Morgunblaðið - 29.08.2005, Síða 19

Morgunblaðið - 29.08.2005, Síða 19
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 29. ÁGÚST 2005 19 UMRÆÐAN Í NÝLEGRI könnun sem Rauði kross Íslands lét gera kemur fram að einn af hverjum sjö vill ekki hafa geð- fatlaðan einstakling sem nágranna sinn. Það er örugglega áfall fyrir fólk með geðfötl- un og aðstandendur þeirra að svo margir skuli upplifa þá sem byrði á samfélaginu. Niðurstöður þessarar könnunar eru allavega ekki til þess fallnar að auka á bjartsýni fólks með geðfötlun sem bíður þess að eignast heimili sem uppfyllir væntingar þeirra. Margar rannsóknir sýna að fólk með geðsjúkdóma á það sér- staklega á hættu að verða fyrir nei- kvæðri stimplun samborgara sinna sem getur haft varanleg áhrif á líf þeirra. Að vera hættulegur öðrum er dæmi um slíka stimplun sem hverfur jafnvel ekki þótt sjúkdóms- einkenni séu ekki lengur til staðar. Flestir vilja tilheyra einhverjum hópi og gegna jafnframt mörgum hlutverkum í sínu lífi t.d. sem for- eldri, barn, maki eða nágranni. Fólk með fötlun fær oft ekki nægan stuðning til þess að sinna fé- lagslegum hlutverkum sínum sem skapar þeim margvíslegan vanda í samfélagsþátt- töku og getur verið undirrót fordóma og einangrunar. Fötlun fólks er ekki alltaf mjög sýnileg öðr- um og margir reyna að fela fötlun sína í um- gengni við annað fólk. Óraunhæfar hugmyndir eða nei- kvæð umfjöllun getur leitt til sjálfs- ásakana fyrir að geta ekki uppfyllt væntingar um að laga sig að sam- félaginu. Það er því mikilvægt að þróa jákvæða mynd af þeirri skerð- ingu sem fólk býr við. Að styðja fólk með geðfötlun til aðlögunar í samfélaginu er ein þeirra ályktana sem ráðherrar á Evrópuþingi um geðheilbrigði hafa undirritað í Helsinki í ár. Í þeirri vinnu skal hafa að leiðarljósi virð- ingu fyrir einstaklingnum og rétt hans til að hafa áhrif á eigin með- ferð og eigið líf. Niðurstöður könnunar Rauða krossins á viðhorfum til minni- hlutahópa benda eindregið til þess að setja þurfi meiri kraft í að upp- fylla loforð um stuðning og jöfn tækifæri fyrir fólk með geðfötlun til samfélagsþátttöku. Niðurstöð- urnar sýna svo ekki verður um villst að við erum skammt á veg komin í þessari vinnu og frekari að- gerða er þörf. Um geðfötlun og fordóma Ingibjörg Hrönn Ingimars- dóttir fjallar um viðhorf sam- félagsins til geðfatlaðra Ingibjörg Hrönn Ingimarsdóttir ’Það er því mikilvægtað þróa jákvæða mynd af þeirri skerðingu sem fólk býr við.‘ Höfundur er geðhjúkrunarfræðingur. ÍSLENSKUR listdans er í blóma og árangur þrotlausrar vinnu til margra ára lítur dagsins ljós nú þegar litið er yfir íslensku listdansflóruna. Íslenski dansflokk- urinn hefur þróast og dafnað og loks eru að skapast ný tækifæri hér á landi fyrir sjálfstætt starfandi atvinnudansara og ís- lenska danshöfunda. Reykjavík Dance festival sem nú stendur yfir í Borg- arleikhúsinu er ein- mitt einn liður í þeirri miklu framþró- un sem hefur átt sér stað hérlendis á und- anförnum árum. Við erum stolt og glöð yfir ár- angri okkar á sviði listdansins og þeirri viðurkenningu sem greinin hefur hlotið jafnt heima og erlend- is. Á sama tíma skýtur skökku við aðgerð ríkisstjórnarinnar en ný- lega var tilkynnt opinberlega sú ákvörðun að loka eigi Listdans- skóla Íslands eftir skólaárið 2005– 2006. Listdansskóli Íslands hefur ver- ið órjúfanlegur hlekkur í þeirri framþróun sem átt hefur sér stað og átt hvað mestan þátt í menntun atvinnudansaranna okkar sem