Helgarpósturinn - 20.02.1986, Blaðsíða 12

Míólkurmálið veldur tauga-
veiklun í kaupmannastétt:
MESTFÓR
— Öryggi alltaf á ,,ÖRUGGT“.
— Vísifingur á gikkbaug vopns-
ins.
— Hlaup vísi beint upp eða
beint niður.
— Skammbyssur skulu geymdar
í hulstri."
í þriðju og síðustu grein regln-
anna er fjallað um notkun vopn-
anna og segir þar að lögreglu-
menn skuli bera vopn samkvæmt
skipun yfirmanns eða lögreglu-
stjóra. Síðan segir:
„Eigi skal lögreglumaður nota
eða beita skotvopni nema sam-
kvæmt skipun yfirmanns eða
samkvæmt eigin mati. Neyðarrétt-
arákvæði refsilöggjafar gilda allt-
af. „Eigi skal beita meira harðræði
en nauðsyn krefur" og öll vopna-
notkun lögreglu miðast við að
svara augljósum árásum á þá sjálfa
eða aðra og koma í veg fyrir að
lífshættulegar aðstæður skapist."
Hér þarf hinn vopnaði lögreglu-
maður augljóslega að hugsa sig
vandlega um. Ef yfirmaður er ekki
í kallfæri þá verður lögreglumað-
urinn að átta sig með skjótum
hætti á því hvort augljóslega sé
um árás að ræða á sig eða aðra.
Reglunum lýkur svo:
„Leitast skal við að skjóta að-
vörunarskoti og gefa gaumgæfi-
lega aðvörun „Stansið eða ég
skýt“ ef tími gefst til samkvæmt
mati viðkomandi lögreglumanns.
Ekki má þó túlka þetta ákvæði
þannig, að það hindri viðkomandi
lögreglumann í því að koma í veg
fyrir beitingu vopna, ef tími er
vörum að nýju — nema til þeirra
búða, sem starfsmennirnir töldu sig
hafa vissu fyrir að þátt hefðu tekið í
hinni óheiðarlegu starfsemi. Við
þetta urðu kaupmenn auðvitað æfir,
ekki síst þar sem vinnustöðvunin
hafði haft það í för með sér að ekki
var unnt að keyra út mjólk til allra,
sem þó áttu að fá hana. Þannig
skeði það að margir saklausir kaup-
menn voru ranglega grunaðir um
að vera á „listanum" margumrædda
hjá útkeyrslumönnum MS.
Þegar haft var sarhband við
Magnús Finnsson, framkvæmda-
stjóra Kaupmannasamtakanna,
sagði hann það vissulega vera sárt
fyrir kaupmenn að liggja undir grun
að ósekju, „en það verða menn að
bera“, eins og hann komst að orði.
Tjáði Magnús blaðamanni að hann
myndi ekki ganga eftir því að fá
nafnalista þeirra manna, sem í hlut
ættu, enda hlyti það að vera dóms-
kerfisins að taka á þessu máli.
Samkvæmt áreiðanlegum heim-
manna hefðu keypt stolnar mjólkur-
vörur. Ýmislegt virðist því vera að
fara úr böndunum í þjóðfélaginu, en
það eru ekki eingöngu einstakling-
ar sem bregðast trausti manna.
Aðgerðir starfsmanna Mjólkur-
samsölunnar sýna glöggt að fólkið í
landinu virðist hætt að treysta vald-
höfum þessa lands. Borgararnir eru
farnir að taka völdin í sínar hendur.
Þeir fella dóma yfir hinum grunuðu
og framkvæma þá að auki, með því
að neita að keyra út mjólk til þeirra
kaupmanna sem liggja undir grun.
Það þykir ef til vill sterkt að orði
kveðið, en þessar aðgerðir starfs-
mannanna táknuðu í raun og veru
að fólk tók sér í hendur dóms- og
framkvæmdavald í ákveðnu máli.
Það þarf auðvitað ekki að eyða
löngu máli í ágiskanir um hvers
vegna svona lagað skeður — og það
án þess að fólki finnist yfirleitt mikið
athugavert við atburðinn. Dóms-
kerfi okkar virðist löngu búið að
missa tiltrú almennings, sem horft
hefur upp á stórsvikamál af ýmsu
tagi velkjast í hinu svokallaða kerfi,
árum ef ekki áratugum saman.
Þetta er orðið „geggjað" þjóðfélag,
eins og einn af okkar háttvirtu þing-
mönnum komst að orði, þegar þetta
mál bar á góma.
-JL
COMÍONPUNK
MAKEMYDAY!
Tilfinningar voru blendnar þegar
Islendingar fengu aö sjá meö eigin
augum eöa ísjónvarpinu vopnaöa
íslenska lögreglumenn, ,,gráa fyr-
ir járnum" í vígalegum stellingum
á Keflavíkurflugvelli fyrir
skemmstu. Sumir geröu grín aö til-
buröunum, aörir sáu í þeim inn-
reiö Islands í heim hryöjuverka og
enn aörir létu sér fátt um finnast.
