Morgunblaðið - 07.03.1965, Blaðsíða 16

16
MORGUNBLAÐI&
Sunnudagur 7. marz 1963

Útgefandi: Hf. Árvakur, Reykjavík.
Framkvæmdastjóri: Sigfús Jónsson.
Ritstjórar: Sigurður Bjarnason frá Vigur.
Matthías Johannessen.
Eyjólfur Konráð Jónsson.
Ritstjórnarfulitrúi: Þorbjörn Guðmundsson.
Auglýsingar: Árni Garðar Kristinsson.
Ritstjórn: Aðalstræti 6.
Auglýsingar og afgreiðsla: Aðalstræti 6. Sími 22480.
Áskriftargjald kr. 90.00 á mánuði innanlands.
I lausasölu kr. 5.00 eintakið.
SÍÐUSTU FOEVÖÐ
AÐ HAGNÝTA
ORKUNA
ITíða um heim þjóta nú upp
" raforkuver, sem nota
kjarnorku sem eldsneyti og
hafa framfarirnar á þessu
sviði orðið svo miklar, að nú
er gert ráð fyrir að aðeins 5
ár muni líða þar til helming-
ur nýrra raforkuvera í Banda
ríkjunum verði knúin kjarn-
orku, og ekki nema nokkrir
áratugir þangað til eingöngu
verði byggð kjarnorkuknúin
raforkuver þar í landi.
Þessi staðreynd sýnir, að
síðustu forvöð eru fyrir okk-
ur íslendinga að beizla fall-
vötnin og hefja stórfram-
leiðslu til að hagnýta orku
þeirra. Eftir nokkra áratugi
er útlit fyrir að nýjar vatns-
aflsvirkjanir verði ekki sam-
keppnisfærar við kjarnorku-
virkjanir, en að sjálfsögðu
geta eldri vatnsaflsvirkjanir,
sem afskrifaðar hafa verið,
keppt við kjarnorkuna tii
frambúðar.
Það eru þess vegna meira
en lítið skammsýnir menn,
sem berjast gegn því, að við
íslendingar hefjum stórvirkj-
anir og stóriðju, enda mun
framtíðin dæma þá menn,
eins og þeir verðskulda.
Sem betur fer eru þessir
menn líka nú orðið fáir og fer
stöðugt fækkandi, svo að
ljóst er að fyrirhugaðar stór-
iðjuframkvæmdir munu njóta
stuðnings alls þorra lands-
manna, en kommúnistar
verða auðvitað á móti þessu
framfaramáli eins og öðrum.
Andstaða kommúnista við
stóriðjuframkvæmdir er raun
ar býsna kátleg. Ritstjóri
„Þjóðviljans11 hefur tekið sér
fyrir hendur að kenna vís-
indamönnum okkar, hvernig
þeir eigi að undirbúa virkj-
unarframkvæmdir, og skrif-
ar dag eftir dag um ís í Þjórs-
á, og einn daginn var ís í Sog-
inu, sem að dómi hans átti að
sanna, hve stórhættulegt
væri að virkja ár á íslandi.
En fleiri koma honum til liðs.
Þannig lagði fulltrúi komm-
únista í borgarstjórn á það
mikla áherzlu á fundi borgar
stjórnar fyrir skömmu, að ís
gæti myndazt á hinu fyrir-
hugaða hafnarsvæði Reykja-
víkur og þess vegna ætti lík-
lega ekki að vera leggjandi
út í hafnarbyggingu fyrir
höfuðborgina. Nú hefur ísinn
verið á reki fyrir norðan
land og austan og líklega
heyrum við kommúnista næst
hefja fjálglega fyrirlestra um
það, að í þessum landshlutum
megi engar framkvæmdir
hefja, því að ísinn muni
granda þeim.
Og nú verða kommúnistar
að senda Magnús Kjartans-
son, ísalaga-sérfræðing sinn
á vettvang til að útlista hve
Dettifoss sé beinfrosinn, því
að kommúnistablaðið kunn-
gerir í gær, að okkur standi
til boða að fá alumínverk-
smiðju einnig á Akureyri og
stórvirkjun við Dettifoss. —
Þetta er nú því miður að vísu
ekki nákvæmlega sannleikan
um samkvæmt, fremur en
annað það, sem í því blaði
stendur, en vonandi kemur
þó að því, að við getum virkj-
að Dettifoss, þótt það megi
áreiðanlega ekki dragast
mjög lengi, vegna samkeppni
þeirrar, sem verður von bráð
ar frá kjarnorkuiðn iðinum.
HALDLAUS RÖK
1 Búnaðarþingi hefur verið
^ samþykkt tillaga um það,
að þjóðnýta beri Áburðar-
verksmiðjuna og eru íyrir
þeirri skoðun einkum færð
þau rök, að bændur hafi á
undanförnum árum kvartað
undan einhæfni áburðar-
framleiðslunnar og korna-
smæð áburðarins, án þess að
úr hafi verið bætt, og Áburð-
arverksmiðjan sé ekki rekin
með hag bændastéttarinnar
fyrir augum.
Það er áreiðanlega rétt, að
mistaka hefur frá upphafi
gætt við Áburðarverksmiðj-
una og ef til vill alvarlegra.
Má vera að unnt verði síðar
að brjóta það mál til mergj-
ar. En hvernig stendur á
þessu? Er það því að kenna,
að nokkrir einstaklingar eiga
hlut í Áburðarverksmiðj-
unni?
