Morgunblaðið - 29.10.1978, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 29.10.1978, Blaðsíða 16
16 MORGUNBLADID, SUNNUDAGUR 29. OKTOBER 1978 Ptogpnttlvlafrft Utgefandi Framkvæmdastjón Ritstjórar Ritstjórnarfulltrúi Fréttastjóri Auglýsingastjóri Ritstjórn og afgreiðsla Auglýsingar hf. Arvakur, Reykjavík. Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Þorbjörn Guðmundsson. Björn Jóhannsson. Baldvin Jónsson Aöalstræti 6, sími 10100. Aðalstræti 6, sími 22480. Áskriftargjald 2200.00 kr. á mánuði innanlands. i lausasölu 110 kr. eintakið. Frumvarp Guðmundar H. Garðarssonar og þriggja annarra þingmanna Sjálfstæð- isflokksins um Lífeyrissjóð íslands hefur vakið mikla og verðskuldaða athygli. I orði kveðnu hefur þetta mál að vísu lengi verið í deiglunni, en umræðurnar komust fyrst á málefnalegan grundvöll fyrir frumkvæði Guðmundar H. Garðrssonar, er hann fyrir tveim árum lagði efnislega- hliðstætt frumvarp fram á Alþingi. Það frumvarp fékk á sínum tíma allgóðar undirtekt- ir, en náði ekki fram að ganga, enda um algjöra umbyltingu í lífeyrismálum þjóðarinnar að ræða. Það var því eðlilegt að alþingismenn og forsvarsmenn lífeyrissjóðanna tækju sér nokkurn tíma til að fjalla um málið. Nú hlýtur það hins vegar að vera komið á ákvörð- unarstig. Öllum aðilum máls- ins hefur gefizt nægilegur tími til þess að kynna sér það ofan í kjölinn og alþingismenn geta ekki skorazt undan því að taka afstöðu. Markmiðið með Lífeyrissjóði íslands eru þessi m.a.: , 1. Að tryggja öllum, sem komnir eru á ellilífeyrisaldur, að lokinni starfsævi, viðunandi og mannsæmandi lífsviður- væri. 2. Að veita örorkulífeyris- þegum öryggi og viðunandi tryggingarbætur. 3. Að auka barnalífeyri og Þessum markmiðum hyggj- ast flutningsmenn ná með því, að breyta eðli lífeyrissjóða- kerfisins þannig, að ekki verði um sjóðmyndun að ræða, held- ur miðist iðgjöldin við það að standa undir skuldbindingum sjóðsins á hverjum tíma. Tekjuöflunin á þannig að haldast í hendur við trygging- arbætur. Reiknað hefur verið út, að til þess að ná þessum markmiðum, þurfi útgjöldin að nema 12,2% af heildartekjum allra einstaklinga í landinu, en nú eru lífeyrissjóðsgreiðslur 10%. Á hinn bóginn mun þetta kerfi losa ríkissjóð og þar með skattborgarana við fjárskuld- bindingar sem eru af svipaðri stærðargráðu og tekjuskattur. Þegar frumvarpið um Líf- eyrissjóð íslands kom fram fyrir tveim árum skapaði það nýjan umræðugrundvöll og efnismeiri en áður. Það leiddi m.a. til þess, að fyrir forgöngu fyrrverandi ríkisstjórnar gerðu aðilar vinnumarkaðarins með sér samkomulag um aukn- ar ellilífeyrisgreiðslur úr líf- andi og núverandi lífeyriskerf- is. Guðmundur H. Garðarsson komst m.a. svo að orði í ræðu sinni á Alþingi sl. miðvikudag: „Nú er svo komið, að flest- allir vilja breytingar til hins betra í þessum efnum. Og ýmsir gefa loforð um breyting- ar til hins betra, en fæstir hafa tekið rögg á sig og lagt fram beinar tillögur, sem fela í sér framtíðarlausn þessara mála. Örugglega koma ýmsar leið- ir til greina og skoðanir geta verið skiptar um það, með hvaða hætti beri að þróa núverandi kerfi með tilliti til framtíðarinnar. Ýmsir vilja hægfara breytingar og lengri tíma aðlögun núverandi kerfis við nýtt kerfi, sem stefndi í svipaða átt og felst í því frumvarpi, sem hér er til umræðu. Við flutningsmenn þessa frumvarps, sem ásamt mér eru Oddur Ólafsson, Eyjólfur K. Jónsson og Guðmundur Karls- son, leggjum hins vegar til að gengið verði beint til verks. Við Verðtry ggðan líf- eyri fyrir alla bæta aðstöðu þeirra, sem verr eru settir í þjóðfélaginu. 