Helgarpósturinn - 09.10.1981, Blaðsíða 26

Helgarpósturinn - 09.10.1981, Blaðsíða 26
26 Föstúdagúr'9. ókfóbér'T981 he/garpósturínn- eftir Guðiaug Bergmundsson Sjónvarpsauglýsingarnar eru vinsæll dagskrárliöur og sýnist þar sitt hverjum, þó ekki geri menn kannski mikio af þvi að deila um þær á opinberum vettvangi Nýjustu auglýsingarnar frá Innheimtu Rlkisútvarpsins eru þó undantekning frá þessu, þvl um þær hefur verið mikiö deilt. Sú sem hannaöi þessar auglýsingar er Rósa Ingólfs- dóttir, yfirteiknari hjá Sjónvarpinu. Helgarpósturinn hitti hana aðmáliog varhún fyrst spurð hvað henni fyndist um alla þá úlfúð, sem auglýsingarnar hefðu skapað. Kynhvötin mikilvæg . „Mér finnst þetta ánægjulegar umræður, vegna þess, að mér finnst ekkert gaman að fá eingöngu hól. Það var gaman, að hún skyldi fá blandaðar umræður, og að fólk vildi tjá hug sinn. Þar með er tilganginum náð. Það dýr- mætasta i auglýsingagerð og allri listsköpun er hugmynd- in. Þá er auglýsingasálfræðin mjög mikilvæg, og til að ná fram vissum áhrifum, verður að spila á ymsa strengi. Það er viðurkennd staðreynd, að kynhvötin er mikilvæg, og það má lita allt aftur til aldamóta, þar sem kynhvötin var mikilvægur þáttur á auglýsingaplakötum". Rósa sagði að texti þessarar auglýsingar hefði verið gjörsamlega geldur og myndin átti að vera þannig að maðurinn sæti við borð og læsi textann. Þá hefði veriö eins gott að gera skyggnu. Eini ijósi punkturinn i textan- um hefði veriðsiðasta setningin, „Þeir spara, sem borga á réttum tima". „Það er slóganið, og slógan er mjög mikilvægt I auglýs- ingum", sagði Rósa. Hún sagði, að þegar hún heyrði lag Mezzoforte, Stjörnu- hrap, hefði hún viljað nota það, þar sem það væri mjóg vel heppnað. Einnig hefði, hún séð það fyrir sér, að setja aug- lýsinguna upp kóreógrafiskt. „Rikisútv. er virt stofnun, og þar af leiðandi fannst mér viðeigandi að klæða manninn i smóking. Þannig er hann hefðbundinn og fastur fyrir. En það er ekki nóg að láta manninn segja þessa setningar og snúa sér viö á pall- inum. Þetta er myndrænn miðill, og þá naut ég góös af námi minu sem leikkona. Ég gat sett þetta á svið". Rósa leitaði siðan til Báru Magnúsdóttur, sem samdi dansanna og valdi tvær stúlkur úr dansflokki sinum til að koma fram i auglýsingunni. „Auglýsingin er hugsuð symetriskt, og ég er að reyna að mýkja upp þennan texta með stúlkunum. Ég samdi þetta kynlaust, þó ég væri kona. Ég er ekki fanatiker. Ef eitthvað er hættuiegt hér I heimi, þáerþaðfanatik. Ég álit, að það væri margt betra, ef ekki væri nein fanatik. Við höfum öll jafnan rétt á að hafa okkar skoðanir, hvort, sem við höfum rétt eöa rangt fyrir okkur ." Rósa sagði, að Guðrún Helgadóttir hefði hringt I út- varpsstjóra vegna auglýsingarinnar. Siðan var haldinn fundur daginn eftir, þar sem myndin var skoðuð, en út- varpsstjóriekki séð ástæðu tilað banna hana. Siðan hefði Jafnréttisráð komið i málið og farið fram á þaö, að aug- lýsingin yrði tekin út. Auglýsingin hefði hins vegar ekki veriðtekin út af dagskránni fyrr en eftir næstu helgi þar á eftir. „Ég iit á þetta sem fótboltaleik", sagði Rósa. „Við mættum til leiks, og ég sigraði 3—1, og ég þakka þeim fyr- ir drengilega samkeppni. Mér fannst vera sannkölluð Is- landsglíma i þessu og fannst það sanna, að við erum komnar af víkingum. Ég óska Guðrúnu Helgadóttur og konunum i Jafnréttisráði alls góðs, og ég ætla bara að vona að þær fari sér ekki að voða. Við Bára erum tvær venjulegar islenskar konur, sem höfðum heiðarleikann að leiðarljósi við gerð þessarar auglýsingar, og höfðum engan þrýstihóp á bak við okkur. Við stöndum og föllum með þvi, sem við gerum sjálfar, og þaö ætti aö vera meira um það. En mér þykir miður, að jazzballett skuli hafa orðið að þola þá niðrandi umræðu, sem auglýsingin hefur skapað, þar sem ég er dygg stuðn- ingsmanneskja jazzins." Standa og falla — En hvernig fara þinar skoðanir og skoðanir Rauð- sokka ekki saman? „Mitt mótto er að standa og falla með þvi, sem ég geri sjálf. Ég hef ekki á bak við mig pólitlskan flokk eða sam- tök. Og konan má aldrei gleyma þvi, að hún er fyrst og fremst kona, og hún má ekki svikja pað. Konan má ekki "¦SaBí Spjallað v/ð Rósu Ingólfsdóttur