Morgunblaðið - 29.08.2005, Side 12

Morgunblaðið - 29.08.2005, Side 12
12 MÁNUDAGUR 29. ÁGÚST 2005 MORGUNBLAÐIÐ Skotveiðimenn rak marga írogastans þegar þeir lásuleiðara Morgunblaðsins áfimmtudag þar sem lög- brjótar í friðlandi við Vopnafjörð voru kallaðir skotveiðimenn og síð- an lýst eftir framtakssamari dýra- verndarsamtökum til verndar hreindýrum á Austurlandi. Var þar stokkið úr einu í annað án sæmi- lega skiljanlegs samhengis. „Þessi leiðari Morgunblaðsins lýsir ótrúlegri vanþekkingu á skot- veiðum og fordómum í garð skot- veiðimanna,“ segir Sigmar B. Hauksson formaður Skotveiðifélags Íslands. „Þessi atburður við Vopnafjörð er hreint og klárt lög- brot og á ekkert skylt við skotveið- ar. Það er einkennilegt að kalla slíka menn skotveiðimenn í frétta- flutningi og leiðara blaðsins þegar engum dettur í hug að kalla þá sem fara ólöglega til laxveiða ann- að en veiðiþjófa. Íslenskir skot- veiðimenn eru stór hópur, hand- hafar veiðikorta eru um tíu þúsund og virkir veiðimenn eru á milli 5– 6.000. Þessi hópur er einstaklega löghlýðinn eins og sést best á því að meðan á rjúpnaveiðibanni hefur staðið þá má telja tilvik um brot á því banni á fingrum annarrar handar. Þá hafa skotveiðimenn verið einstaklega samstarfsfúsir við Veiðistjórnunarsvið Umhverf- isstofnunar í útfyllingu veiði- skýrslna og gert það af slíkum heilindum að fengist hefur yfirsýn um veiðiálag á einstaka stofna ís- lenskra veiðidýra. Það er því mjög ómaklega að skotveiðimönnum veg- ið að bendla þá við það afbrot sem framið var á Vopnafirði og satt að segja einstaklega klaufalegt að espa svo stóran hóp löghlýðinna manna upp á móti sér með því að telja afbrotið tilefni til þess að skotveiðimenn almennt athugi sinn gang. Með sömu rökum mætti hvetja alla með bílpróf til að at- huga sinn gang í hvert sinn sem einhver brýtur umferðarregl- urnar,“ segir Sigmar B. Hauksson. Hörð viðbrögð skotveiðimanna Almennt eru skotveiðimenn að verða sér æ meðvitaðri um siðferði við veiðar og er það vel. Viðbrögð skotveiðimanna við lögbrotinu á Vopnafirði hafa verið mjög hörð og menn hafa óspart látið vanþóknun sína í ljós á spjallvefjum veiði- manna og sýnir það svo ekki verð- ur um villst að þrátt fyrir að menn séu kappsamir og leggi talsvert á sig við veiðar þá virðast þeir vera ágætlega meðvitaðir um hvað eru veiðar og hvað ekki. Það sem gerð- ist á Vopnafirði á ekkert skylt við veiðar og umræða í kjölfar þessa afbrots ætti að vera upplýstari en svo að hræra saman óskyldum hlutum sem löglegar skotveiðar eru annars vegar og hrein og klár afbrot eru hinsvegar. Til fróðleiks fylgja hér ummæli nokkurra veiðimanna af einum spjallvefjanna. „Þetta eru svona gaurar sem koma óorði á skotveiðimenn og gera það að verkum að margir bændur líta alla skotveiðimenn hornauga. Ég skora á þá sem vita hverjir þetta eru að koma þeim skilaboðum til lögreglunnar, þeir eiga ekki annað skilið en að missa leyfið núna yfir komandi gæsa- og rjúpnatímabil.“ „Það er víst búið að ná þessum svokölluðu „veiðimönnum“. Lög- reglan á Akureyri stöðvaði þá við komuna þangað. Það er aðeins eitt að gera við svona mannleysur, það á að hýða þá opinberlega öðrum til viðvörunar.