Helgarpósturinn - 09.10.1981, Blaðsíða 25

Helgarpósturinn - 09.10.1981, Blaðsíða 25
Jielgarpósturínn Fðstudag"r ?, »? * • » » r » • t » ? » • I M f * • * !»»»»* 9. október 1981 -Umsjón: Jóhanna Þórhallsdóttir-H Við vitum velað i nokkrum fög- um fáið þið stundum að ráða þvi sjálf hvað þiö gerið og hvernig. Það eru venjulega þau fög sem foreldrarnir og hinir kennararnir telja. einskisvirði. Það eru fög eins og leikfimi, söngur, handa- vinna og þessháttar. Ef kennari ykkar gefur ykkur tækifæri til að fást sjálf við hlut- ina, hjálpið honum þá með þvi að nota þetta tækifæri. Munið að kennari ykkar getur verið óöruggur og ekki vel heima i nýj- um aðferðum. En það skiptir mestu máli að hann sé reiðubúinn að reyna þær. Oftast er hann lika hræddur við að þið gerið eitthvað sem hinir kennararnir gætu gagnrýnt hann fyrir. Þeir gera kannski gys að honum af þvi að hann reynir eitt- hvað nýtt með ykkur. Þeir dttast að nemendur vilji heldur hann og hans aðferðir. Þeir óttast að nem- endur fari að gagnrýna þeirra skólanum i skólanum er skemmtilegt að vera Nú eru flest ykkar byrjuð aftur i skólanum. Vafalaust gleður það marga, en þó grunar mig að inn á millileynistein(ii) og ein(n) sem er hálf döpur (dapur) yfir að þurfa að arka Iskólann á hverjum degi. E n hvað um þaö — ég f ann i fórum minum bók sem kom út árið 1971 hér á landi og heitir Rauða kverið handa skóla- nemum. Hún fæst hjá Sambandi islenskra námsmanna, sem er til hiisa i Félagsstofnun stiidenta. Ég fékk góðfUslega leyfi hjá SÍNE að birta hér brot úr bókinni, og hver veit nema meira verði birt úr henni seinna. Hvað er stundaskrá? f skólanum er mikiö dálæti á reglum. Menn vilja að reglur gildi um vinnutima kennara og nem- enda. Einnig að frimínUtur nem- enda og kennara séu samtimis. Þannig er auðveldara að hafa taumhald á nemendum á skóla- lóðinni. Til að tryggja að þiö lærið nóg I öllum fögum, er það einnig ákveðið hversu marga ti'ma þið fáið t.d. i landafræðieða islensku. Menntamálaráðuneytið ákveður hversu marga tima þið eigið að hafa á árinu. Skólinn ákveður hvernig þeim er skipt niður. Það er ekki auðvelt fyrir skól- anri að haf a reiðu á öllu þessu. Til að friða samviskuna er búin til stundaskrá. Það var tekið upp á miðöldum að bUa til stundaskrá, eins og þið hafið i skólanum. En það eru margar aðrar leiðir. Það má til dæmis gera stunda- skrá yfir hálfan mánuð i staðinn fyrirviku. Þá má vinna að hverju fagi lengur i' einu. Það má lika slá mörgum timum saman, þannig að unnið sé heilan dag að hverju fagi. Sums staðar erlendis hefur skipulagi bekkja verið breytt. Þar eru til skiptis t.d. 100 börn I fyrirlestri, eða þau vinna saman i litlum hópum, þar sem léttara er að ræða um efnið. Það má líka hafa stundaskrána þannig að nemendum sé ekki skipt niður eftir aldri, heldur eftir þvi hve mikið þeir kunna i faginu. Það eru ýmsar leiðir til. En auðvitaö er alltaf auðveldast að halda áfram eftir þeirri gamal- kunnu. Sumir nemendur geta lært að lesa og skrifa á helmingi styttri tima en stundaskráin segirtil um. Aðrir þurfa kannski þann tima tvöfaldan. Sumir kennarar þurfa kannski tvöfaldan þann tima sem stundaskráin segir til um, til að kenna