Morgunblaðið - 16.06.2006, Qupperneq 26

Morgunblaðið - 16.06.2006, Qupperneq 26
26 FÖSTUDAGUR 16. JÚNÍ 2006 MORGUNBLAÐIÐ MENNING Grímuhátíðin verður haldin ífjórða sinn við hátíðlega at-höfn í Borgarleikhúsinu í kvöld. Verða þar valdar bestu leik- sýningar síðasta leikárs í einum sextán flokkum og hljóta þar leik- arar, leikstjórar, leikmyndahönn- uðir og leikskáld, svo dæmi séu nefnd, verðlaun; Grímuna sjálfa. Fimm eru tilnefndir í hverjum flokki fyrir sig, og séu flokkarnir sextán eru því alls áttatíu tilnefn- ingar til Grímunnar að þessu sinni.    Maður hlýtur að velta því fyrirsér hvort það sé eðlilegur fjöldi, miðað við umfang íslensks leikhúslífs? Svipaður háttur er hafður á í öðrum sambærilegum verðlaunum hér á landi; Íslensku tónlistarverðlaununum og Edd- unni, sem veitt er til kvikmynda- gerðarfólks. Þar eru flokkarnir einnig margir, og þó nokkuð margir tilnefndir í hverjum flokki – oftast fimm, þó stundum færri. Ekki síður þar en í tengslum við Grímuna hefur sú spurning vaknað hvort ekki væru fullmargir til- nefndir. Maður hefur stundum fengið á tilfinninguna að meiri- hluti íslenskra stuttmynda sem gerðar hafa verið á ákveðnu tíma- bili hafi verið tilnefndar til Edd- unnar, eða flestir djassdiskar sem gefnir voru út á ákveðnu ári til- nefndir til Íslensku tónlistarverð- launanna. Þótt við Íslendingar getum auð- veldlega státað af blómlegu menn- ingarlífi, miklu framboði af fram- bærilegu íslensku listafólki og allt það, erum við engu að síður fá talsins.    Að vísu er samanburður milliGrímunnar og Eddunnar í þessu tilliti áhugaverður, því til Eddunnar 2005 voru tilnefndir karlar og konur í einum flokki fyr- ir leik í aðalhlutverki, alls fimm talsins, og þannig var það einnig með leik í aukahlutverki. Þetta ku vera breyting sem gerð var nýver- ið. Gríman 2006 tilnefnir hins vegar fimm af hvoru kyni í hvor sinn flokkinn, fyrir leik bæði í auka- og aðalhlutverki. Vera má að rekja megi þá staðreynd til þess að hér eru að sjálfsögðu settar upp mun fleiri leiksýningar á ári en kvik- myndir gerðar. En eru áttatíu til- nefningar innan íslensks leik- húslífs raunhæfar? Í einu tilfelli núna eru fjórir leikarar í auka- hlutverkum tilnefndir fyrir hlut- verk sín í sömu sýningunni. Öll stóðu þau sig frábærlega í hlut- verkum sínum – það veit ég fyrir víst. Engu að síður er staðreyndin umhugsunarefni.    Í sumum tilfellum að minnstakosti þykir manni sem færri í úrslitum dygðu vel til, eða í það minnsta að fjöldinn væri sveigj- anlegur eftir efnum og aðstæðum. Raunar virðist stundum hafa verið brugðið á það ráð, því í þessum þrennum verðlaunum eru ekki allt- af fimm tilnefndir í hverjum flokki, þótt það sé oft þannig. Því það að svo margir séu tilnefndir í hverjum flokki hlýtur óneitanlega að draga úr vægi tilnefning- arinnar. Segjum sem svo að satt væri að allar djassplötur sem gefn- ar hafa verið út á tilteknu ári væru tilnefndar til Íslensku tónlist- arverðlaunanna. Tilnefningin hefði þá lítið vægi fyrir hvern og einn listamann þar að baki; í raun væri verið að tilnefna einungis vegna þess að viðkomandi plata hefði komið út, og heyrði undir ákveð- inn flokk. Engin plata væri ann- arri fremri, nema auðvitað sú sem ynni.    