Nei, sannleikurinn er sá, að
ríkið á meirihluta hlutafjár
og hefur meirihluta stjórnar-
innar. Frá upphafi hefur því
gætt ókosta ríkisrekstrar við
rekstur Áburðarverksmiðj-
unnar, og það eru þeir, sem
Búnaðarþing bendir á, þótt
það dragi þá röngu ályktun,
að reksturinn mundi batna
við það, að ríkið eitt kæmi
nálægt honum.
Búnaðarþing bendir á, að
Áburðarverksmiðjan hafi
einkasöluaðstöðu og segir, að
allt annað sjónarmið mundi
ríkja, ef innflutningur áburð-
ar væri frjáls. Auðvitað ætti
sú vernd, sem Áburðarverk-
smiðjan hefur vegna flutn-
ingskostnaðar að nægja henni
Þrátt fyrir að liðin séu níu ár
frá því að kvikmyndaleikarinn
Janves Dean kvaddi þennan heim
lifir en i hjörtum hinna fjöl-
mörgu er voru aðdáendur hans á
þeim tíma. Fles-tir þessara tryggu
aðdáenda hans eru mi'ðaldra kon-
ur, en hann hreif með framkomu
sinni á hvíta tjaldinu. Hafa verið
stofnaðir fjölmargir klúbbar um
víða veröld er starfa þeir með
mikium blóma og klúbbreglurnar
mjög strangar. Einkunarorð
kiúbbanna eru þessi: Gerið allt
er í yðar valdi stendur til að
halda minningu Jemes Dean
sáluga hreinni. Margir hafa velt
vöngum yfir hvað það sé er geri
mönnum James Dean svona minn
istæðan. Sennilegasta skýringin
er sú, að hann var og er jafnvel
ennþá tákn hins hugrakka manns
ekki aðeins á kvikmyndatjaldinu
heidur einnig í veruleikanum,
því líf hans utan kvikmyndavers
ins var engu minna hættulegt.
Kappakstur var hans illa ástríða
og enda varð það hans bani að
lokum. Bíll hans fór út af veg-
inum á ofsahraða og rakst á tré
Var Dean látinn þegar að var
komið.
XXX
f>að má nærri geta, hvort ekki
varð handagangur í öskjunni,
þegar það komst upp, að kvik-
myndaleikarinn frægi, Marlon
Brando á barn með hinni fögru
Taritatumi Terripai, eða Tarita,
eins og hiún var nefnd, þegar hún
lék með Brando í kvikmyndinni
„Uppreisnin á Bounty“.
Leyndarmálið komst upp, þeg-
ar hinn 40 ára gamli leikari sagði
frá því fyrir rétti í HoIlyvVood
ekki ails fyrir löngu
Barnið, sem er drengur, var
skírt Simon Tehotu, Simon fædd
iat í maí 1963.
Elizábet Teylor var fyrir því
áfalli fyrir skömmu a’ð Rolls
Royoe bifreið hennar, er ekið
var af einkabílstjóra, ók á 79 ára
gamla konu. Slysið vildi til þeg-
ar Taylor ásamt bílstjóra sínum
vorU að koma úr jarðaför sonar
bílstjórans, er hafði verið myrt-
ur á málverkasafni einu en enn-
þá er allt á huldu um þann atburð
Xonan gekk skyndilega í veg
fyrir bifreiðina og bifreiðin, er
var á mjög mikilli ferð, skall á
konuna, er kastaðist í götuna.
Einn þeirra er varð áhorfandi að
atburðinum sagði, að Elizabet
hefði stokkið út úr bifreiðinn og
hlaupið að konunni. Hún fór úr
minkapelsi sínum, vafði honum
saman og lagði undir höfuð kon-
unnar og reyndi á allan hátt að
hlúa sem best áð konunni meðan
beðið var eftir sjúkratoifreiðinni.
Elizatoet fór síðan með sjúkra-
bifreiðinni á sjúkrahúsið og beið
þar úrskurðar læknanna. Konan
hafði látizt á leiðinni til sjúkra-
bússins. Yfirvöldin tilkynntu a<5
engin ákæra yfði lögð fram og
talsmaður lögreglunnar sagði að
bifreiðastjórinn hefði tekið þenn
an atburð geysilega nærri sér og
væri niðurbrotinn maður. Bif-
reiðastjórinn hafði skömmu áður
sagt fréttamönnum, að hann vildi
að allur heimurinn vissi, hva
yndisleg kona frú Taylor væri og
ekki væri eiginmaður hennar
síðri. „Dauði sonar míns var milk
ið áfali en í raunum okkar hjóna
hefur Taylor verið okkur stoð
og stytta.“
og innflutningur því að vera
frjáls. Þannig mundi það
einnig vera ef Áburðarverk-
smiðjan væri venjulegt hluta
félag. Þá mundi henni ekki
líðazt að hafa verðlagningu
eftir eigin höfði. En þegar
ríkið rekur fyrirtækin, þá
virðist allt vera í lagi frá
sjónarmiði sumra manna.
Ef bændur ætluðu að fá þá
beztu þjónustu, sem völ er á,
ættu þeir einmitt að krefjast
þess, að Áburðarverksmiðjan
væri rekin sem einkafyrir-
tæki, er hefði fulla sam-
keppni frá innfluttum áburði,
Það væri miklu nær, að ríkið
t.d. afhenti bændum um land
allt hlutabréf þau, sem það á
í fyrirtækinu og það yrði síð-
an rekið að vilja eigendanna,
þ.e.a.s. bænda að meirihluta.