nú eru starfandi. Ástæða lokunarinnar er sú að hér er verið að taka til í mennta- kerfinu, skólamál eru ekki lengur í höndum ríkisins heldur til af- greiðslu hjá bæjum og sveit- arfélögum. Leggja á niður eina ríkisrekna listaskólann sem eftir er. Gott og vel, það má segja að það sé eðlileg þróun miðað við aðra þróun í skólamálum. En hvað tek- ur við? Allt grunnnám við List- dansskóla Íslands heyrir nú sög- unni til eftir þetta skólaár og ætlunin er að reka listdansnám á framhaldsskólastigi við framhalds- skóla landsins og er þá Mennta- skólinn í Hamrahlíð einkum nefnd- ur í því sambandi. Er búið að hugsa dæmið til enda? Í grein í Mbl. 25. ágúst síðastlið- inn kemur fram að mennta- málaráðherra segir að hér sé ein- ungis um skipulagsbreytingar að ræða, ekki verður dregið úr stuðn- ingi ríkisins við listgreinina og efla eigi faglega þáttinn í þeirri list- danskennslu sem á að bjóða uppá, ekki er verið að slaka á kröfum. Þetta hljómar allt ágætlega en er ekki nægilega vel undirbúið. Hefði ekki verið betra að flýta sér hægt og byrja á að undirbúa jarðveginn í samráði við fagaðila í greininni áður en svo afdrifarík ákvörðun er tekin sbr. lokun List- dansskóla Íslands? Það eru til góðir einkaskólar í greininni en þeir eru utan ís- lenska mennta- kerfisins enn sem komið er. Eru þeir í stakk búnir til að taka við því námi sem nú er í boði við Listdans- skóla Íslands? Stendur til að viðurkenna þá sem listdansskóla í íslensku menntakerfi á grunn- og fram- haldsskólastigi og styðja við bakið á þeim fjárhagslega og vegna und- irbúnings til að þeir geti staðið undir þeim kröfum og væntingum sem gerðar eru í væntanlegri námsskrá til listdansnáms með til- liti til náms á æðri skólastigum? Við Listaháskóla Íslands er nú í fyrsta sinn boðið upp á 30 eininga listdansnám á háskólastigi og í framhaldi á að lengja námsbraut- ina í áföngum til þriggja ára. Það var stórt framfaraskref stigið í ís- lenskri listdanssögu þegar þessum áfanga var náð nýlega. En háskólastig er framþróun á því sem fyrir er í greininni. Sveitarfélögin verða að fá trygg- ingu hjá ríkinu fyrir því fjármagni sem þarf til að hægt sé að tryggja fagmennsku í listdansnámi við til- færslu þess til sveitarfélaga. Er eitthvað búið að ræða þessi mál við borgina og sveitarfélögin? Einkaskólar geta aldrei veitt sambærilega þjónustu og List- dansskóli Íslands gerir fyrir börn á grunnskólastigi án styrks frá ríki eða sveitarfélagi – ekki nema að foreldrar barna geti borgað brúsann. Börn á grunnskólaaldri hafa verið að æfa allt að 10 tíma í viku hjá Listdansskóla Íslands Einkaskólar geta ekki boðið þessa þjónustu óstuddir, hún er of dýr. Foreldrar eru heldur ekki til- búnir að greiða svimandi há skóla- gjöld, þeir kvarta nú þegar og sí- fellt er verið að bera saman skólagjöld fyrir listdansnám og svo æfingagjöld fyrir íþróttir sem er fremur óhagstæður verðsam- anburður. Það er ljóst að ef gæði eiga að haldast í listdanskennslu þarf að byggja upp og styðja við bakið á þeim skólum sem eiga að sinna kennslunni. Listdansnám sem eitthvað vit er í kostar, hvort sem það er á grunn-, framhalds- eða há- skólastigi. Námið er mjög sérhæft og þjálfun dansara tekur mörg ár. Æskilegast er að kennsla list- greinarinnar fari fram við kjör- aðstæður ef ná á fram gæðum rétt eins og aðstaða við Listdansskóla Íslands er. Að loka Listdansskóla Íslands án þess að vera með betri eða sambærilega lausn listdans- náminu til framdráttar