Helgarpósturinn - 20.02.1986, Blaðsíða 25

þaö væri nú kostnaður almanna-
tryggingakerfisins fyrir ýmiss konar
læknisþjónustu og aðra þjónustu
heilbrigðisstétta utan sjúkrahúsa
eða kostnaður þjóðfélagsins vegna
veikinda fólks sem liggur á sjúkra-
húsum."
— Nú rœöum viö mikinn kostnaö
við þetta kerfi. Ekki verður þó séð
að allir starfsmenn heilbrigðisgeir-
ans fái sinn skerf. Hjúkrunarfrœð-
ingar eru lágt launaðir og nú er svo
komið að þeir fást ekki til starfa.
Hvað segirðu um það ástand?
,,Það er í rauninni langt mál að
svara þessari spurningu svo tæm-
andi sé. En sú þróun átti sér stað, að
Hjúkrunarskóli íslands hefur verið
lagður niður. Ég tel það stórt skref
afturábak. Nú sækja allir hjúkrunar-
fræðingar menntun sína í Háskól-
ann. Slíka einhliða menntun tel ég
ekki eðlilega. Ég held, að það sé
eðlilegt að Hjúkrunarskóli íslands
starfi áfram, enda þekki ég ekkert
þjóðfélag þar sem bara er kennd
hjúkrun á háskólastigi. Það er góðra
gjalda vert að einhver hluti hjúkrun-
arfræðinga, einkum þeir sem ætla
að sinna stjórnunarstörfum, fari í
háskólanám. En ég veit ekki betur
en að okkar hjúkrunarfræðingar á
liðnum árum og áratugum hafi stað-
ið sig með miklum ágætum og ég sé
enga ástæðu til þess að leggja niður
þennan skóla. Það er einn stór þátt-
ur í því, að hjúkrunarfræðingaskort-
ur er nú að verða mikið vandamál.
Hitt er svo annað mál, að það þarf
vissulega að launa þessa mikilvægu
stétt betur en gert hefur verið."
— Ekki verður komist hjá því að
drepa á það mál, sem hefur verið í
brennidepli hérlendis upp á síðkast-
z'ð, en það eru hjartaskurðlœkning-
ar. Á að flytja þœr aðgerðir hingað
heim að þínu mati, eða halda upp-
teknum hœtti og senda Islendinga
til útlanda til slíkra aðgerða?
„Þessari spurningu er ekki unnt
að svara játandi eða neitandi. Ég vil
taka fram, að ég álít okkar hjarta-
skurðlækna og aðra sérfróða aðiia
sem til þarf að hjartaskurðlækning-
ar getiþróast hér á landi færa í sínu
starfi. A hitt ber einnig að líta, að við
erum lítil þjóð, teljum naumast
250.000 einstaklinga. Þar af leið-
andi eru tilfelli sem til skurðaðgerða
koma vegna kransæðasjúkdóma til-
tölulega fá. Flest voru þessi tilfelli á
árinu 1984 eða 166 talsins ef ég man
rétt. Auk þess voru 37 aðrir hjarta-
sjúklingar sendir til skurðaðgerða
erlendis. Á árinu 1985 fækkaði til-
fellum kransæðasjúklinga, sem til
skurðaðgerða þurftu að fara erlend-
is niður í 114. Miðað við reynslu ann-
arra þjóða er ekki fráleitt að ætla að
að meðaltali þyrftu 90—105 íslend-
ingar í kransæðaaðgerð árlega. Við
höfum haft samning við bresk
sjúkrahús, þar sem þau hafa fengið
greitt rúm fjögur þúsund pund (um
240 þús. ísl.) fyrir hvern sjúkling, en
þar er þá innifalin tíu daga lega á
sjúkrahúsi auk allrar sérfræðiþjón-
ustu. Ég dreg stórlega í efa að hægt
sé að gera hér heima kransæðaað-
gerð fyrir minni fjárhæð en greidd
hefur verið til bresku sjúkrahús-
anna. Til viðbótar kemur svo að
stofnun hjartaskurðlækningadeild-
ar hér á landi kostar stórfé. Aðal-
atriði þessa máls er hins vegar það
að hversu góðir sem sérfræðingarn-
ir eru þá verður naumast fram hjá
því gengið að tilfelli þau sem líklegt
er að komi hér til skurðaðgerða ár-
lega eru tæpast svo mörg að menn
geti haldist í viðunandi þjálfun.
Þá ber og á það að líta að eftir sem
áður verður að senda sjúklinga, sem
haldnir eru lokugalla, svo og börn
með meðfædda hjartagalla í flestum
tilfellum til aðgerða í útlöndum.
Enn er rétt að taka fram, að mörg-
um sýnist að á næstu árum kunni
svo að fara að verulegar breytingar
verði á meðferð þeirra hjartasjúkl-
inga sem þjást af kransæðasjúk-
dómum."
— Með hliðsjón af framansögðu;
ef tryggingayfirlœknir sjálfur þyrfti
að gangast undir aðgerð sem þessa,
fœri hann utan til aðgerðar, eða
myndi hann leggjast á skurðborðiö
hérlendis?
„Ég ber fullt traust til íslenskra
sérfræðinga á þessu sviði, en með
hliðsjón af því sem ég hef áður sagt
færi ég utan, þótt auðvitað helst af
öllu vildi ég vera laus við þessa að-
gerð."
— Við höfum nokkuð rœtt um
stóra kostnaðarliði heilsugeirans.
Enn þá höfum við ekki minnst á
lyfjakostnað. Nú er sagt að við ís-
lendingar séum duglegir að gleypa
lyf og duglegri en aðrar þjóðir við
það. Lyfjaátið er ekki ókeypis, er
það?