4. Að tryggja öllum konum fæðingarlaun. 5. Að einfalda lífeyriskerfi þjóðarinnar og útrýma mis- rétti. eyrissjóðunum, þar sem um var að ræða ákveðna verð- tryggingu. Jafnframt varð mönnum ljósara en ella, að brýnna aðgerða var þörf, ekki sízt vegna þeirra þúsunda manna, sem voru utan þáver- leggjum til að lífeyriskerfi þjóðarinnar verði án tafar breytt á þann veg, að allir landsmenn njóti verðtryggs lífeyris á grundvelli ævitekna. Jafnframt því sem tryggt verði að tekjulaust fólk fái ákveðinn lágmarkslífeyri, sem verði einnig verðtryggður. Á sama tíma verði lífeyrissjóðunum, —¦ gömlu höfuðstólunum — breytt í lánasjóði til að full- nægja þörf fólks fyrir fjár- magn vegna húsnæðismála eða þarfa atvinnuveganna." Guðmundur H. Garðarsson bendir á, að með því tvöfalda kerfi, sem almennu trygging- arnar og lífeyrissjóðirnir eru, sé raunverulega verið að tví- skatta þjóðina, án þess að almenningur fái til baka sam- bærilegar lífeyrisgreiðslur miðað við álögur. Og í sumum tilvikum geta lífeyrissjóðirnir ekki einu sinni staðið við skuldbindingar sínar, án þess að verðtrygging komi til, held- ur blasir við gjaldþrot. Auk þess er hið tvöfalda kerfi þungur baggi fyrir atvinnuveg- ina, sem vafasamt er, að þeir geti risið undir. Einkum þegar tillit er tekið til þess, lífeyris- sjóðirnir hafa með höndum gífurlega útlánasatrfsemi, sem að óverulegum hluta rennur aftur til þeirra atvinnugreina og fyrirtækja, sem eru upp- sprettur þess fjármagns, sem safnast fyrir í lífeyrissjóðun- um. Prumvarpið um Lífeyrissjóð íslands hlýtur að verða eitt af stærstu málum þingsins í vetur. í skjóli núverandi lífeyr- iskerfis hefur þróast margs konar misrétti og ranglæti, sem er til skammar fyrir íslenzku þjóðína. Eftir því verður tekið, hver viðbrögð alþingismanna verða, — hvort þeir hafi dug í sér til að lögfesta Lífeyrissjóð íslands 1. janúar 1980 eða hvort þeir heykjast á því að ráða fram úr þessum málum. Rey kj aví kurbréf •Laugardagur 28. október»»»***«*« Þverbrestir í marxisma Knda þótt víðtæk eða algjör þjóðnýting (sem er raunar óheimil samkv. eignaréttarákvæðum ís- lcnzku stjórnarskrárinnar) hafi átt sér stað í öllum sósíalistískum eða kommúnistískum iöndum, er vafamál, hvort þessi ríki geti talizt marxistísk samkvæmt skilgrein- ingu Karls Marx fremur en t.a.m. sé unnt að kalla nazistaríki marxistísk, enda þótt kenningar nazista eigi ekki síður en kenning- ar kommúnista rætur í heimspeki- kerfi Hegels. í kommúnistaríkjun- um er ríkisvaldið t.a.m. allsráð- andi og mikill mismunur á launum manna. Þar stendur yfirstétt við stjórnvölinn og forréttindastétt er þar einráðari en jafnvel í harðsvír- uðustu ríkjum hægri kapítalisma. Samkvæmt marxisma á stétta- skipting að vera úr sögunni og ríkisvaldið óþarft, þegar þjóðnýt- ing hefur átt sér stað — en hvar hefur það gerzt? Knda þótt finna megi kröfu um alræðisstjórn í kenningum Marx 0$; heimspeki þráttarhyggjunnar um heildar- hyggju (sem leiðir alltaf til einræðis eða alræðis), hefði læri- meistarinn sjálfur áreiðanlega ekki verið ánægður með það, sem fyrir augu ber í löndum, þar sem valdhafarnir telja sig byggja á kenningum Marx. Þar er allsráð- andi ríkisbákn, stéttaskipting, launamisrétti, forréttindi og alls kyns hégómaskapur, sem valda- ræningjar rekja til „borgaralegrar úrkynjunar" eða telja jafnvel e.k. leifar af lénsskipulagi og hugsun- arhætti aðalsins í „úreltu" þjóð- skipulagi borgarastéttarinnar. Marx hefði áreiðanlega ekki verið að skapi það stjórnarfar, sem kenningar hans og Hegels hafa leitt til víða um heim. Hann hefði sennilega ekki lagt blessun sína yfir ýmsa þá valdhafa, sem teljast aðhyllast hugsjónir hans um stéttlaust þjóðfélag og öreigann í öndvegi. Ætli honum hefði t.a.m. ekki flökrað við ofstæki og hernað- arhyggju Kastros? Kða smáborg- araskap „alþýðuveldanna"? Það er mikilsvert að gera sér grein fyrir því, að kommúnismi hefur alls staðar þar sem honum hefur (undantekningalaust með valdi) verið komið á, frekar lotið boðum og kenningum Hegels en Marx, a.m.k. þegar ljtið er á höfuðatriði, þar sem hvað stangast á annars horn í boðskap þeirra. I kommúnistalöndunum ríkir einnig alfarið gífurleg — og raunar viðbjóðsleg — leiðtogadýrkun, eins og í forysturíki kommúnismans, Sovétríkjunum, þar sem dýrkun þessi er með þeim hætti, að vekur óhugnað með hverjum heilbrigð- um manni. Hvort tveggja, leið- togadýrkunin og hetjudýrkunin, eru mikilvæg atriði í boðskap Hegels, en Marx hefur lítinn sem engan áhuga á þessum þætti prússneskrar heimsmyndar Hegels. Hann var einnig andvígur þjóðernisstefnu Hegels og það voru nazistar en ekki marxistar, sem fengu kynþáttahatur hans í arf, því að það er a.m.k. ekki þáttur af kenningum Marx, enda þótt borið hafi á gyðingahatri í sumum kommúnistalöndum og þá ekki sízt Sovétríkjunum eins og kunnugt er. Kn það kemur marx- isma ekki við. Marx lagði alla áherzlu á baráttuna milli stétta, en ekki ríkja eða kynþátta, auk þess sem hann taldi, að ríkið eins og við þekkjum það þurrkaðist út, þegar þjóðnýtingin væri um garð gengin og algert stéttleysi ríkti í þjóðfé- laginu. Kn þjóðnýtingin hefur þvert á móti leitt til mikillar stéttaskiptingar, alræðis ríkis- valdsins og ófrelsis þegnanna, eins og alkunna er. Um maoisma og „pappírs tígrisdýr" Stundum eru mikilvæg mál afgreidd hér á landi með orðalepp- um eins og „rússagrýla" o.s.frv. Kftirfarandi lýsing á Sovétríkjun- um og tilgángi þeirra væri áreiðanlega kölluð „rússagrýla", ef hægt væri að vísa henni til föðurhúsa Morgunblaðsins, en svo er ekki: „Hinn óhugnanlega aukni herstyrkur er það, sem sovéskur sósíal-imperíalismi byggir líf sitt á og getu sína til hnattrænnar (sic!) útþenslu og samkeppni sína við Bandaríkin... Þess vegna er ekki hægt að búast við endi á vígbúnaðarkapphlaupinu, hversu háværir sem Brezhnev og félagar hans verða í hrópum sínum á (sic'.) „afvopnun".. ." Nei, þetta eru ekki heimatilbún- ar morgunblaðslummur, heldur pólitískar skilgreiningar frétta- skýrenda kínversku fréttastofunn- ar Hsinhua og birtist í Kréttum frá Kína, sem gefið er út af „Menningardeild sendiráðs al- þýðulýðveldisins Kína á Islandi," nr. 10, 23. júní 1978. I þessu sama fréttabréfi er talað um „augljósa