“ „Ekki nóg með það að þeir skutu æðarfugl á friðlandi!! Heldur þegar að bóndinn náði tali af þeim þá var afsökunin að þeir héldu að þetta væru endur!!! Þar skutu þeir af sér hausinn. Byrjuðu á því að skjóta sig í báða fætur og enda svo á því að segja það fullum hálsi að þeir hafi verið að brjóta lög (þar fór hausinn)!!! (innsk. Andaveiðitíminn hefst ekki fyrr en 1. september). Það verður að fara að gera eitt- hvað róttækt til að koma í veg fyr- ir svona heimsku. Það virðist líka vera að flestir geti fengið sér byssuleyfi. Í þessu tilfelli eru þeir að brjóta af sér í þrígang, í það minnsta. Það ætti að taka af þeim byssuleyfið ævilangt!!!“ „Það er verið að kalla þessa menn veiðimenn, það haga sér eng- ir veiðimenn svona. Það eru bara aular sem haga sér svona.“ Eins og sjá má er mönnum greinilega heitt í hamsi og skila- boðin eru skýr og greinileg. Þetta voru ekki skotveiðimenn heldur lögbrjótar. Heiðarlegir veiðimenn kynna sér hvar má stunda skot- veiðar og hvar ekki, þeir afla sér tilskilinna leyfa landeigenda og þeir þekkja friðaðar tegundir frá þeim sem má veiða og þeir vita hver er löglegur veiðitími á ein- stakar tegundir. Þetta er eitt af fjölmörgum þekkingaratriðum sem menn verða að tileinka sér á nám- skeiðum Umhverfisstofnunar þegar sótt er um veiðileyfi í kjölfar skot- vopnaleyfis. „Menntun íslenskra skotveiði- manna hefur komist í mjög góðan farveg á undanförnum árum og er mjög sambærileg við það sem tíðk- ast á hinum Norðurlöndunum. Veiðileyfanámskeið Veiðistjórn- unarsviðs Umhverfisstofnunar eru ítarleg og prófkröfur nokkuð strangar; menn verða einfaldlega að vita hver veiðitíminn er og þekkja þær tegundir sem má veiða,“ segir Sigmar B. Hauksson. „Það sýnir sig líka að þegar menn eru staðnir að ólöglegum veiðum þá eru það sjaldnast veiðimenn með tilskilin réttindi heldur ein- hverjir réttindalausir og óupplýstir kjánar.“ Dýravernd og skotveiðar eru ekki andstæður Í umræðum um skotveiðar ber dýravernd gjarnan á góma og fyrir kemur að skotveiðum og dýravernd er stillt upp sem andstæðum í stað þess að sjá þetta sem hliðstæður sem mjög vel geta farið saman. Víða erlendis hafa dýraverndar- og náttúruverndarsamtök tekið hönd- um saman við samtök skotveiði- manna og eiga náið samstarf um skipulag sjálfbærra veiða á þeim svæðum þar sem fuglum og dýrum hafa verið tryggð náttúruleg skil- yrði. Hér fara nefnilega sjónarmið beggja aðila saman því báðir vilja tryggja dýrunum sem nátt- úrulegast umhverfi um leið og halda verður stofnstærð veiðidýra innan þeirra marka sem skyn- samleg eru. „Mikilvægasti þátturinn, hvað varðar vöxt og viðgang villtra dýra, eru ýmsir umhverfisþættir. Í því sambandi mætti nefna veðurfar og ýmsar breytingar sem orsakast af náttúruhamförum eins og eld- gosum og skógareldum. Á þessa þætti getur maðurinn ekki haft nein teljandi áhrif. Annar þáttur sem hefur haft hvað afdrifaríkastar afleiðingar fyrir villt dýr heimsins eru breytingar á umhverfinu af mannavöldum. Hér er átt við fram- kvæmdir sem eyðileggja eða gjör- breyta búsvæðum dýranna. Af nógu er að taka í þessum efnum. Þurrkun mýrlendis, eyðing skóga, akuryrkja, stíflugerð, flutningur dýrategunda milli svæða, mengun og mannvirkjagerð. Þessir þættir hafa undanfarin 100 ár verið alvar- legasta ógnunin