að spila, höfum við enga möguleika á að gegna þvi hlutverki sem okkur er ætlað samkvæmt lögum. A þessu ári höfum við 72 miljónir til ráðstöfunar, en við höfum farið fram á 170 miljón króna fjárveitingu fyrir árið 1981. Ráðamönnum vex það kannski I augum, þeir hafa áhyggjur af útþenslu stofnunarinnar, en þá er ekki verið að hugsa um það að eitt umferðarslys getur kostað þjóðfélagið sömu upphæð, þ.e. 170 miljónir." Hverja telur þú vera ástæð- una fyrir þessum miklu um- ferðarslysum að undanförnu? „t verðbólguþjóðfélaginu okkar gengur allt út á hraöann. Menn þurfa að flyta sér að eyða þeim peningum sem þeir vínna sér inn og I þjóöfélaginu er viss streita. Og sú streita kemur al- veg tvfmælalaust fram i umferðinni. Hér er mikið talaö um sveigjanlegan vinnutima og það út af fyrir sig gæti haft áhrif til batnaöar. Menn þurfa I dag vegna langs vinnutlma aö kom- ast í banka og aðrar stofnanir á ákveðnum tlmum, en komast það ekki nema steíast úr vinnu og verða þvl að flýta sér sem mest þeir mega. Ég held að það valdi töluvert mörgum óhöpp- um I umferöinni. Svo erum við ekki alin upp við heraga og hér er agaleysi áberandi meinsemd á mörgum sviðum." Heldurðu að það væri ráð að lækka hámarkshraðann t.d. hér I Reykjavlk? „Nei, ég myndi ekki mæla með þvi, vegna þess að ef allir færu eftir þeiin hámarkshraða- reglum sem hér eru I gildi, þá væri allt I lagi. Það gera þeir bara ekki. Og ég vil bæta þvl við aö vaxandi ölvunarakstur er mikið vandamál, og þetta tvennt, of mikill hraöi og ölvunarakstur, veldur fleiri slysum en allt annað". Hvers vegna heldur þú að ölvun við akstur hafi færst svona I vöxt? „Hvernig stendur á því að maður sem búinn er að drekka áfengi lætur sér detta I hug að setjast undir stýri og aka bfl? Ég held að þarna komum við inn á mál sem við höfum oft rætt um. Það er þaö að menn gera sér margir hverjir ekki grein fyrir þeirri ábyrgð sem þvi fylgir að stjórna bifreið. Það er ekki einungis um að ræöa ábyrgð ökumannsins gagnvart sjálfum sér, bifreiðinni og far- þegunum sem hann ekur, heldur einnig gagnvart öðrum vegfar- endum sem á vegi hans verða." Ef menn ekki gera sér grein fyrir þessari ábyrgð, er það þá ekki vegna þess að fræðslunni hefur veriö ábótavant? „Sjálfsagt hafa þeir sem eru fullorðnir I dag ekki fengið mikla umferðarfræðslu I æsku. En mér finnst ungt fólk I vax- andi mæli i hópi góðra vegfar- enda. Og við bindum vonir við að ehn verði breyting til batn- aðar þegar vegfarendur fram- tlðarinnar, sem búnir eru að ganga I gegnum Umferðarskól- ann koma út I umferðina." Af hverju hefur notkun bil- belta ekki verið lögfest á Islandi? „Ég held að það sé fyrst og fremst vegna þess að menn hafa ekki sett sig inn i hvað þetta hefur gjörbreytt umferðar- málum i þeim löndum þar sem lögleiöing hefur farið fram." Er það ekki I verkahring Umferðarráðs að setja menn inn I það mál? „Það erum við að gera." Það gengur hægt. „Já, það gengur hægt. Þarna þarf að hafa áhrif á stjórnvöld landsins til þess að fá þau til að viðurkenna að þetta sé nauðsyn- legt. Allár rannsóknir erlendis sýna að slysatölur hafa farið mjög lækkandi eftir að bilbelta- notkun hefur veriö lögleidd og þess vegna hlýtur þetta að koma, það er bara spurning um hve- nær. Og við erum alveg viss um aö þegar lögleiðing bilbeltanna veröur orðin staöreynd á Islandi þá muni slysunum fækka veru- lega." En þau leysa ekki allan vanda. Er ekki einhverra rót- tækra aögerða þörf til þess að koma I veg fyrir að fólk haldi áfram að lirynja niður I umferðinni? „Jú mjög róttækra aðgerða. Og hugarfarsbreytingar meðal alls þorra almennings." Geturðu nefnt einhverjar aðgerðir sem gætu orðið til bóta? „Það þyrfti að stórauka fjár- veitingar til fræðslustarfsemi um umferðarmál. Og einnig þyrfti að veita auknu fjármagni i löggæslu. Þannig að hún fái þau tæki sem hún hefur verið að biðja um I mörg ár og geti bætt við sig mannskap til þess að halda uppi öflugra starfi. Og siðast en ekki sist er ýmislegt I vega- og gatnakerfinu sem betur mætti fara. Þvi fleiri agnúar sem af þvl eru sniðnir, svo sem mjóar brýr og blind- hæðir á þjóðvegum, þvi betra. Og arkitektar sem vinna að skipulagi I þéttbýli geta haft mikil áhrif I sambandi við slysavarnir, meö þvl að skilja að gangandi vegfarendur og akandi." Er hugsanlegt að fangelsa menn fyrir ölvun við akstur? „Já, en fangelsismálum okkar er þvi miður þannig háttað að sllkt er ekki fram- kvæmanlegt. Norðmenn hafa hins vegar notað þessa refsingu með góðum árangri." Ert þú meö einhverjar nýjar hugmyndir i umferðarmálum sem e.t.v. gætu reynst betur en þær gömlu? „Ef ég hefði einhverjar nýjar hugmyndir, þá væri ég sjálfsagt búinn að reyna að koma þeim i framkvæmd af þeim veika mætti sem viö höfum hérna hjá Umferðarráði. En framkvæmd þeirra mætti ekki kosta neitt. Það er sorglegt, aö hugsanlega verður einhver sem les þetta spjall ekki I tölu lifenda eftir helgina. Hann á kannski eftir að fara I helgarferðalag eöa eitt- hvað annað, án þess að hafa gert sér grein fyrir þeirri ábyrgð sem þvi fylgir að vera I umferöinni og stjórna bifreið. Eins er það ekki óhugsandi að hann gæti orðið fórnarlamb ein- hvers annars sem ekki hefur gert sér grein fyrir þessari ábyrgð. Þvi varkárni eins I umferðinni má sln lltils gagn- vart gáleysi annarra. Þvl þurfa allir vegfarendur að sýna aögæslu og gagnkvæma tillits- semi." eftír Ernu Indriðadóttur

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.