Morgunblaðið - 22.09.1972, Blaðsíða 18

MORGUN'BLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR. 22. (SEPTE3MÐER 1872
■I
Ásgeir Ásgeirsson á heimili sínu að Aragötu 14 1969.
hlotið bókimeiwilav'erðlaun Nðb-
e4s 1955, bauð Ásge-ix forseti
heim að Bessastöðum Halldóri,
konu hans, nokkrum vinum og
vildarmönnum, og fuMtróum
rithöíunda, þeirra á meðal
þeim sem þetta ritar. Yfir borðum
héffit forsetinn ræðu fyrir minni
heiðursgéstsins, mjög snj-alla, en
Haödór svaraði, einnig með af-
bragðsræðu. Hófið var eitt'hvert
það ánægjulegasta, sem ég hef
tekið þátt í. Var það auðvitað
framar öðru að þakka dæmafárri
aiúð Ásgeirs Ásgeirssonar og
kon-u hans, frú Dóru Þórhalis-
dó<tt!ur, en einnig mjög samstíitt-
um hópi gesta.
En fyrst ég er farinn að gera
greim fyrir gestrisni forsetahjón-
anna, finnst mér fara vel á að
geta um annað tækifæri, þó að
þar væri tæpast um opinbert boð
að ræða, öllu heldur einkaheim-
sótoi. En þess vegna lýsir hún
©f til v» húsbæmdumum ennþá
betur. Svo var mál mieð vexti,
að Ásgeir Asgeirsson hringdi I
mig eitt sinn, 30. apríl og bauð
mér til hádegisverðar daginn
eftir, ásamt þremur öðrum Þing-
eyingum. Að tokin um hádegis-
verði gekk húsbóndinn með gest-
um srnwn um iandareignina og
sýndi þeim fugialífið og búsikap-
inn í blíðviðrinu. Og ekki var hús
íreyjan siður hlýleg.
Annars eru mér minnisstæð-
astar umræður forsetans um
stkáldskap. Dáðisit ég að því, hve
mæman smekk hann hafði á hon-
um og um leið rökstudda dóm-
greind, ásamt löngun tlil að fræð-
ast af þeim, sem hann átti við-
tal við. Reyndar fannst mér
hamn fylgjast einkar vel með. Ég
minnist þess til að mynda, að
hann var kunmugur Tarjei Ves-
aas og Steini Steinarr, sem þá
voru báðir lífs. En það sýnir,
að forsetinn kenndi til í sitiorm-
Bm sinna tíða, eins og Stephan
G. Stephansson komist að orði.
Óskiljanlegt var stundum, hve
vel Ásgeir Ásgeirsson gat fyl'gzt
með því, sem var að gerast á
bókmerantasviðinu. Skal hér að-
eiras eiitt dæimi nefnt því til sönn-
un'ar. Á árunium 1957—59 stóð
undirritaður í þvl stríði að snúa
vandasömum Ijóðuim eftiir enska
skáldið WilMam Blake á . is-
lienzku. Einmitt þegar mér lá við
að örvænta um, að þetta örðuga
starf myndi takast, gerðist sá
óvæniti atburður eínn góðan veð-
urdaig, að áinn um dymar hjá
mér kom bókin Syimbol and Im-
age in Wilfiam Blake, eftir enska
safrwörðinn Geonge WiragfieM
Dígby, alveg ný af nálinnii, með
áletrun „í vinaskyni" frá Ásgeiri
Ásgeirssyrai, þáverandi forseta
íslands. Mér var þetta ekki að-
eins ómetanJeg hjálp til aukins
.sikilnings á skáMirau og málar-
anum Blake, heldanr og haria mik
ilivæg uppörvun. Að duldum leið
um hafði forsetinn komizt að
því, við hvað ég var að fást og
korrrið til móts við mig á þymá-
braut þýðandans, einmitt þegar
þörfin var brýnusit.
Oft hefur verið dáðst að rausm,
aíúð og kurteisi Ásgeirs forseta
og frúar hans sem gestgjafa á
Bessastöðum, og skal síður en
sivo gert lí'tið úr þeim kostum
þeirra. Mesit umdraðiist ég þó og
dáði nærfæmi húsibaandanraa
giaignvart gestum. Það var eins
og þessi ágætu hjón hiefðu tíma
tdl að tala við alia oig fyndu á
sér, hvert umræðuefni hverjum
og einum hentaði bezt En ekfci
var nóig með það, heíídur lögðu
bæði hjónin sig í ima við að
kyrana gestina hvem öðnum og
láta þess getið, hvað hver og
einn hetfði einkuim unnið sér til
á/gætis, eins og þau hefðu stöð-
uigt huigföst orð Snorra Sturlu-
sonar: „Manninn sikal kenna við
verfc sín."
Hér að frarman hafa verið
dregnar upp noktorar sfcyndi-
myndir af tforsetahjónunum Ás-
geiri og Dóru heirna hjá sér. Að
liokum skall iminnzt á eina atf hin-
um vel hepprauðu heimsóknum
þeirra, atf þvi að húm er mér
kuntnug ai eigin raum og mjög
minnisstæð: samisæti, sem þeim
var haldið að Laugusm í Suðu.r-
Þin geyjarsýsilu suamarið 1955.
Kona min og ég vorum þá stödd
á æskustöðvum okfcar tfyrir raorð
an og tfemgum að taka þátt í hóf-
irau, sem var fölsfcvalaus gleði-
stund. Veðrið var svo fagurt sem
það getur fegurst orðið á landi
hér: „Mikið um sóliskin og sunn-
anvind," eins oig segir í Söria
þætti Ljósvetminiga sögu. En 1
huigum fólksinK var einnig sól-
skin, ekki sizt í huguim hinina
tignu gesta.
1 ræðu þeirri sem Ásgeir Ás-
geirsson f#utti vl@ þetta tæki-
færi, voru honum tiltæk öll meg-
inatriðim í sögu og bókmenratum
héraðsim allt trá dögum Mögsögu
mannsins að Ljósavatni, er for-
setánn dáði meir en fliesta menn
aðra fyxr og sáðar, og fnam á
það hierrans 4r, sem hér um ræð-
ir. Mér fanmst því líkast sem
forsetahjonin ættu vinum og
frændum að fagma frá hverju
heimiM sýsJiunmar, enda var við-
mót þeirra og framikoima ÖH rraeð
fágætum glæsibrag, virðuleg,
i'áilitaius og al’ú'ðieg í senn.
Ég safcna Ájsgeárs Ásgeirsson-
ar sem eldra bróður og ástfóig-
ins vinar, og svo held ég, að tftest
um þe.im sé farið, sieim kynratust
honum. Guð blessi minniragu
hanis í mneOvitund þjóðarinnar
um ailan aildu r.
Þórotldur Guðmundsson.
Með Steinþ«>ri Gestssyni, formanni Landssambands hestamanna,
á landsmóti hestamanna á Þingvöllum 1958.
Með Ólafi Noregskonnngi á Iaxveiðum 1961
Ásgeir Ásgeirsson ferðaðist mikið um landið i forsetatíð sinni. Hér eni forsetahjónin við Dyr-
lvólaey.