eru ekki góð vinnubrögð. Hér eru alltof margir lausir endar til að hægt sé að verja þessa aðgerð rík- isstjórnar. Félag íslenskra listdansara vill vinna að eflingu danslistarinnar á allan þann hátt sem hægt er. Eftir fundi með stjórn FÍLD, fund með skólastjórum einkarekinna list- dansskóla, fund með skólastjóra Listdansskóla Íslands, listdans- stjóra Íslenska dansflokksins og rektors LHÍ ásamt fundi með stjórn Bandalags íslenskra lista- manna og viðtölum við fagaðila hef ég fundið fyrir því að allir eru sammála um að standa þarf vörð um listgreinina og fagmennsku í greininni. Skoða þarf breytingar vel og vandlega. Stjórn Félags íslenskra listdansara vill fá að taka virkan þátt í þróun mála og óskar eftir því að haft sé samráð við fagfólk í greininni þannig að allar ákvarð- anir í framhaldi verði byggðar á vitrænum og skynsamlegum rök- um listgreininni í hag. Vinnubrögð menntamálaráðuneytisins í málinu hingað til eru ekki til eftirbreytni. Listdansskóli Íslands lagður niður án samráðs við fagaðila? Irma Gunnarsdóttir fjallar um listdanskennslu ’Að loka ListdansskólaÍslands án þess að vera með betri eða sambæri- lega lausn listdansnám- inu til framdráttar eru ekki góð vinnubrögð.‘ Irma Gunnarsdóttir Höfundur er formaður Félags íslenskra listdansara. BRÉF TIL BLAÐSINS Morgunblaðið, Kringlunni 1, 103 Reykjavík  Bréf til blaðsins | mbl.is EINN kunningi minn sagði mér eitt sinn að Halldór Laxness hefði ein- hverju sinni ætlað að ræða við Hannes Hólmstein um tilvitnanir í skáldverk. Hann hringdi því í musteri íslenskrar tungu, Háskóla Íslands, valdi svar- síma Hannesar Hólmsteins, bjóst við hugljúfri rödd er kvakaði fögrum róm á ástkæra, ylhýra, en djúp og dig- urbarkaleg rödd a la Gunnar Birg- isson svaraði: Please call later. Þorgerður Katrín lofaði að taka í taumana og afnema þessa óhæfu. Hún brást því loforði. Það hryggir mig að senda henni kalda kveðju, faðir henn- ar hefir lengi verið í góðra vina tölu, menningarfrömuður og glæsilegur samtímamaður. En nafngift skal hún hljóta: „Kvensa svakademica.“ Eyjólfur kaupmaður var vanur að kalla: „Lokið þið dyrunum, ekki kyndi ég upp heiminn.“ Það voru orð að sönnu. En Þorgerður Katrín er vernd- ari íslenskrar tungu og yfirmaður Há- skólans. PÉTUR PÉTURSSON, þulur. Stórslys Frá Pétri Péturssyni Í TÆPA tvo mánuði hef ég fylgst með hetjulegu einkaframtaki í róðri Kjart- ans Jakobs Haukssonar hringinn í kringum landið. Kjartan réðst í þetta þrekvirki til að vekja athygli á Hjálp- arliðasjóði Sjálfsbjargar. Hjálp- arliðasjóðurinn styrkir hreyfi- hamlaða ein- staklinga sem ekki geta ferðast einir heldur þurfa að- stoðarfólk í ferða- lögum sínum svo það geti lifað lífinu lifandi. Fjölmiðlar hafa staðið sig mjög vel í að fylgja Kjartani eftir og segja frá ferð hans svo flestum landsmönnum á að vera kunnugt um ferð hans og til- gang hennar. Vissulega hefur nokkuð safnast, en ég tel að bara þær 3 milljónir sem þegar hafa safnast dugi skammt til að gera Hjálparliðasjóð Sjálfsbjargar það sterkan að hann geti sinnt sínu hlutverki sem skyldi. Ég verð að viðurkenna að ég á bágt með að skilja hvers vegna ekki hefur safnast meira þar sem við Íslendingar höfum alltaf þegar um slík mál er að ræða verið fljót til og má þar m.a. nefna Neyðarhjálp úr norðri sem var til hjálpar þeim aðilum sem urðu hvað verst úti þegar flóðbylgjan skall á í asíu um síðustu jól. Íslendingar eru alltaf að auka hjálp og aðstoð við þá sem eiga í erfið- leikum, við