ykkur eitthvað. öðrum nægir helmingur þess tima. Maður skyldi þvi ekki ætla að fjöldi tima ráði öllu um það hvort þið lærið efnið. Kannski ertuverri ii'slensku en félagar þinir. Þú þarft kannski 16 tima meðan þeir þurfa 8. En stundaskráin ætlar ykkur öllum jafnlangan tima. Níu kennarar af hverjum Uu kerma það sem kallað er bekkjar- kennsla, þannig að þeir ákveöa sjálfir hvað talað er um, hvaö lesið er eba skrifað. öðruhverju spyr kennarinn ykkur um eitthvað, eða tekur ein- hvern upp. Hann spyr ykkur ekki til aö heyra álit ykkar á neinu. Venjulega spyr hann ykkur til aö gá að þvi' hvort þið fylgist með, eða hvort þið hafið skilið hann. Oft spyr hann ykkur til að minna ykkur á, að hann sé viðstaddur. Þó að það hafi löngum verið vitað að 40—45 minútur séu I mörgum tilvikum of langur timi, ef kennt er á þennan hátt, eru timarnir ennþá 40—45 mlnútur, og enn er bekkjarkennslan við lýoi. Sumir kennarar halda að þeir kenni hver jum nemanda fyrir sig, ef þeirhlýða einum yfir i einu. En ef bekkurinn leggur við hlust- irnar, þá er þetta bekkjar- kennsla. Þeir fá ykkur kannski bók til lestrar i lok timans, og þið lesið kafla úrhenniog ræðið siðan um hana. Þeir skipta timanum kannski niður, þannig að þið lesið bæði og talið saman i sama tima, eða þeir láta sér nægja að hlýða ykkur yfir gömlu lexiuna og fara yfir þá nýju. Þetta allt er bekkjarkennsla. Kennarinn ákveður einn hvað gert er. Örvun Til að þið sofniö ekki alveg, kemur stundum fyrir að kennar- inn noti skuggamyndir, segul- band eða myndir i timum, ef slikt er fyrir hendi I skdlanum. Það er auðvitað ágætt að nota fleira en bækur og vinnuhefti. En oft er þetta gert af þvl að það þarf að lokka nemendur til að fást við eitthvað sem þeir hafa ekki minnsta áhuga á, eða þeir hafa allsengin not fyrir þegar skólanum sleppir. Þetta heitir að örva nemendur. Það mætti alveg eins kalla þetta beitu. Þegar ekki er hægt að örva áhuga nemenda á sjálfu efninu er reynt að gera allt I kring um ef nið skemmtilegra. A þennan hátt er hægt að narra nemendur til að eyða timanum til einskis. Reynið að nota svona lagað til að sniía ykkur að einhverju sem þiö hafið áhuga á, og er þess vegna nytsamt, þó að það komi faginu ekki við. Hvernig gerir sá tiundi? Hann vill kannski heldur láta ykkur sjálf um þaö hvort þið vinnið hvert fyrir sig, tvö og tvö eða i hópum. Hann lætur ykkur kannski um það, að hverju þið vinnið innan þess fags sem hann á að kenna ykkur. Hann lætur ykkur fá verkef ni — og örfáar ábendingar um hvað þið getiö gert — og lætur ykkur um það sem eftir er. Kannski sendir hann ykkur á einhvern staö til að afla ykkur upplýsinga. Kannski dembir hann yfir ykkur eitt- hverju efni til úrvinnslu, og þið verðið að þreifa ykkur áfram sjálf. Það getur verið erfitt en það er lærdómsrikt. eigin úreltu aðferðir. Kennari sem vill láta ykkur reyna eitthvað nýtt, getur lent I útistöðum við foreldra ykkar. Margir foreldrar halda að sú kennsia sem þeir sjálfir fengu sé sú eina rétta. Þeir óttast að börnin læri ekki nóg, ef ekki er barið innihausinná þeim, eins og var gert þegar þeir voru í skóla. Ef þið eruð svo heppin að fá svona kennara, er skynsamlegt að hafa i huga