Fram að þessum tíma var ekki
almennilega vitað hvernig íslensk-
ir lögreglumenn ættu að fara með
skotvopn og þá sérstaklega ef þeir
lentu í návígi við ofbeldisseggi af
einni eða annarri sort. Málið var
afhent þeim Þorgeiri Þorsteins-
syni lögreglustjóra á Keflavíkur-
flugvelli og Arnóri Sigurjónssyni
varnarmálafulltrúa til gaumgæfi-
legrar athugunar. Þeir gengu rösk-
lega til verks og úr urðu „Reglur
um notkun skotvopna fyrir lög-
regluna á Keflavíkurflugvelli".
Fyrsta grein reglnanna nær til
tegunda skotvopnanna og segir
þar: „Um er að ræða allar tegundir
skotvopna sem lögreglumenn
hafa fengið þjálfun og heimild til
að nota. Lögreglustjóri veitir slík-
ar heimildir skv. eigin mati.“
í annarri grein reglnanna er
fjallað um meðferð skotvopnanna
og segir þar:
„Lögreglumenn skulu skv. skip-
un yfirmanns hafa skot í skot-
geymi vopns eða magasíni, en
ekki í hlaupi vopnsins fyrr en úr
því skal skjóta.
naumur."
Hin munnlega aðvörun er
greinilega bein þýðing úr hinni
engilsaxnesku tungu: „Stop — or
I’ll shoot“ og er væntanlega gert
ráð fyrir því að ef t.d. augljóslega
væri um erlendan terrorista að
ræða yrði enskan notuð. Til vara
gæti lögreglumaðurinn beitt
þekktu afbrigði Clint Eastwoods
og sagt: Come on punk, make
my day.“
Hér má sjá afrit af reglugerð þeirri sem
sett var vegna hryðjuverkahræðslunnar
á dögunum. Höfundarnir eru Þorgeir
Þorsteinsson lögreglustjóri og Arnór
Sigurjónsson varnarmálafulltrúi og fyrr-
verandi hermaður í Noregi.
Mikil umrœöa hefur átt sér staö
aö undanförnu, bæöi í fjölmiölum
og þó ekki síst manna á meöal, um
þau tíöindi aö nokkrir af bílstjórum
Mjólkursamsölunnar hafi stoliö vör-
um frá vinnuveitanda sínum og selt
kaupmönnum á allt aö hálfviröi.
Kemur mál þetta illa viö ýmsa aöila
sem því tengjast, svo sem Dagsbrán-
arverkamenn, forstööumenn Sam-
sölunnar og menn innan Kaup-
mannasamtakanna.
Þegar fyrst var sagt frá hinu svo-
kallaða „mjólkurþjófnaðarmáli" í
fjölmiðlum, vakti það litiu meiri at-
hygli en hvert annað sakamál, sem
gjarnan rekur á fjörur manna í
skammdeginu. Spenna fór fyrst að
hlaupa almennilega í leikinn, þegar
það fréttist að starfsfólk Mjólkur-
samsölunnar hefði lagt niður vinnu
fyrir um það bil viku, í því skyni að
knýja fram yfirlýsingu um það
hvaða kaupmenn hefðu hér átt hlut
að máli.
Þá var hafin dreifing á mjólkur-
Skyldu þessir krakkar hafa drukkið .ódýru" mjólkina?
ildum er hér um 24 verslanir að
ræða, en sumir hverjar keyptu ein-
ungis lítið magn af þessari stolnu
vöru. Allmargar verslananna voru í
Kópavogi, en um var að ræða t.d.
eina litla verslun vestur í bæ og
mjög stóra verslun í Breiðholti.
Mikil fundahöld voru síðastliðinn
mánudag með trúnaðarmönnum
starfsfólks og stjórn Mjólkursam-
sölunnar og undir kvöldið var allt
fallið í ljúfa löð. Þá hafði trúnaðar-
manni Dagsbrúnar verið sýndur
listi yfir þær verslanir, sem keypt
höfðu stolnu vöruna, og þar með
stóð hann jafnfætis forstjóra MS í
máli þessu. Virðist sem það hafi ver-
ið orðið meginmál deilunnar hvort
trúnaðarmanni starfsmanna ætti
ekki að veita sömu innsýn í gang
mála og forstjóranum. Þar með var
það orðið aukaatriði að veita hinum
seku kaupmönnum ráðningu — hafi
það einhvern tímann verið inntak
málsins af hálfu starfsmanna.
Það hefur vakið furðu manna í
umræðu um „mjólkurmálið", hvern-
ig það má vera að mánuðum saman
sé hægt að stela af framleiðslunni,
án þess að það komi neins staðar
fram í „kerfinu" innan fyrirtækisins.
Hefði mátt ætla að ekki hefðu átt að
líða margar vikur þar til einhvers
staðar kæmi fram að innfengnar
greiðslur samsvöruðu engan veginn
útsendri vöru. Samkvæmt heimild-
um HP hafði það einmitt sýnt sig, að
fyrirkomulag þessara mála var ekki
sem skyldi og mun nú verið að
hanna nýtt tölvukerfi til þess að
koma í veg fyrir að þetta geti endur-
tekið sig.
Síðasta helgi var harla viðburða-
rík á afbrotasviðinu. Þá bárust
hvorki meira né minna en 40 kærur
til Rannsóknarlögreglu ríkisins. Upp
komst um menn, sem stolið höfðu
tveimur tonnum af nautakjöti frá
Sambandinu, innbrotafaraldur gekk
yfir höfuðborgarsvæðið og það
fékkst staðfest að á þriðja tug kaup-
Í KÓPAVOG
12 HELGARPÓSTURINN