veikindi og fátækt að stríða í þriðja heiminum og reikna má með að rúmur miljarður fari í slíka aðstoð á þessu ári á einn eða annan hátt. Nú skulum við líta okkur nær og styðja okkar næstu nágranna og taka höndum saman og leggja Kjartani og Hjálparliðasjóði Sjálfsbjargar lið núna á lokasprettinum. Nú er hvert fyrirtækið á fætur öðru að skila sínum hluthöfum met- hagnaði, hvað með að leggja góðan styrk í þetta átak og framlag Kjart- ans? Tekjur fólks hafa aukist mikið og því ættu bæði fyrirtæki og ein- staklingar að vera vel aflögufærir. Látum það ekki spyrjast um okkur að þegar Kjartan lýkur róðrinum núna á næstu dögum að þrekvirki hans hafi ekki borðið þann árangur sem það á skilið. Því miður. Allar upplýsingar er að finna á heimasíðu Sjálfsbjargar www.sjalfs- bjorg.is og söfnunarsíminn er 908 2003. ANDRÉ BACHMANN, tónlistarmaður og vagnstjóri. Styðjið Hjálparliðasjóðinn Frá André Bachmann André Bachmann Í gær birtist í Bréfi til blaðsins bréf, sem þar átti ekki að birtast. Er við- komandi beðinn afsökunar á því. Jafnframt er rétt að taka fram, að eini dálkur Morgunblaðsins, þar sem enn eru birt bréf undir dulnefni er Velvakandi. Það er því þýðingarlaust að senda Bréfum til blaðsins bréf, sem óskað er að birtist undir dulnefni. Þegar um er að ræða málefni, sem miklum deilum valda eru bréf undir dulnefni um slík mál heldur ekki birt í Velvakanda. Hver og einn verður að standa fyrir sínu undir fullu nafni í slíkum tilvikum. Ritstj. Bréf undir dulnefni HVERS vegna í veröldinni er maður að fara í mál, þegar kemur svo ekkert út úr því? Ég segi farir mínar ekki sléttar af dómskerfinu á Íslandi. Þannig er að í september 1998 varð 19 ára sonur minn fyrir líkamsárás og er í kjölfarið 75% öryrki. Farið var í mál til að reyna að fá upp í kostnað og til að fá réttlætinu fullnægt. Þar sem um alvarlega líkamsárás (218. gr. hegningarlaga) var að ræða, er okkur skipaður réttargæslumað- ur. Og þar sem réttargæslumaður er kominn í málið er það algerlega úr okkar höndum, okkur kemur þetta ekki við. Við þurfum ekki að bera vitni, mæta í réttarsal eða neitt ann- að. Nei takk, vertu bara heima hjá þér. Þetta ferli tók rúm 3 ár. Þá tók við að reyna að fá bætur fyrir drenginn og farið var í einka- mál. Nýr lögfræðingur var ráðinn þar sem við vorum ekki sátt við störf þess fyrri. Síðan eru liðin fjögur ár og núna loksins var að koma niðurstaða. Sakborningi ber að greiða rúmar 9 milljónir í bætur, en þar af borgar ríkið 3,1 millj. (hámarksbætur). En hver borgar svo þessar 6 milljónir? Jú, viti menn, það þarf að ráða lög- fræðing til að innheimta þessa upp- hæð hjá sakborningi og ef hann er ekki borgunarmaður fyrir þessu þá er enginn ábyrgðarmaður og við sitj- um uppi með útlagðan kostnað. Ég hefði talið rétt að ríkið bæri ábyrgð og ætti svo endurkröfurétt á sakborning, þar sem það eru dóms- yfirvöld sem eru að kveða upp þenn- an dóm. Í öllu falli er það mjög oft þannig að þegar um svo stórfella örorku er að ræða þá er enginn kominn til að segja að það sé hægt að standa í þessu. Viðkomandi gæti verið bundin í hjólastól eða hreinlega rúmfastur. Í okkar tilfelli eru liðin sjö ár frá þessum örlagaríka degi og útkoman er… engin. Varðandi búsetu fyrir drenginn (félagsmálayfirvöld) þá er útkom- an… engin. Svona er Ísland í dag. KRISTÍN MICHELSEN, skrifstofustjóri. Fyrir hverja er dómskerfið? Frá Kristínu B.K. Michelsen

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.