vangetu" sovézka sósíalimperíal- ismans á efnahagssviðinu, eins og komizt er að orði, og loks er klykkt út með þessari aðvörun: „Alþýða heims, varaðu þig á þessum skinheilaga prédikara „afvopnun- ar." Samkyæmt skilgreiningu Kín- verja á sovézkum kommúnisma sækja sovézk stjórnvöld fyrir- myndir sínar í hernaðarhyggju Hegels, sem er ein af meginuppi- stöðum kenningakerfis hans, eins og fyrr getur. I þessu tilfelli eru Rússar, skv. fullyrðingum kín- verskra kommúnista, miklu nær kenningum Hegels en t.a.m. Marx, sem var ekki innblásinn þessu hegelska ljónsöskri. Þá er það einnig augljóst, að í fyrrgreindri skilgreiningu felst m.a., að sovézk stjórnvöld sæki fyrirmyndirnar að þjóðernisstefnu sinni ekki einung- is í hugmyndir keisaradæmisins um rússnesk heimsyfirráð, heldur einnig — og ekki síður — í þráttarhyggju Hegels, sem leggur mikla áherzlu á þjóðernisstefnu og hið eftirsóknarverða takmark þeirra, sem fram úr vilja skara, þ.e. að ná heimsyfirráðum, einá og Sovétríkin keppa að skv. fullyrð- ingum kínverskra maoista. Að þessu leyti hafa sovézkir kommún- istar sótt meira í þráttarhyggju heimspekikerfis Hegels en þann boðskap, sem Marx kenndi, því að þjóðernisstefna eða kynþáttahatur voru ekki á stefnuskrá hans, né heldur heimsyfirráð herraþjóða, heldur bylting öreiga um allan heim — en þó að sjálfsögðu ekki bylting, sem leiddi til alræðis- stjórnar eins leiðtoga og forsjár alviturs ríkisbákns, enda þótt sú hafi orðið raunin alls staðar, þar sem kenningum Marx hefur verið komið í framkvæmd, þ.e. í sósíal- istískum og kommúnistískum ríkj- um. Knda þótt Kínverjar hafi lagt höfuðáherzlu á stéttaskiptinguna í byltingu sinni, a.m.k. enn sem komið er, þá er því miður ekki hægt að neita því, að þeir hafa einnig farið úT~ af sporinu og kenningar þeirra um að styrjöld sé nánast óhjákvæmileg á frekar rætur í þjóðernishyggju hegel- ismans en kenningum Marx, svo að ekki sé talað um hernaðaranda Hegels og boðskap hans um sögulega nauðsyn styrjalda. Loks má geta þess, að Kínverjar hafa ekki heldur losnað við hið alvitra ríki — trúa á og tigna „Andann" eða skurðgoðið, sem Hegel dýrkaði hvað mest, en Marx vonaðist til að enginn þyrfti að blóta lengur, þegar þjóðnýtingu hefði verið komið á og stéttaskiptingu verið útrýmt úr samfélaginu. Þeir hafa því miður einnig hlotið þessar bábiljur Hegels í arf: „Það sem á sér stað í lífi þjóðar (segir Hegel), er umfram allt tengt ríkinu. Ríkið er því grundvöllur og miðstöð allra raunverulegra þátta þjóðlífsins, lista, löggjafar, siðferðis, trúar og vísinda. Þjóðarsálin birtist sem staðreynd í tilveru ríkisins. Þessi tilvera, eins og hún kemur fram í styrjöldum háðum af ríkinu og stofnunum þess er tendruð af þjóðarsálinni." (Sjá Frjálshyggja og alræðishyggja, 49. og 50. bls.). Kn Kínverjar hafa verið blessunarlega lausir við þá þætti í þráttarhyggju heimspekikerfis Hegels, sem lúta að því, að átökum milli kynflokka eða ríkja lykti þá fyrst, þegar sterkasta þjóðin eða kynþátturinn hefur náð heimsyfir- ráðum. Kn þá segir hann að hefjast muni hið „átakalausa" þúsund ára ríki, sem nazistar boðuðu og Sovétmenn virðast keppa að. Kn Kínverjar hafa frekar en t.a.m. Pólverjar eða Ungverjar verið ofurseldir

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.