Getur verið að markaðsöflinráði einhverju um þennan mikla fjölda tilnefninga, vegna þeirrar umfangsmiklu kynningar sem tilnefningar til þessara verð- launa fá? Fyrir öll þrenn verðlaun- in hafa verið stuttir sjónvarps- þættir um tilnefningarnar í Ríkissjónvarpinu í dágóðan tíma fyrir úrslitakvöldin. Það er auðvit- að umfangsmikil kynning, hvort sem hún fær sérlega mikið áhorf eða ekki. Fyrir utan svo úr- slitakvöldin sjálf, sem yfirleitt er sýnt beint frá í Ríkissjónvarpinu. Og svo er hægt að auglýsa hlutina upp síðar með upplýsingum um hve margar tilnefningar þeir hlutu og hversu mörg verðlaun, líkt og gert er með Óskarsverðlauna- myndir.    Í ár munu bætast í hóp fagverð-launa Íslensku sjónlistaverð- launin, þar sem myndlistarmenn og hönnuðir velja það besta úr sín- um hópum. Þar er fyrirkomulagið nokkuð öðruvísi; þrír myndlist- armenn eru tilnefndir sem og þrír hönnuðir og hlýtur einn verðlaun úr hvorum flokki, og þar eru engir undirflokkar eftir miðlum. Það verður fróðlegt að sjá hvernig það kemur út í samanburði við hin verðlaunin – hvort færri tilnefndir gefi ef til vill betri vísbendingu um það besta sem gerist á sviðinu hverju sinni.    Engu að síður verður spennandiað sjá hver niðurstaðan verð- ur á Grímunni í kvöld, hvaða lista- menn og sýningar leikhúsfólkið sjálft telur merkilegast og mest þess virði að sjá og verðlauna. Verðlaunin – líkt og önnur fag- verðlaun – eru sem slík mesta þarfaþing og fróðleg fyrir hinn al- menna neytanda leikhússins. Fyr- irkomulagið mætti hins vegar, að mínu mati, endurskoða. Hve mikið er hæfilegt? ’Eru áttatíu tilnefn-ingar innan íslensks leikhúslífs raunhæfar? ‘ Leiksýningin Pétur Gautur í Kassanum í Þjóðleikhúsinu hlýtur flestar tilnefningar til Grímunnar í ár, alls tólf tals- ins, þar af fjórar fyrir leik kvenna og karla í aukahlutverkum. Leikstjóri er Baltasar Kormákur. ingamaria@mbl.is AF LISTUM Inga María Leifsdóttir Á MORGUN, 17. júní, kl. 17 verða haldnir pí- anótónleikar í sal Tón- listarskólans í Vest- mannaeyjum. Þar leikur Peter Máté pí- anóverk eftir Chopin, Liszt, Bartók, Janácek og Hjálmar Ragnars- son. Tónleikarnir eru liður hátíðarhalda í til- efni þjóðhátíðardags Íslands. Efnisskrá tón- leikanna inniheldur rómantísk verk og 20. aldar tónlist að mestu frá Austur-Evrópu. Þrjú stutt verk eftir Fryderyk Chopin eru af lyríska kantinum en aðalþema Sónötunnar eru hugleið- ingar eftir móravíska tónskáldið Leos Janácek um dauðann. Hjálm- ar H. Ragnarsson samdi Ballöðuna fyrir 13 árum og er verkið bæði kraftmikið og dramatískt. Seinni verkin á tónleikunum eru mjög tæknilegar „æfingar“ eftir Franz Liszt og svo eitt af þekktustu (og skrattalegustu) píanóverkum hans, Mephisto-Valsinn. 15 bændasöngvar færa hlustendur út á ung- versku sléttuna en Béla Bartók klæddi þessi þjóðlög í hans dæmigerða litríka búning. Peter Máté er fæddur í Roznava í Tékkóslóvakíu, hann lærði hjá Ludmilu Kojanová í Kosice og Valentinu Kameníková við Tónlistarakadem- íuna í Prag. Á náms- árunum vann hann til margra verðlauna í heimalandi sínu og síðar í alþjóð- legum keppnum, svo sem í Vercelli og Enna á Ítalíu 1986 og 1989. Pet- er hefur verið búsettur á Íslandi frá árinu 1990 og kennir nú við Listaháskóla Íslands og Tónlistar- skólann í Reykjavík. Hann hefur haldið einleikstónleika, leikið ein- leik með ýmsum sinfóníuhljómsveit- um og tekið þátt í kammertónleik- um víða í Evrópu og Banda- ríkjunum. Peter Máté leikur í Vestmannaeyjum Peter Máté

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.