hvaða erfiöleikum hann getur lent I. Hann þarf á stuðningi ykkar að halda. f stað- inn hafið þið meira gagn af hon- um við aö breyta hlutum sem eru ekki eins og þeir eiga að vera. Hann er næstum alltaf til viötals og getur gefið góö ráð og hug- myndir — og hjálp við hagnýta hluti. Ef þér leiðist Ef þér leiðist i timum, og ef þvi getur ekki fengið kennarann til að breyta kennslunni, svo aö htln sé ekki eins leiðinleg — þá getur þú alltaf „flCáð". Þú kannast vel viö sumar þessar undankomuleiðir: senda hvert öðru bréfmiða, teikna i bækurnar, leika sér að reglu- striku og strokleðri, búa til papplrsskútlur undir boröi, hugsa um hvaö eigi að gera þegar skól- inn er búinn, lesa myndasögur, reyfara eða kíámblöð undir borði. Það er skiljanlegt að þið reynið þessar undankomuleiðir, og hér eru enn nokkur dæmi um hvernig má komast undan leiðinlegum timum: Gera fjárhagsáætlun og gera sér grein fyrir hvernig fjármálin standa. Skipuieggja fritimann. Skrifast á við annan sem leiðist, um kvikmynd, eitthvað Ur sjón- varpinu eða annað sem þið hafið áhuga á. Sendið bréfmiða með upplýs- ingum um bekkinn. Skrifa smasögu eða lesenda- bréf til blaðanna — kannski um timann sem þú situr I. Lesa i „Rauða kverinu handa skóla- nemum". Koma góðri bók fyrir i samskonar kápu og skólabækurn- ar þinar eru I, og hafa hana meö þer i timann. Teikna i bók sem litur út eins og minnisbókinþin. Kennarinn held- ur aö þú sért aö hripa niður til minnis. Yrkja eða skrifa sögu á kápu- siðurnar i bókinni þinni. Skrifa einhverjum sem þú hef- ur ætlað aö skrifa lengi. Hvað eru ólæti? Ólæti eru líka undankomuleið. ÞU ferð að láta illa ef þér leiðist. Með ólátum er hægt að sleppa við kennara sem er ekkindgu strang- ur til að þið séuö hrædd við hann. Þið latið oft illa af þvi aö ykkur hefur hundleiðst i timanum á undan —eöa af þvi að reglur skól- ans eru of margar og strangar. Það eru eðlileg viðbrögð. Mörg ykkar látiö illa hvenær sem forfallakennari eða nýr kennari kennir ykkur. En munið það, að sumir kennarar eru strangir eða leiðinlegir fyrst I stað, af því að þeir eru hræddir við ykkur. Það borgar sig að gefa þeim tækifæri. Sumir kennarar vilja kenna vel, en fá það hreinlega ekki fyrir ólátum. í rauninni ætt- uð þið fyrst að fara aö láta illa, þegör þið eruð orðin fullviss um aö kennarinn sé leiðinlegur, og að alls ekki sé hægt að fá hann til að betrumbæta sig. Frumskilyrði þess að þið læriö, er aö þið séuð virk. Það þyðir að þið hafist eitthvað sjálf að i ttm- um. Þið eruð ekki virk ef þið sitjið bara og hlustiö. Þið eruð ekki heldur virk ef þið sitjiö bara og látið ykkur leiðast. Reynið að gera kennara ykkar þaö skiljan- legt. Það er alltaf gott að spyrja kennarann vafningslaust hvers- vegna hann gerir þetta eða hitt. Gerið það munnlega eða skrif- lega. Ef þið farið að spyrja kennar- ann, svarar hann kannski stutt- aralega fyrst i staö, eða hann reiðist. Spyrjið hann samt. Enþað er hyggilegt af ykkur að hafa fylgst vel með þvi hvernig 10 siðustu ti'mum hefur veriö varið, áður en þið farið að spyrja. Reyn- ið t.d. að bóka^ niður um reikn- ingsti'mana, svo að hægt sé að sjá hvort nokkuð hefur verið gert annað en að fara yfir