Morgunblaðið - 12.10.1978, Blaðsíða 30

Morgunblaðið - 12.10.1978, Blaðsíða 30
30 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 12. OKTÓBER 1978 Svipmyndir frá Stokkhólmi: Norrænir tónlist- ardagar '78 Mynd nr. Ii Strokkvartett skipaður ungu tónlistarfólki, |)i'im Magnus Eriksson, Kaija Saarikettu, Ulf Edlund og Mats Kbndin, lék tónverk Snorra Sigfúsar Birgissonar í Stúdíói 2 í sænska ríkisútvarpinu, þar st'in nokkrir tónleikanna fóra fram. I verkinu kom fram mikil hugmyndaleg snerpa og ein- lægni þótt það vefðist nokkuð fyrir hljóðfæraleikurunum af ta'knilegum ástæðum, og yrði því á stundum slitrótt í einfald- leika sínum. Mynd no 2i Þrautþjálfaður Erben-Kvartettinn frá Austur- Þýzkalandi flutti Movement fó'r strakkvartett eftir Hjálmar H. Ragnarsson. I efnisskrá segir tónskáldið að það hafi leitast við að yrkja undir dýrum hætti, en jafnframt einfalt og skýrt. Þetta tókst, en kannski um of. Menn þurfa að vera einstaklega næujusamir, jafnvel meinlæta- menn, til að blaka nasavængjum urídir sííkri músik. En kannski hafði tónskáldið ekki nef manna í huga við samningu verksins, og dæmist ])að þá huggusamlegt í meira lagi; látlaust ljúflingslag. Mynd no 3. Tónverk Askels Mássonar, Ilrím fyrir einleiks- selló, var flutt í Griinewaldsal Konsertshúss Stokkhólmsborg- ar, en þar voru einnig leikin verk þeirra Hjáimars og Þor- steins. Hrím. sem þar var frumflutt, reyndist faglega unn- in tónsmíð, en nokkuð gamal- dags í látbragði og hendingar- skipan. Yfirborðið var skreytt nútímalegu „baroque-flúri" en grunnurinn sóttur eina óld aftur í tímann. Útkoman var sæmi- lejía trúverðug og var það nokkuð að þakka framgöngu I'eter Schuback sem skilaði einleikshlutverkinu vel miðað við stuttan æfingartíma. Hrím er aðlaðandi tónsmíð sem vinn- ur á eftir að hyggja. Mynd no 4 Eftir Þorstein Hauksson var flutt tónverkið Mósaik fyrir blásara- og strengjakvintetta. Raddskráin var tæknilega fáguð á að líta og ' bar vott um fjölbreytt áhrif kennara undanfarinna ára. Hentistefna (eclecticismi) réði þar nokkru, eða kann.ski stefnu- leysi. Nafnið Mó.saik gefur þetta til kvnna óbeinlínis. Þarna er Tónlwísl eftir GUÐMUND EMILSSON Þorsteinn enn mjög leitandi enda verkið samið 1975. Svo er eins og það sé ekki sérstaklega „innspírerað"; kannski skóla- stykki fremur en fullgilt lista- verk. En mikið vatn hefur runnið til sjávar síðan þá, segir Þorsteinn. Mynd no 5i Fílharmóníu- hljömsveit Stokkhólmsborgar flutti síðasta íslenska tónverkið á norrænum tónlistardögum '78. Tónleikarnir fóru fram í aðal- tónleikasal Konsertshússins. Hljómsveitarstjórinn, Francis Travis, stóð sifí ekki alls kostar vel, ofí stundum hreinlefía illa. Æfinfjar voru fáar, ofí svo kvisaðist út að um eins konar uppsteit hefði verið að ræða á meðal hljóðfæraleíkaranna. AIls voru fimm tónverk á efnisskrá, fjöfjur skandinavjsk of; eitt eftir Paul Dessau. Þeir sem heyröu Sinfóníuhljómsveit íslands leika llaflöfí Þorkels fyrir nokkrum árum voru á einu máli að hljómsveitin okkar hefði flutt það mun betur en sú sænska. Sænsku fjagnrýnendurnir voru yfirleitt nerkvæðir gagn- vart tónverkum á norrænum tónlistardögum '78. Bar það til tíðinda ef tónskáld fékk haldið höfði. Þó brá svo við er tónverk Þorkels var tekið til umræðu í Dagens Nyheter og Svenska Dagbladet af Leif Aare og Carl-Gunnar Ahlen blaðamönn- um, að þeir voru á einu máli um ágæti þess. Carl-Gunnar talaði um frumlega (originella) og sérstaklega myndræna og vin- gjarnlega tóndrætti; sagði Hafló'g þungamiðju tónleik- anna. Leif Aare fann verkinu allt til hróss, anda þess og tónsmíðalegum vinnubrögðum Þorkels. Einnig hann talar um hlýlegt viðmót tónskáldsins og kýmnigáfu. Myndræna Haflaga er aftur gerð að umræðuefni. Þorkell má sannariéga una þessum málalokum. Þrátt fyrir að allt færi í handaskolum meðan æfingar stóðu yfir, og jafnvel á tónleikunum sjálfum, skynjuðu gagnrýnendur heil- mikinn sannleika í verkinu. Þorkell fór með sigur af hólmi. Gagnrýnandi Morgunblaðsins er hins vegar á þeirri skoðun að llafliij; séu ekki besta tónverk Þorkels Sigurbjörnssonar; varð eiginlega fyrir hálfgerðum von- brigðum. Verkið er um of köflótt til að réttlæta allt lofið sem sænsku dagblöðin hengdu í jakkalöf þess. Auk þess þarf það að vera leikið í sal sem býr yfir óendanlegum hljómburði til að hreinlega hanga saman: örstutt- ar upphrópanir málmblásara verða hálfvandræðalegar og innihaldslausar til lengdar, sem og hjakkið í strengjunum sé leikið í þegjandalegum tónleika- sal. Haflög er eitt þeirra tónverka er gæti blómstrað í vandaðri hljóðritun þó það geri það ekki eins á tónleikum. Hinu er ekki að leyna að heildaráferð Ilaflaga er einkar geðþekk. Mynd no Gi Undir þessa mynd frá tónfræðingamóti norrænna tónlistardaga átti aö skrifa svohljóðandi skens: „Blaðamað- ur Morgunblaðsins, tónmennt- aður á Islandi og víðar, var kominn hátt á þrítúgs aldur er hann upplifði íslenskt tónverk skoðað grannt (analíserað) með vísindalegum aðferðum tón- fræðings — og þá í Stokkhólms- borg! Hefur það aldrei hvarflað að íslenskum tónfræðikennur- um að rannsaka hugsmíðar innlendra tónskálda í hópi nemenda sinna?" En þar sem tónhvíslarinn fór fíluferð á „analísu" sænska tónfræðingsins á tónverki Þor- kels Sigurbjörnssonar, Haflöu og sótti hana ekki daginn eftir þegar hún loks fór fram, verða þessar háðsglósur að liggja milli hluta enn um sinn. En það breytir ekki þeirri staöreynd, að það er ekki allt gull sem er erlent — og öf ugt.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.