við lífsafkomu villtra dýra í heiminum. Náttúruverndarsamtök af ýms- um toga hafa barist gegn fjölmörg- um framkvæmdum sem hafa í för með sér róttækar breytingar á náttúrunni og eyðingu búsvæða villtra dýra. Samtök veiðimanna hafa á síðari árum tekið æ meiri þátt í þessari baráttu. Í þessu sam- bandi mætti nefna baráttu Skotvís fyrir því að Eyjabökkum yrði þyrmt og að tryggt verði að Þjórs- árver verði friðuð áfram. Þessi svæði eru einhver mikilvægustu búsvæði íslensku gæsastofnanna. Samtök veiðimanna, einkum í Bandaríkjunum, en einnig víða annars staðar í heiminum eins og á Spáni, hafa á síðari árum látið um- hverfismál mikið til sín taka. Sam- tök veiðimanna hafa safnað gríð- arlegum fjárhæðum sem notaðar hafa verið til að endurvinna mýr- lendi og land sem áður hefur verið nýtt til landbúnaðar. Einnig hafa samtök veiðimanna, einkum þó bandarísku samtökin Ducks Un- limited, komið upp víðáttumiklum griðasvæðum fyrir villta fugla.“ (Veiðistjórnun og verndun veiði- dýra. Skotvísblaðið 2005.) Misskilningur á eðli dýraverndar Það er t.a.m. hreinn misskiln- ingur á eðli dýraverndar að telja hreindýraveiðar á Íslandi ómann- úðlegar; þvert á móti eru þær ein- staklega gott dæmi um vel heppn- aða veiðistjórnun þar sem stofnstærðinni er haldið í skefjum og stofninn er sterkur og heil- brigður. Þetta eru m.ö.o. sjálf- bærar veiðar sem er takmarkið við alla veiðistjórnun hvort sem á við fiska, fugla eða spendýr. And- stæðan í þessu samhengi við dýra- vernd væri að friða hreindýrastofn- inn algjörlega og láta hann stækka úr hófi svo dýrin færu að keppa innbyrðis um beitilönd samhliða því að þau sæktu æ meira inn á ræktað land og yrðu þar að plágu fremur en til yndisauka. Hreindýr á Íslandi eiga sér enga náttúrulega óvini og náttúrulegur dauðdagi þeirra yrði því langur og kvala- fullur þar sem tennur þeirra eyð- ast með aldrinum og ellidautt hreindýr drepst á endanum úr hungri þar sem það getur ekki bit- ið lengur. Þá væri tímabært að tala um dýravernd og mannúðarsjón- armið en sannleikurinn er því mið- ur sá að þeir sem stundum taka hvað stærst upp í sig um dýra- vernd hafa mestan sinn fróðleik úr teiknimyndum Walt Disneys og glápi út um bílrúður. Skipulag hreindýraveiða á Ís- landi er til mikils sóma fyrir alla sem að þeim standa og ætti að verða fyrirmynd að sjálfbærum veiðum á öðrum stofnum veiðidýra eins og er að verða með breyttum reglum um rjúpnaveiðar og skot- veiðimenn gera sér vonir um að verði einnig í náinni framtíð með íslensku gæsa- og andastofnana sem leyfilegt er að veiða úr. Sam- starf og samvinna ásamt upplýstri umræðu eru lykilorðin sem hafa ber í heiðri þegar rætt er um lög- legar skotveiðar á Íslandi. Lögbrot skyldi hinsvegar útkljá fyrir dóm- stólum. SKOTVEIÐAR | HÖRÐ VIÐBRÖGÐ SKOTVEIÐIMANNA VIÐ LÖGBROTINU Á VOPNAFIRÐI Lögbrjótar eru ekki skotveiðimenn Morgunblaðið/Ingó „Þá er veiðidagur góður þegar hóflega er veitt, með talsverðri líkamlegri áreynslu, vakandi náttúruskyni og sært dýr liggur ekki eftir að kveldi,“ segir m.a. í siðareglum Skotveiðifélags Íslands. Eftir Hávar Sigurjónsson havar@mbl.is  KRISTJÁN Rúnar Kristjánsson eðlisfræðingur varði doktorsritgerð sína 12. ágúst sl. við raunvís- indadeild Háskóla Íslands. Heiti