Morgunblaðið - 22.09.1972, Blaðsíða 17

MORGUNÐLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 22. SEPTEMBER 1972
17
félagið og kærleika hans i þess
garð fyrr og síðar.
fþróttafélag Reykjavíkur mun
geyma minninguna um heiðurs-
formann sinn sem helgan dóm.
Félagið mun minna félagsmenn
sína á hið fagra fordæmi, sem
Ásgeir Ásgeirsson gaf þeim,
hverju hann fórnað'i í miklu
starfi fyrir skólaæsku landsins
um árabii, hvemig hamn sýndi
i athöfn og framkvæmd áhuga
á iþróttum, útiveru og heilsu-
rækt, og hvemig hann benti okk-
ur á skyldurnar gagnvart þjóð-
félaginu og samferðarmönnum.
Og þá ekki sizt mun félagið og
félagsmenn minnast siðustu
hvatningarorða hans, þegar hann
ben-ti á þá staðreynd, að likams-
menning væri ein styrkasita og
áhrifaríkasta leiðin til þjóð-
þroska í auðleeu tilliti.
íþróttafélaig Reykjavíkur vill
varðveita og geyma hin hollu og
vitru orð heiðursformanns sins
og leitast við í starfi að hafa
þau sem leiðarljós og fordæmi.
Féiagið sendir ættingjum og
venzlafóiki hins látna forystu-
manns dýpstu samúðarkveðjur
sínar.
Með Ásgeiri Ásgeirssyni, fyrr-
verandi forseta Islands, er míkiH
maður og óður drengur genginn,
sem íslenzka þjóðin mun minnast
á spjöidum sögunnar um ókomn-
ar aldir.
Iþróttafélag Reykjavíkur.
HERRA Ásgeir Ásgeirsson fv.
forseti er nú horfinn sjónum vor-
um. f>að er samkvæmt lögmáli
Mfsins, því öM munum við héð-
an hverfa, þegar lífsklukka okk-
ar er útgengin, og sum oft fyrr
en varir.
Með þes'sum liínum viljum við
hjónin minnast vinsemdar Ás-
geirs, hlýrra handtaka og
góðra kynna á liðnum ævidögum.
— Ekki er það ætlun mín með
þessum fáu orðum að tala um
kennarann, fræðslumálastjórann,
alþin.gismanninin, bankastjórann
eða forsetann, né þau embættis-
verk, er hann á langri ævi hefur
af hendi leyst, það munu aðrir
gera. Ég tala aðeins um alþýðu-
manninn Ásgeir Ásgeirsson.
Fyrstu kynni við Ásgeir voru
veturinn 1919-—20, er hann
kenndi um tíma við Samvinnu-
skólann, ég var þar einn í hópi
nemenda hans. — Þá næst í Súg-
andafirði, er hann sem ungur
maður kom haustið 1923 til Suð-
ureyrar vegna framboðs til Al-
þingis I Vestur-Isafjarðarsýslu.
Unga fáiikið á Suðureyri og raun-
ar allur fjöldinn þar varð hrifið
af persónuleika, mælsku og hinni
alþýðulegu framkomu þessa
gjörvilega manns. Á fyrsta fram-
boðsfundinum er haldinn var
heima var samkomuhúsið troð-
fullt út úr dvrum, og víst var að
Ásgeir átti mikið til óskorað
fylgi fjöldans þá er fundinum
lauk og mun svo hafa verið þar
í sveit þau 30 ár, er hann var
þingmaður Vestursýslunnar. —
Ég lagði kjörkassann á bakið er
kosningu var lokið. Gekk á ein-
um degi um þrjár heiðar Vest-
fjarða til að koma atkvæðum
frambjóðenda með skilum í hend-
ur Kristins bónda að Núpi í
Dýrafirði. Á leiðinni hugsaði ég
oft um, hvort Ásgeir myndi nú
ná kosningu í sýslunni. — Jú —
það kom símskeyti vestur. Frið-
rik Hjartar skólastjóri kom
heim til mín og sagði: Hann náði
með „kurt og pí“.
Hvernig maður var Ásgeir? —
Fyrir mínum augum og fjöl-
margra amnarra var hann sér-
stakur persónuleiiki, og víst væri
gott fyrir ísl. þjóðina að eignast
marga syni er reyndust eins vel
í starfi sem hann. — Þó átti hann
oft í vök að verjast. — En hver
er alveg fullkominn?
Ég minnist þess, er hann hafði
lokið framboðsfundum í sýslunni
I fyrsta sinn, að hann skyldi fyr-
ir fortölur okkar ungu mannanna
á Suðureyri nemna að snúa við
frá vestari fjörðunum og koma
til baka aftur til Suðureyrar til
þess að halda þar fyrirlestur.
Hann talaði um Sviþjóð —
sænska mennt og karlana í „Dal-
arna“. Um kvöldið vorum við hjá
vini vorum Örnólfi Valdimars-
syni, kaupmammi. 1 svo þröngum
hópi var Ásgeir sérstaklega
skemmtilegur, fullur af lifandi
fyndni og léttleika i orðanna
hljóðan, auk þess svo frjór.
Daginn eftir var hann heima hjá
okkur hjónum, ásamt fleiri vin-
um og stuðningsmönnum, er
unnið höfðu að þvi að koma hon-
um að. — Stofan okkar var Mtil
og Ásgeir, sem þá hafði kynnzt
konungahöllum, hefði sennilega
náð með puttunum til allra fjög-
urra veggja hennar, hefði hann
staðið upp og reynt. En hann
undi sér vel í Mtlu stofunni við
veitingar, sem ekki voru á heims-
mælikvarða.