„Lyfjakostnaður er gífurlega mik-
ill og þyrfti að vera mun minni en nú
er. Ef ég man rétt var lyfjakostnaður
árið 1983 í kringum 500.000.000 kr.,
en árið 1985 um 780.000.000 kr.
Þetta er auðvitað stór kostnaðarlið-
ur og ég tel að þarna væri hugsan-
legt að spara verulegt fé ef vel væri
á málum haldið."
— Er vindasamt á skrifstofu trygg-
ingayfirlœknis frá degi til dags, er
þetta stormasamt starf?
„Það koma bæði góðir dagar og
vondir. Við reynum að leysa öll þau
mál sem okkur berast, en þegar
hafður er í huga hinn mikli fjöldi er-
inda sem berast daglega má öllum
vera ljóst að úr öllu er ekki hægt að
leysa þannig að öllum líki. Ég get þó
sagt það að ávallt er reynt að leysa
svo sem hægt er úr erindum allra
sem lög frekast heimila. Það þykir
og rétt að fram komi, að lagasetning
á sviði heilbrigðis- og trygginga-
mála þarf að vanda mjög, þannig að
lög rekist ekki á og geti þannig vald-
ið þeim tjóni sem síst skyldi."
— Því hefur verið haldiö fram, að
ófœrt sé að tryggingayfirlœknir sé
einvaldur um ákvörðun örorku-
mats vegna sjúkdóma eða slysa.
Komið hafa fram frumvörp um að
örorkumati tryggingayfirlœknis
megi skjóta til endurskoðunar-
nefndar. Nú hefur eittslíkt frumvarp
verið lagt fyrir Alþingi það er nú sit-
ur. Hvað segir tryggingayfirlœknir
um þessi mál?
„Ég hef útaf fyrir sig ekkert við
það að athuga að hægt verði að
skjóta örorkumati til yfirnefndar.
Örorkumat er læknisfræðilegt verk,
sem aðeins verður framkvæmt af
læknum. Það er því skilyrði að í yfir-
nefndinni sitji aðeins læknar eða að
minnsta kosti að meirihluti hennar
sé skipaður læknum. Ennfremur
hlýtur það að vera skilyrði að yfir-
nefndin byggi á sömu forsendum og
tryggingayfirlæknir.
A hitt þykir rétt að benda, að ó-
eðlilegt er og þekkist hvergi á Vest-
urlöndum að því er ég veit best, að
einn þáttur almannatryggingalög-
gjafarinnar sé settur undir sérstakan
yfirdóm. Á bak við slíkar hugmynd-
ir hlýtur að búa eitthvað allt annað
en það að veita bótaþegum ein-
hverja forsjá. Flestar þjóðir leitast
nú við að leggja niður sérdómstóla,
en beina þess í stað málum sínum til
hinna almennu dómstóla.
Hér eru svo fá mál á ferð, að vafa-
samt er að réttlætanlegt sé að setja
upp sérstakan dómstól og það fyrir
aðeins einn þátt úr allri almanna-
tryggingalöggjöfinni. Þá verður að
gæta þess, að stofna ekki til nýs
skrifstofubákns sem bæði gæti orð-
ið dýrt og gert bótaþegum enn erf-
iðara fyrir en nú er.“
— En einhver áhugamál hlýtur
tryggingayfirlœknirinn að hafa fyrir
utan brauðstritið. Hver eru helst?
„í rauninni hef ég ákaflega mörg
áhugamál, en ég hef því miður lítið
getað rækt þau. Mér þykir þó ákaf-
lega gaman og hvílandi að fara í
gönguferðir, einkum einn og úti í
ósnortinni náttúrunni ef ég má
segja svo. Þá þykir mér einnig gam-
an að lestri bóka, einkum sagn-
fræðirita og ævisagna. Bestu hvíld-
ina fæ ég þó yfirleitt þegar ég les
biblíuna mína sem ég reyni að lesa
eitthvað í á hverjum degi.“
Lofttæming, loftskipti. Nú beinist
athyglin að pökkun á fiski.
Aukið verðmæti, betri sala.
Lofttæmingarpökkun (vacuum) á kjöti og öðrum matvælum hefur
sannað gildi sitt. Nú beinast augu manna einkum að pökkun á
ferskum fiski. Pökkun í lofttæmdar umbúðir eða umbúðir með
hentugum loftblöndum eykur geymsluþol matvæla stórlega. Hún
tryggir girnilegt útlit vörunnar, aukið verðmæti og betri sölu.
Sjálfvirkar og hálfsjálf -
virkar vélar frá Boss og
Dixie Union.
Úrval af stórum og smáum
lofttæmingarvélum.
Plastprent býður vélar sem eru auðveldar í notkun og
henta jafnt til loftskipta sem lofttæmingar. Enn fremur
framleiðum við, einir á íslandi, lofttæmipoka.
Úrval annarra pökkunarvéla.
Plastprent selur úrval annarra pökkunarvéla af öllum stærðum og
gerðum. Jafnframt höfum við í 26 ár framleitt alls konar plastum-
búðir úr eigin filmu, með og án áprentunar. Það er því engin tilvilj-
un að flestallir íslendingar meðhöndla daglega vörur sem pakk-
að er í umbúðir frá okkur.
Plastpökkun er framtíðarlausn.
Plast sparar miðað við aðrar umbúðir, verndar vel og uppfyllir
auknar kröfur um geymsluþol og auglýsingargildi. Forysta Plast-
prents byggist á tækniframförum, fjölhæfu starfsliði og mikilli
reynslu. Þess vegna leysum við pökkunarvanda íslenskra fyrir-
tækja.
^ Plastprent hf.
Plastumbúðir, pökkunarvélar, ráðgjöf.
Höfðabakka 9. Sími 685600.
HELGARPÓSTURINN 25