rit- gerðarinnar er Periodic Tachyons and Charged Black Holes: Two Problems in Two Dimensions. And- mælendur voru dr. Paolo Di Vecchia, prófess- or við Nordita, norrænu stofn- unina í kennilegri eðlisfræði, og dr. David Lowe, pró- fessor við eðlisfræðideild Brown University í Bandaríkjunum. Ritgerðin er á sviði kennilegrar öreindafræði og fjallar meðal annars um samspil þyngdarfræði og skammtafræði. Í almennu afstæð- iskenningunni eru þekktar lausnir á jöfnum Einsteins sem lýsa svartholi gæddu massa og rafhleðslu en að öðru leyti í tómarúmi. Þessar lausnir eru mjög sérstakar því ef þær eru framlengdar inn í svartholið koma í ljós göng sem leiða inn í annan heim í ákveðnum skilningi. Tilvist þessara ganga er hins vegar óviss, þar sem áhrifum skammtafræði hefur verið sleppt við útleiðslu lausnanna. Sam- kvæmt skammtafræðinni myndast aragrúi rafhlaðinna agna í sterku rafsviði svartholsins og slíkar agnir breyta hugsanlega innviðum svart- holsins. Til að lýsa skammtafræði rafhlað- ins svarthols þarf að nota þyngd- arskammtafræði en sú kenning á enn langt í land og því veit enginn nákvæmlega hvernig skammtaáhrif breyta innri gerð sígildra svarthola. Í ritgerðinni er sett fram tvívítt lík- an sem gerir okkur kleift að rann- saka slík skammtaáhrif kerfisbundið í einfölduðum heimi. Líkanið er leyst með tölulegum aðferðum, bæði fyrir sístæð svarthol og svarthol sem verða til við þyngdarhrun rafhlaðins efnis. Sístæðu svartholin þarf að fóðra með straumi af rafhlöðnum ögnum til að vega á móti afhleðslu vegna skammtaáhrifa, en tímaháðu svartholin sem verða til við þyngd- arhrun afhlaðast með tímanum. Í ljós kemur að ormagöngin sem er að finna í sígildu fræðunum falla saman þegar skammtaáhrif eru tekin með í reikninginn, svo að tímarúm sem inniheldur slíkt svarthol minnir fremur á hefðbundinn alheim með óhlöðnu svartholi. Verkefnið var unnið í samstarfi við dr. Lárus Thorlacius, prófessor við eðlisfræðiskor Háskóla Íslands, sem jafnframt er leiðbeinandi, og dr. Andrei Frolov við Stanford Univers- ity í Bandaríkjunum. Í doktors- nefndinni sitja, auk Lárusar, dr. Þórður Jónsson og dr. Ragnar Sig- urðsson, en þeir eru báðir vís- indamenn við Raunvísindastofnun Háskólans. Kristján Rúnar Kristjánsson er fæddur árið 1977. Hann lauk stúd- entsprófi frá MR árið 1997, B.S.- prófi í stærðfræði og B.S.-prófi í eðl- isfræði frá Háskóla Íslands árið 2000 og M.S.-prófi í kennilegri eðlisfræði frá sama skóla árið 2002. Síðan hefur Kristján unnið að doktorsritgerðinni við Raunvísindastofnun Háskólans, NORDITA í Kaupmannahöfn, CERN í Sviss og Stanford Univers- ity í Kaliforníu. Kristján er sonur Kristjáns Leifs- sonar verkstjóra og Sigrúnar Þór- arinsdóttur kennara og er giftur Stellu Soffíu Jóhannesdóttur bók- menntafræðingi. Doktor í eðlisfræði Kristján Rúnar Kristjánsson DAVÍÐ Oddsson utanríkisráðherra hefur skipað Sigurð Helgason, fyrr- verandi forstjóra Icelandair, for- mann stjórnar Þróunarsamvinnu- stofnunar Íslands (ÞSSÍ) til fjögurra ára. Sigurður tekur við af Birni Inga Hrafnssyni, aðstoðarmanni forsætis- ráðherra, sem að eigin ósk hefur lát- ið af því starfi. Nýr stjórnar- formaður ÞSSÍ ♦♦♦

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.