auglýsingateíknara „Án róman- tíkur værum við dauð" mynd: Jim Smart leika karlmann til að ná upp á valdatindinn. Hún nær þvi öllu einfaldlega meö þvi að vera kona." — Hvernig þá? „Með þvi að vera hún sjálf. Ég held, að þessi bægsla- gangur i kynsystrum minum i Rauðsokkahreyfingunni sé um margtþeim sjálfum að kenna. Ég held, að kona, sem vill leika karlmenn, sé kona, sem hefur beðið mikinn ósig- ur i svefnherbergi sinu. Við megum ekki gleyma þvi, að tæknin hefur auðveldað konum að fara út á vinnumarkaðinn. Hún sest upp I bíl, stimplar sig inn, og sest við ritvél eða tölvuvæddar vélar. Þetta hefur gert konuna uppvöðslusama. Konan má ekki gleyma þvi, að maðurinn hefur handaflið. Hann er byggð- ur i þrihyrning með þungann upp á við, handaflið. En kon- an er byggð i þrihyrning með þungann að neðan, til að fæða börn. Mér finnst geysilega mikill sannleikur i þessari samlikingu. Innst inni vill konan hafa manninn sterkan. Hún vill finna, að hún geti leitað til hans og hallað sér að honum, og ég býst við að karlmenn vilji hafa það þannig, að konan sé kvenleg en ekki karlmannleg." — Má þá skilja þetta þannig, að þér finnist, að konan eigi ekki að vinna úti, t.d.? „Það, sem ég á við, er að aðstæður geta verið þannig að konan er ekki gif t, og þar af leiðandi vinnur hún sitt starf. Konur eiga ekkert að vera að gifta sig, ef þær eru ekki til- búnar til þess, og láta sér leiðast i hjónabandi eða sambuð, og subba útkarlmenn. Það er mesti glæpur, þegar fólk býr saman og er að eyðileggja hvort annað. Þá er betra að vera einn og stunda sina vinnu þar til maður er tilbúinn. Ég tel, að ef það er til sannur þjófnaður i henni veröld, þá sé það mannorðsþjófnaður. Þar á ég við, þegar fólk býr saman og er að skita hvort annað út. Við erum öll jafn rétthá borin I þennan heim til þess aðfá það besta. Ekki til að dæma eða ata út, heldur til að skilja. Ég held, að ef fólk gæfi sér tima til að hugsa og skilja, þá færi margt betur." Rómantikin nauðsynleg — En hefur hin kvenlega imynd ekki fölnað eitthvað I jafnréttistali siðustu ára? „Það er tæknin, sem hefur auðveldað konunni innreið- ina á vinnumarkaðinn. Við Islendingar erum mjög vel búnir, við erum snyrtilega klæddir. Fólk er farið að draga meira fram þetta kvenlega og karlmannlega. Það er að koma aftur þessi rómantik i klæðaburði og hugsunarhátt ungs fólks. Smekkleysi i klæðaburði hefur dregist aftur úr, en snyrtimennska og hreinlæti fer vaxandi hjá unga fólkinu." — Er rómantikin nauðsynleg? „Hún er það nauðsynlegasta i lifinu." — Hvers vegna? „An rómantikur værum við dauð." — En hvað er þetta, sem þú kallað rómantik? „Það, sem ég kalla rómantik, er að kona þori að vera kona og maður þori að vera maður. Ef þetta er, þá er lifið eðlilegt, þá næst þessi rómantik, sem við innst inni þráum þrátt fyrir allt." — Þú talaðir áðan um tölvuvæddar vélar. Er þessi rómantik möguleg nú? „Hún er möguleg meö jákvæðri hugsun. Maður verður að staldra við, halda i sjálfan sig og hlúa að. Það má ekki gleyma þvi, að þrátt fyrir tólvurnar, erum við manneskj- ur. Ef við gefum okkur tima til að hugsa um hvar við erum stödd, þá tekst okkur að hlúa að jákvæðu og mannlegu lifi, þrátt fyrir ómanneskjulega tækni á margan hátt." — Nú ert þú að æfa i róttækum kabarett. Samræmist það þinum lifsskoðunum? „Leikari má aldrei láta pólitiskar skoðanir hafa áhrif á sína TistsYopun. Hann veröur að vera óskrífað'b'lað. Siðan eins og málari litar hann persónuna smátt og smátt dg skapar hana. Þegar hann er búinn, tekur hann persónuna af trönunum og veröur aftur hlutlaus. Leikari veröur allt- af að sýna hlutleysi, annars er hann falskur." Þannig að það truflar þig ekki, þó þú leikir persónu, sem er andstæð þér? „Nei, það truflar mig á engan hátt, en gefur mér ákaf- lega mikið. Þetta hlutverk, sem ég er að æfa, er mjög margslungið og krefst alls, ég syng, leik og dansa. Það er ómetanlegt að fá tækifæri til að túlka svona margslungið hlutverk. Þaðerhægt að komast auðveldlega út úr öllu, en maður verðuraðtakaáhættuilifinu. Það er ein af stærstu skyldum okkar. Ef maður þorir það ekki, getur maður pakkab saman og flogið upp i skýið."

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.