Nokkrum sinnum kom ég I
fylgd með Örnól'fi Valdimarssyni
á Laufásvegiinn til þeirra hjóna,
frú Dóru og Ásgeirs, og nutum
þar veitinga og vinsemdar þess-
ara mætu húsbænda, einnig síð-
ar að Bessastöðum, er hann var
orðinn forseti.
Þótt ég þekkti Ásgeir mjög vel
sem þingmann og bankastjóra,
bað ég hann aldrei ásjár um eitt
Asiffeir Asgeirsson, þá forseti sameinaðs Alþingis, fjytur hátiðar ræðuna á Alþingishátíðinni 1930.
Hjá Páli páfa VI haustið 1965.
eða annað í hinum ytri verald-
legu málum, en þó var sá siður
nokkuð ríkjandi hér áður fyrr,
að þinigmaðurinn væri beðinn að
leysa ýmsan vanda fyrir háttvirt-
an kjósanda. — Það eina, sem ég
bað hann að gera fyrir miig, var
að koma mér inn í félagsskap, er
mig langaði til að vera í. — Það
var auðsótt. Síðar varð hann
til hinztu stundar æðsti maður
þessa félagsskapar, Frimúrara-
reglunnar á Isiandi.
Við hjónin þökkurn Ásgeiri Ás-
geirssyni góð kynni, fyrr og sið-
ar.
Páll Hallbjörnsson.
VINARKVEÐJA
Okkar ástkæri fyrrverandi
forseti Ásgeir Ásgeirsson er lát
inn. Með honum er genginn sá
maður, sem í hálfa öld var í for-
svari okkar Mtla eyríkis, og ef
við lítum tid baka, má með sanni
segja að hann reyndi að haga
ákvörðunum og framkvæmdum
sin'um þann veg, að skugga bæri
þar ekki á, sama i hvaða þjóð-
félagsstöðu hann var, á hverj-
jm tíma.
Og af hverju kom þetta? Hans
mannkærileikuir var svo stór og
mi'kilíl í hans huigarfari, að fyrsta
hugsun í hverju máli var,
hverju góðu get ég komið til
leiðar, með þessari ákvörð-
un minni? Þannig var lif hans
al'lrt.
Mér er alveg minnisstætt,
hvað einn aif elztu starfsimönn-
um tjtvegsban’kans sagði við mig
þá er Ásgeir lét af bankastjórn
þar. „Hver á nú að sjá um mál
minni borgaranna i ban'kanum,
þegar Ásgeirs nýtur ekki leng-
ur við hér?“ Var þetta sagt af
reynslu manns, sem á löngurn
starfsaldri vissi, að allir hinir
smærri viðskiptamenn bankans,
snieru sér ti'l Ásgeirs með öryggi
um, að hann mundi leysa mál
þeirra, eins og frekast var unnt
á hverjum tima.
Eragin veruleg persórauleg
kynni hafði ég af Ásgeiri Ás-
geirssyn-i fyrr en 1952, sem þá
urðu um tíma mjög náin, og mun
ég aldrei gleyma hinni elskulegu
og fölskva'lausu vinát-tu Ásgeirs,
og þá ek'ki síður hans ást'kæru
og hjartahflýju eiginfconu frú
Dóru Þórhallsdóttur, sem var
samhent manni sinuim í öllu,
sem gott var hægt að gera öðr-
um.
Það var einhver sérleg-
ur blær yfir heimili þeirra, frið-
ar og kærleikans blær, sem kom
svö fram í öllum framkvæmdum
þeirra. Við sem þekktum þessi
hjón, munum aldrei gleyma
þeim.
Þegar ég nú kveð minn elsfcu-
lega og virta fyrrverandi for-
seta, ber mér að þakka honum,
konu hans og fjölskyldu aliri,
hina órjúfanlegu vináttu, sem
mér og konu minni hefur verið
sýnd af þeim ölluim, og með tár-
votum augum, votta ég öllum ætt
ingjum og ástvinum hans,
dýpstu samúð mína.
Látni vinur. Ég kveð þig mrð
virðingu og þakfclæti og bið
þér fararheilla á hinum æðri
sviðum.
Stefán A. Pálsson.
NÚ ÞEGAR Ásgeir forseti er
kvadd'ur hinztu kveðjiu, er mér
bæði ljúft og skylt, að leggja eitt
laufblað í þainm minm imgakrans,
er honum mætti til heiðui-s
verða.
Vitiúrt og snjal'lt skátd hefur
komizt að orð: eitthvað á þá leið,
að greinarmunur á gróíum og
fínum störfum væri enginn, ein-
ung'.s mætti fiok'ka störf eftir
þvi, hvernig þau væru 'unnin.
Ásgeir Ásgeirsson hefur íeng-
'ð góðar einkunnir fyrir stöl’f
sín, bæði sem fræðslumálastjóri,
alþingisimaður, forseti sameinaðs
þir.igs, ráðherra, bankastjóri og
forseti Islands að Bassastöðum,
einingartákn fólksims og fu'ltrúi
þess út á við. En Ásgeir var
meira. Hann unni fósturjörð vor
allra og ibúum hennar, trú þeirra
og tungu, fræðum og'skáld.ska p
af heilum huga.
Skulu nefnd hér nokkur dæmi
staðhæf ngum þessum til stuðn-
ings. Ásgeir Ásgeirsson lagði
mikla alúð við bókasafnið á
Bessaíiíöðum. Þeim sem þetta
ritiar er mininisstætt, er hairan
sýndi gestum gamlar bæfcur <>g
dýi-mætar. Það var senm hann
færj höndum uim heliga dóimia. Em
honum var einnig sýnt uim að
'fýllgjas-t með nýgræðiinginiuim 'á
vettvangi skáldskaparins af lif-
andi áhuig'a. Verður það eimkum
gert hér að umtals'efrai.
Þá er HalMór Laxness hafði