heimadæmi fyrst I tímanum, og siðan reikni hver og einn áfram eins og hann best getur. Ef 10 siðustu timarnir hafa far- ið fram á nákvæmlega sama hátt, getiö þið spurt með réttu, hvers vegna ti'marnir séu hver öðrum likir. Kannski notar kennarinn tim- ann til allsannars en þess sem stendur á stundaskránni. Hann segir frá hinu og þessu. Þaö er kannski auðvelt að fá hann til að segja frá, ef þið spyrjið hann um eitthvað. Notið ykkur þaö. Komið af stað umræöum um eitthvaö semþiðhafið áhugaá, isambandi við skólann eða kennsluna. Það þarf að gera mörgu öðru skil i skólanum en kennslunni sjálfri. Gagnfræðaskólakennarar frá laun fyrir sumt af þvi, en barnaskólakennarar ekki. Þessi verk eru venjulega unnin af áhugasömustu kennurunum, af þvi að félagar þeirra nenna ekki að gera þau. Ef kennari gerir eitthvað i tim- um, sem hann fær aukapening fvrir, en kemur ekki skólanum við, getið þið mótmælt þvi. Hann er þarna vegna ykkar, en ekki til að leiðrétta stila, færa- inn ein- kunnir eða lesa dagblað. Enef hann erað vinna aö skóla- blaðinu ykkar eða aðstoða ykkur við félagslifið, þá er það annað mál. Kannski getið þið veitt hon- um aðstoð ykkar eða gefið honum góð ráð. Látið ekki binda ykkur Arið 1960 var gefin Ut námsskrá fyrir nemendur á fræðsluskyldu- aldri, sem ,,á fyrst og fremst þvi hlutverki að gegna, að leiðbeina kennurum og skólastjórum um starfstilhögun og námsefni i hin- um ýmsu námsgreinum". Náms- skrána er hægt að fá lánaða i bókasafni eða með þviað snúa sér til Fræðslumálaskrifstofunnar i BorgartUni 7. I henni eru ýmsar góðar ábendingar um kennsluna. Segiö kennurunum eða skóla- stjdranum frá þeim. Spyrjið af hverju sé ekki farið eftir þeim. Það er rétt að geta þess, að ný námsskrá á að koma Ut eftir örfá ár. Það eru lika tilnámsskrár fyrir landsprdfsdeildir og samræmt gagnfræðapróf. Þær má lika nota sem grundvöll að umræðum um námið og kennsluna. Eftir aö skyldunámi iykur er kennurum i sjálfsvald sett hvaða bækur þeir nota. Þeir geta valið um bækur. Látið óskir ykkar hik- laust í ljós. Leitið áður álits þeirra nemenda sem eru komnir lengra. Þeirþekkja bækurnar. Ef ykkur finnst kennslubók of þung eða leiðinleg, skuluð þið spyrja kennarann hvort ekki sé hægt að fá aðra. > Margir halda aö það sem bUið sé að prenta á bók, sér I lagi kennslubok, sé einhver heiiagur sannleikur, þar sé allt sem skipti máli, um akveöið efni. Islands- saga er ekki það sem stendur i ákveðinni kennslubók, og Frakk- land er ekki það sem stendur á bls. 30 - 40 i annarri. I bókunum standa ákveðin atriði um efnið, þau sem höfundurinn telur mikil- vægust. Annar höfundur mundi að sjálfsögðu velja öðurvisi. Og hver og einn hefur rétt á að hafa áhuga & öðrum atriðum varðandi efnið en kennslubdkin minnist á. ,Og þegar kennslubókahöfundar lýsa skoðunum sinum, hefur hver sem er leyfi til að vera dsam- mála. . Plata sem enginn hefur beðið eftir... \ <i ^AFK / / W3SH ^p»H»»- / GT1KUL>ANN ...en kemur örugglega á óvart Hljómsveitin Grafik frá ísafirði sendir nú frá sér sina fyrstu hljómplötu, sem m.a. inniheldur lögin: Videó, I múrnum og Guðjón Þorsteinsson bifreiðastjóri

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.