Morgunblaðið - 29.08.2005, Page 9

Morgunblaðið - 29.08.2005, Page 9
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 29. ÁGÚST 2005 9 FRÉTTIR Opið virka daga frá kl. 10-18 laugardaga frá kl. 10-16 • Engjateigi 5 • sími 581 2141 Nýir jakkar úr þæfðri ull Sturtuklefar með útvarpi, síma og nuddi, beint úr gámi Frábært verð Upplýsingar í síma 864 1202 á kvöldin Bláu húsin Fákafeni, sími 588 4545, netfang: postulín.is Sigurstjarnan Opið virka kl. 11-18, lau. kl. 11-15 öðruvísiFull búð af vörum Lomonosov postulín, Rússneska keisarasettið, í matar- og kaffistellum. Handmálað og 22 karata gyllingu. Frábærar gjafavörur Alltaf besta verðið „JÖKULLINN er að hverfa. Hann hefur stórminnkað á síðustu árum, sérstaklega í fyrra og núna,“ segir Leifur Ágústsson, bóndi í Mávahlíð í Snæfellsbæ. „Það eru komnar þarna sprungur sem ekki hafa sést áður og þær sjást vel frá byggð. Það ber mest á einni en þær sjást þarna fleiri.“ Snæfellsjökull rís tignarlegur yfir bænum en vegna hlýinda und- anfarin ár hefur jökullinn minnkað mikið. „Þetta sést best héðan frá Máva- hlíð, sem er milli Ólafsvíkur og Grundarfjarðar,“ segir Leifur. „Svo sést minnkunin vel frá Stapanum [Arnarstapa].“ Leifur segist ekki búast við að jökullinn hverfi strax, en hann minnki óðum. „Það er alltaf að hlýna og jökull- inn er ekki eins fallegur að sjá og áður,“ segir Leifur. „Það snjóaði samt á hann fyrir nokkrum dögum, sem er í fyrra fallinu. Toppurinn er hvítur núna, en var svartur fyrir viku.“ Tryggvi Konráðsson, eigandi Snjófells, ferðaþjónustu á Arn- arstapa, tekur undir að jökullinn hafi minnkað og grunnlínan hopað. Hann segist þó verða var við minni sprungur við toppinn nú en fyrir tíu árum. „Það hefur ekki snjóað tvo síð- ustu vetur,“ segir hann, „en ég hef engar áhyggjur af þessu. Hann á eftir að snjóa aftur.“ Jökullinn í sögu Íslands „Þetta er Jökullinn, með stórum staf, í þjóðarvitundinni og Jökullinn í sögu Íslands,“ segir Oddur Sig- urðsson, jarðfræðingur hjá Orku- stofnun. „Hann er víða bara kall- aður Jökull. „Að fara undir Jökul“, „að róa undan Jökli“, „byggðin und- ir Jökli“, „Kristnihald undir Jökli“; þetta er allt saman Snæfellsjökull,“ segir Oddur og vísar til orðatiltækja og nafns á einni af skáldsögum Nób- elsskáldsins. Oddur segir jökla á Íslandi hafa minnkað ört síðastliðin tíu ár og þetta sé mjög áberandi á Snæfells- jökli. Þar áður hafi hann farið vax- andi í 25 ár. „Þar hefur snjór sett svo mikinn svip á fjallið undanfarna áratugi en hann hefur nánast alveg horfið og nú sjáum við bara beran jökulinn,“ segir Oddur. „Það hafa dottið af honum heilir flákar, til dæmis á norðaustanverðum jöklinum, á und- anförnum tveimur árum. Við Geld- ingafell, sem er fjall upp af Ólafsvík, hefur dálítil spilda dottið úr sam- bandi við jökulinn og er að bráðna sem óðast.“ Oddur segir að Snæfellsjökull sé mældur á skriðjöklinum Hyrnings- jökli, sem gengur út úr Snæfells- jökli til austsuðausturs og að mæl- ingar sem Jöklarannsóknafélagið annist sýni mjög skýrt og greinilega að jökullinn í heild bregðist við í samræmi við loftslag. „Þegar það fer hlýnandi byrjar jökullinn að minnka. Á því er nær engin töf,“ segir Oddur. „Það er áberandi að jökullinn hefur minnkað mjög mikið að undanförnu.“ Hverfur ekki á einum mannsaldri Oddur segir að ekki hafi myndast nýjar sprungur, heldur minnki skriðið í jöklinum mikið þegar hann hopi svona ört og þá verði hann minna sprunginn. „Hins vegar bráðnar mikið af snjó ofarlega á jöklinum sem ekki hefur bráðnað áður og þá koma í ljós sprungur sem eru kannski minni en áður en sjást nú betur,“ segir hann. „Almennt minnka sprungur í jökl- um sem eru að hopa.“ Oddur telur ekki sérstaka ástæðu til að hafa áhyggjur af minnkuninni, jökullinn muni ekki hverfa á einum mannsaldri.„Það tekur að minnsta kosti hátt á aðra öld, ef ekki fleiri aldir fyrir hann að hverfa alveg, jafnvel þótt hlýnun haldi áfram eins og verið hefur,“ segir hann. „Það er þó mikill munur að sjá jökulinn núna og fyrir til dæmis hundrað ár- um. Jöklar hafa minnkað núna á einni öld, álíka mikið og þeir höfðu stækkað á þremur öldum þar á und- an. Það eru því geysileg afföll af jöklum og nú er að koma í ljós land sem enginn hefur séð síðan um siða- skipti eða svo. Það er því algjörlega framandi öllum núlifandi mönnum.“ Aðspurður segist Oddur ekki telja að jökullinn sé varhugaverðari yfirferðar en áður, þrátt fyrir að gamlar sprungur líti dagsins ljós. „Gamlar sprungur sem koma í ljós eru ekki eins varasamar og þær sem koma upp nýjar,“ segir hann. „Jöklar eru yfirleitt varhugaverðari þegar þeir fara vaxandi. Þeir eiga hins vegar til að breyta sér snögg- lega og það þarf alltaf að fara mjög varlega á jökli. Það sleppur enginn við það, annars verða slys. En það er alveg hægt að komast um hann með varkárni,“ segir hann og á við Jökulinn með stórum staf. Hlýindi undanfarinna ára hafa sett mark sitt á Snæfellsjökul sem fer hratt minnkandi Land að koma í ljós sem enginn hefur séð síðan um siðaskipti Lengi hafa menn talið að í Snæfellsjökli búi kynngimagnaður kraftur og frá honum stafar orka sem erfitt er að útskýra. Hrund Þórs- dóttir komst þó að því að með hlýnandi veðri hefur Jökullinn, með stórum staf, þurft að gefa eftir og á síðustu tíu árum hefur hann minnkað verulega. Morgunblaðið/RAX Svartar malarbrekkur teygja sig upp í jökulhlíðarnar en fyrir aðeins ári voru þær huldar snjó og ís. Margir ferðalangar leggja leið sína á Snæfellsjökul allan ársins hring. Morgunblaðið/RAX Þótt Snæfellsjökull hafi hopað mikið á undanförnum árum er hann tignar- legur og maðurinn er agnarsmár í samanburði við tröllslegt landslagið. hrund@mbl.is

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.